II SA 1573/02

WyrokWSA w Warszawie2004-02-02

Skład orzekający: Sędzia WSA (sprawozdawca)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może zastosować przepisy nowej ustawy (o transporcie drogowym) do oceny zdarzenia, które miało miejsce pod rządem poprzedniej ustawy (o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób), jeśli nowe przepisy są surowsze dla strony?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może stosować przepisów nowej ustawy do oceny zdarzenia, które miało miejsce pod rządem poprzedniej ustawy, jeśli nowe przepisy są surowsze dla strony. Należy stosować przepisy ustawy obowiązujące w dacie zajścia zdarzenia, zgodnie z zasadą niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Zastosowanie surowszych przepisów przez organ odwoławczy stanowi naruszenie prawa materialnego, które może mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Waldemar G. uzyskał zezwolenie na przewóz taksówką. W kwietniu 2001 r. inspektorzy stwierdzili, że wykonywał usługę bez włączonego taksometru i pobrał zawyżoną opłatę. Prezydent Miasta W. cofnął zezwolenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało decyzję w mocy, stosując przepisy nowej ustawy o transporcie drogowym, która weszła w życie w 2002 r. Skarżący podnosił, że naruszenie było incydentalne i został już ukarany mandatami.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 9 kwietnia 2002 r.

Pełny tekst orzeczenia

Cofnięcie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką na podstawę art. 15 ust. 1 pkt lit. "b" ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371/ jest dopuszczalne, jeżeli okoliczności faktyczne uzasadniające podjęcie takiej decyzji o cofnięciu powstały po wejściu w życie tego przepisu. Waldemar G. uzyskał 22 września 1998 r. zezwolenie od Prezydenta Miasta W. na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób taksówką osobową marki Peugot. Protokołem kontroli z dnia 23 kwietnia 2001 r. sporządzonym przez inspektorów Wojewódzkiej Inspekcji Handlowej w W. w obecności funkcjonariusza policji oraz Skarżącego ustalono, iż skarżący wykonywał w tym dniu usługę przewozową bez włączonego taksometru. Po zakończeniu kursu pobrał opłatę w wysokości 12 zł, zawyżoną o kwotę 5 zł w stosunku do cen przewidzianych w uchwale Rady Miasta W. z dnia 17 czerwca 1996 r. Na żądanie inspektorów wystawił rachunek za przejazd posługując się danymi innego kierowcy - Zdzisława S. Decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia 30 listopada 2001 r. cofnięto skarżącemu wspomniane wyżej zezwolenie na zarobkowy przewóz osób taksówką. Decyzja została wydana na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób /Dz.U. nr 141 poz. 942 ze zm./. Stosownie do tego przepisu zezwolenie można cofnąć, jeżeli przedsiębiorca narusza przepisy o cenach urzędowych za usługi przewozowe. W odwołaniu od tej decyzji, skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W" skarżący podkreślał, iż stwierdzona nieprawidłowość była incydentalnym przypadkiem w jego działalności zawodowej. Za ten czyn został już zresztą dostatecznie ukarany dwoma mandatami karnymi. Powołał się na fakultatywność decyzji cofającej zezwolenie w świetle art. 16 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy. Ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 9 kwietnia 2002 r. utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wzięło pod uwagę uchylenie z dniem 1 stycznia 2002 r. powołanej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób, która była podstawą wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Od 1 stycznia 2002 r. obowiązują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Ustawa ta, jak wskazano, ma zastosowanie przy rozpoznawaniu sprawy przez organ odwoławczy. W świetle art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym licencję cofa się, jeżeli jej posiadacz rażąco naruszył warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności objętej licencją określone przepisami prawa. Zatem obecnie obowiązująca ustawa nie pozostawia uznaniu organu administracji publicznej kwestii cofnięcia licencji czy też nie. Wynika to wyraźnie z przepisu art. 15 ust. 1 tej ustawy, stanowiącego, że licencję cofa się w przypadkach wymienionych w tym przepisie. (...) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: (...) Zaskarżona decyzja została oparta na innym przepisie prawa niż decyzja organu I instancji. Zachodzi więc potrzeba rozstrzygnięcia istotnej dla sprawy kwestii, według jakich przepisów podlegają ocenie stwierdzone przez inspektorów Wojewódzkiej Inspekcji Handlowej w W. w dniu 23 kwietnia 2001 r. nieprawidłowości w działalności skarżącego, w szczególności zaś w zakresie pobrania przez skarżącego zawyżonej ceny za przewóz, co skutkowało cofnięcie zezwolenia na zarobkowy przewóz osób taksówką. W tym czasie, jak to już wskazano, obowiązywała ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób, a tym samym zachowanie skarżącego podlegało ocenie jej art. 16 ust. 2 pkt 3, w świetle którego zezwolenie można było cofnąć, jeżeli przedsiębiorca narusza przepisy o cenach urzędowych za usługi przewozowe. Obowiązująca od 1 stycznia 2002 r. cytowana ustawa z dnia 6 września 2001 r. w art. 104 ust. 2 zawierała przepis o następującej treści: Do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się jej przepisy. Przepis ten nie mógł jednakże stanowić podstawy dla zastosowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów nowej ustawy dla oceny prawnej zdarzenia będącego przedmiotem kontroli skarżącego z 23 kwietnia 2001 r., co miało miejsce pod rządem poprzedniej ustawy. Przepis art. 104 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 6 września 2001 r. ma bowiem charakter normy procesowej, a nie materialnoprawnej. Powołany zatem wyżej przepis nie może stanowić podstawy do oceny, którą ustawę należy zastosować do stanów faktycznych zaszłych w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy. Należy więc, zgodnie z ogólną zasadą lex retro non agit, stosować przepisy ustawy obowiązującej w dacie zajścia zdarzenia, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Dodać należy, iż podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 października 2003 r., I CK 134/02, wydanym na tle art. 113 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów /t.j. Dz.U. 2003 nr 86 poz. 804/, którego treść jest zbliżona do sformułowania zawartego w art. 104 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Sąd nie podzielił zatem stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż nowa ustawa, w tym jej art. 15, ma zastosowanie przy rozpoznawaniu sprawy przez organ odwoławczy. Z uwagi na surowsze w stosunku do skarżącego regulacje zawarte w art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. "b" nowej ustawy w porównaniu do art. 16 ust. 2 pkt 3 poprzedniej ustawy, obowiązującej w dacie zaistnienia zdarzenia rodzącego dla skarżącego skutki prawne, zastosowanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nowej, i zarazem surowszej dla skarżącego, ustawy uzasadnia zarzut naruszenia w zaskarżonej decyzji zasady niedziałania prawa wstecz, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP. Organ odwoławczy, z powodu naruszenia prawa materialnego, z góry więc wykluczył możliwość zbadania, czy w odniesieniu do skarżącego zachodziły przesłanki do odstąpienia od cofnięcia zezwolenia na zarobkowy przewóz osób taksówką, która to możliwość wchodziła w grę w świetle art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób. Powyższe naruszenie prawa materialnego mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (...)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło