II SA 1501/03

WyrokWSA w Warszawie2004-07-22

Skład orzekający: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprostowanie błędu pisarskiego w Akcie Własności Ziemi poprzez zmianę numeru działki stanowi merytoryczną zmianę decyzji administracyjnej, która przekracza zakres zastosowania art. 113 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana numeru działki w Akcie Własności Ziemi w drodze sprostowania błędu pisarskiego stanowi merytoryczną zmianę decyzji administracyjnej, a nie jedynie usunięcie wady nieistotnej. Przekroczenie dyspozycji art. 113 § 1 k.p.a. przez organ pierwszej instancji, który dokonał takiej zmiany, stanowi rażące naruszenie prawa. W konsekwencji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo oceniło, że postanowienie Starosty P. o sprostowaniu błędu było wadliwe.
Stan faktyczny
Wniosek W. J. o sprostowanie błędu pisarskiego w Akcie Własności Ziemi z dnia [...] marca 1976 r. poprzez wpisanie właściwego numeru działki został początkowo uwzględniony przez Starostę P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło jednak nieważność tego postanowienia, uznając, że sprostowanie stanowiło merytoryczną zmianę decyzji. Kolegium utrzymało w mocy swoje postanowienie o stwierdzeniu nieważności. W. J. złożył skargę do sądu administracyjnego, kwestionując zawężającą interpretację art. 113 § 1 k.p.a. przez Kolegium oraz zarzucając naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2003 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Magdalena Wieczorek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2004 r. sprawy ze skargi W. J. na Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania błędu w decyzji oddala skargę 6 II SA 1501/03 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2003 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu wniosku W. J. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lutego 2003 roku nr [...] stwierdzającym nieważność postanowienia Starosty P. z dnia [...] listopada 2001 roku nr [...] w sprawie sprostowania, na wniosek W. J., błędu pisarskiego w Akcie Własności Ziemi wydanym przez Naczelnika Gminy P. w dniu [...] marca 1976 roku nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia nieruchomości położonej we wsi P. gm. P. na rzecz W. J. poprzez wpisanie zamiast "działka nr [...], działka nr [...], postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], Starosta P. wydając postanowienie o sprostowaniu błędu pisarskiego w Akcie Własności Ziemi z dnia [...] marca 1976 roku nr [...] poprzez wpisanie zamiast " działka nr [...]", "działka nr [...]", dokonał merytorycznej zmiany treści tego aktu, zwłaszcza wobec treści Aktu Własności Ziemi z dnia [...] czerwca 1973 roku nr [...], z którego wynika, że właścicielką działki nr [...] położonej we wsi P. gm. P. stała się z mocy prawa, w trybie uwłaszczenia M. F. M.. Tryb rektyfikacji decyzji administracyjnych ustanowiony w art. 113 § 1 kpa przewidziany jest dla wadliwości nieistotnych. Nie jest zatem dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Starosta P. dokonując sprostowania Aktu Własności Ziemi z dnia [...] marca 1976 roku nr [...], z zastosowaniem przepisu art. 113 § 1 kpa, zmienił istotny element decyzji jakim jest jej rozstrzygnięcie. Postanowienie Starosty P. z dnia [...] listopada 2001 roku nr [...] wydane więc zostało z rażącym naruszeniem prawa tj. przepisu art. 113 § 1 kpa i na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zdaniem organu, należało stwierdzić jego nieważność. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2003 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył W. J. wnosząc o jego uchylenie oraz utrzymanego przez nie w mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2003 roku o stwierdzeniu nieważności postanowienia Starosty P. z dnia [...] listopada 2001 roku. Zdaniem skarżącego, Kolegium w sposób zawężający interpretuje instytucję sprostowania przewidzianą w art. 113 § 1 kpa. Taki zawężający zakres stosowania pozbawia ją większego znaczenia praktycznego i wbrew twierdzeniom Kolegium nie znajduje oparcia w orzecznictwie sądowym. Działką nr [...] władał jak właściciel. Nie stał temu na przeszkodzie błąd w akcie własności, który został popełniony przy wydawaniu mu jego egzemplarza decyzji. Akt Własności Ziemi z dnia [...] czerwca 1973 roku mający za przedmiot działkę nr [...], ujawniony przez J. M. nigdy nie był zaopatrzony w klauzule ostateczności i wydany został z pewnością w toku innego postępowania. W tym miejscu kolegium wykroczyło poza swoje kompetencje albowiem przedmiotem sprawy nie był powyższy akt ani zagadnienie istnienia dwóch sprzecznych aktów własności ziemi, które podlega kognicji sądownictwa powszechnego. Tym samym, w ocenie skarżącego, brak jest podstaw do oceny, że doszło, przy wydaniu postanowienia przez Starostę p., do rażącego naruszenia przepisu art. 113 §1 kpa. Nadto Kolegium nie dopełniło obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego poprzez rozważenie materiału znajdującego się w materiałach archiwalnych, czym naruszyło przepis art. 77 kpa. Sporządzone uzasadnienie odbiega od wymogów, jakie narzucają organom administracji przepisy art. 8, 9, 11, 107 kpa w zw. z art. 126 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie: ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz. 1269/, ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz. 1270/, ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153, poz. 1271/. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1985 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w sprawie niniejszej. Zgodnie z art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. W świetle art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem Kontrolując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało właściwe rozstrzygnięcie. Poczynione przez nie ustalenia są prawidłowe i wyczerpujące. Wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim podnieść należy, że postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...], zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem organu nadzoru z dnia [...] marca 2003 roku, dotyczyło wyłącznie zgodności z obowiązującym prawem postanowienia Starosty P. z dnia [...] marca 2001 roku prostującego błąd pisarski w Akcie Własności Ziemi wydanym w dniu [...] marca 1976 roku nr [...] poprzez wpisanie w akcie własności w miejsce działki nr [...], działki nr [...]. Uzasadnione więc były rozważania Kolegium odnośnie instytucji sprostowania decyzji przewidzianej przepisem art. 113 § 1 kpa. Za trafną należy uznać ocenę Kolegium, zgodnie z którą Starosta P. prostując akt własności-decyzję administracyjną dokonał merytorycznej jego zmiany. Przekroczył zatem dyspozycję art. 113 § 1 kpa czym w sposób rażący naruszył prawo. Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 kpa może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Do takich z pewnością nie należy numer działki zawarty w akcie własności ziemi. Decyzja administracyjna-akt własności ziemi stwierdza o nabyciu z mocy prawa przez określoną osobę własności nieruchomości opisanej w akcie własności między innymi numerem działki. Numer działki jest desygnatem konkretnej powierzchni gruntu /nieruchomości/ z wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa. Numer działki funkcjonuje w obrocie prawnym jako nazwa własna określająca konkretną wielkość, położenie. Związany jest on nierozerwalnie z osobą właściciela. Numer działki nie jest więc nic nieznaczącą cyfrą, którą można dowolnie zmieniać. Wiążą się z nim konkretne prawa. W świetle powyższych rozważań jako zgodny z obowiązującym prawem należało uznać wniosek Kolegium, że Starosta P. prostując błąd pisarski dokonał w istocie zmiany decyzji ostatecznej. Tym samym, zdaniem sądu, doprowadził do obejścia przepisu art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 107, poz. 464/ zgodnie z którym, po dniu 1 stycznia 1992 roku stała się niemożliwa kontrola administracyjna ani też sądowa, decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 6 kwietnia 1982 roku stwierdzających nabycie przez rolnika z mocy prawa-na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych-własności nieruchomości rolnych, czyli decyzji zwanych aktami własności ziemi. Postępowanie toczące się w tego typu sprawach podlegało umorzeniu. Za niezasadny należało uznać zarzut naruszania art. 77 kpa polegający na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności znajdujących oparcie w materiałach archiwalnych albowiem przedmiotem sprawy nie było badanie prawidłowości aktów własności ziemi. Sporządzone uzasadnienie odpowiada wymogom z art. 77 § 3 kpa. W konsekwencji nie doszło także do naruszenia przepisów art. 8, 9, 11 kpa. Z braku uzasadnionych podstaw skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło