II SA 1588/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Andrzej Kuba (spr.), Sędziowie WSA Maria Jagielska, Asesor WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M. P.-B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu 3. zasądza na rzecz skarżącej M. P.-B. od Wojewody [...] kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 – kodeksu postępowania administracyjnego i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100 z dnia 21 listopada 2000r., poz. 1086 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pani M. P. – B. od decyzji Nr [...] wydanej z up. Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2001r. znak [...] orzekającej o zmianie w rejestrze gruntów i budynków w zakresie władającego działką ewidencyjną nr [...], postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2001r. znak [...] orzeczono z urzędu o wprowadzeniu zmiany w rejestrze gruntów odnośnie władającego działką nr [...] o powierzchni 917m2 z obrębu [...], położoną przy ul. K., polegającej na wykreśleniu jako władających: S. M. P., J. F. P., S. B. P., Z. E. P. i wpisaniu Gminy [...] jako władającego. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji powołał przepis §10 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) podnosząc, że działka nr [...] uregulowana w KW [...]stanowi własność Gminy [...]. Od powyższej decyzji złożyła odwołanie Pani M. P. – B. wnosząc o wycofanie jej z obrotu prawnego jako wydanej sprzecznie z art. 28 i 29 kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym należy zważyć, co następuje: Wykreślenie Państwa S. M. P., J. F. P., S. B. P., Z. E. P. jako władających jest prawidłowe, jednakże nie z powodu argumentacji podanej w uzasadnieniu decyzji. Przedmiotowa działka położona jest na obszarze objętym działaniem Dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że byli właściciele hipoteczni nie złożyli wniosku o ustanowienie własności czasowej. Właścicielem gruntu po wejściu w życie w/w Dekretu stał się z mocy art. 1 i 8 tegoż Dekretu – Skarb Państwa, a następnie gmina, co zostało potwierdzone decyzją komunalizacyjną nr [...] z dnia [...] listopada 1992r. Podczas zakładania ewidencji gruntów w oparciu o dekret z 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów wykazano jako władającego Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] – Dzielnicowy Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej (operat KEM [...][...] obręb [...]). Wpis ten uległ zmianie podczas odnowienia ewidencji gruntów, kiedy to wpisano jako władających Panią S. M. P., oraz Panów J. F. P., S. B. P., Z. E. P. Wpis ten nastąpił niezgodnie z przepisami dotyczącymi zasad prowadzenia ewidencji gruntów i orzecznictwem NSA w sprawach dotyczących ewidencji gruntów. Stosownie bowiem do wyroku NSA z 24 października 1997r. sygn. akt V SA 119/97 przez władającego należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną, która nie tylko wykonuje faktycznie władztwo nad rzeczą, ale która ma do tego odpowiedni tytuł prawny pochodzący od właściciela lub wynikający z aktu notarialnego, orzeczenia sądowego lub administracyjnego. Dodać również trzeba, że spadkobranie odnosi się do pojęcia własności, a nie władania. Władanie nie poparte tytułem prawnym nie jest przedmiotem spadku. Powyższą ostateczną decyzję Wojewody [...] zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. P.– B. wnosząc o uchylenie jej w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skargę swoją uzasadniała tym, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnosiła zarzut, iż postępowanie administracyjne toczyło się bez udziału wszystkich stron, których interesu prawnego dotyczyło to postępowanie i w konsekwencji decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 28 i 29 k.p.a. Decyzja Burmistrza Gminy [...] została skierowana do osób nieżyjących, które w żaden sposób nie mogły uczestniczyć w postępowaniu. Pominięto w postępowaniu administracyjnym spadkobierców innych osób ujawnionych jako władające. W tej sytuacji dla uchylenia zaskarżonej decyzji nie jest konieczne odnoszenie się do argumentów merytorycznych wskazanych w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że wskazana decyzja dotyczyła wykreślenia nieprawidłowych wpisów w ewidencji gruntów a prowadzone postępowanie było z urzędu. Spadkobierca odnosi się do pojęcia własności a nie władania. Odnosząc się do stwierdzeń podanych w skardze organ zauważył, że władanie nie poparte żadnym tytułem prawnym nie jest dziedziczne, toteż wykreślenie władających błędnie wpisanych podczas odnowienia ewidencji gruntów nie rodzi konsekwencji o charakterze cywilnoprawnym. W związku z tym podnoszone w skardze zarzuty co do uchybień proceduralnych organu prowadzącego ewidencję gruntów, zdaniem organu odwoławczego są niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie gdyż organy obu instancji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270) rozstrzygnęły niniejszą sprawę. Zarzut skarżącej o braku zawiadomienia spadkobierców zmarłych S. M. P., B. P. figurujących w ewidencji gruntów jako osoby władające przedmiotową nieruchomością jest w pełni zasadny, gdyż jak wynika z akt sprawy pisma skierowane do w/w w przedmiocie dostarczenia dokumentów zostały pozostawione w aktach z powodu niemożności ich doręczenia adresatom. Decyzja organu I instancji o wykreśleniu S. P. i B. P. z ewidencji gruntów została skierowana do osób już nieżyjących w czasie podejmowania decyzji o czym organ odwoławczy dowiedział się z treści odwołania skarżącej od decyzji organu I instancji. Mimo tego nie podjął żadnych czynności procesowych w ustaleniu kręgu spadkobierców, którzy mogliby wystąpić w charakterze strony w tym postępowaniu. Wykreślenie osób zmarłych z ewidencji bez powiadomienia ich spadkobierców stanowiło niewątpliwie pozbawienie prawa możliwości obrony swoich interesów i stanowiłoby podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. Twierdzenie organu, że nie zachodziła konieczność ustalenia spadkobierców osób które uwidocznione były w ewidencji gruntów tylko jako osoby władające jeśli nie dotyczy reguł postępowania administracyjnego, które określają kto powinien występować w sprawie jako strona i co należy uczynić w przypadku, gdy organ twierdzi, że osoba będąca stroną zmarła (art. 97 §1 pkt 1 k.p.a.). Skoro z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego organ odwoławczy nie wezwał spadkobierców S. M. P. i S. B. P., których wykreślono zaskarżoną decyzją jako władających przedmiotową nieruchomością, to niewątpliwie pozbawiono ewentualnych ich spadkobierców udziału w niniejszym postępowaniu i dlatego należało przyjąć, że postępowanie to jest dotknięte istotnymi uchybieniami proceduralnymi co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.