II SA 1617/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del Anna Robotowska (spraw) Sędziowie WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu nr [...] uchyla zaskarżoną decyzję Urząd Patentowy, decyzją z dnia [...] lutego 2001 r., unieważnił patent nr [...] pt. "Szczoteczka do zębów" udzielony J. O. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że firma G. S.A. W. wniosła o unieważnienie patentu nr [...] pt. "Szczotka do zębów", podnosząc, że szczoteczka do zębów chroniona powyższym patentem, nie była rozwiązaniem nowym w dacie jej zgłoszenia do Urzędu Patentowego, to jest przed [...] marca 1996 r. Przedmiotowy patent został udzielony na cyt.: "Szczotka do zębów, posiadająca uchwyt oraz głowicę zaopatrzoną w szereg pęczków włosia, znamienna tym, że pęczki włosia ułożone są w grupach, z których każda ma przynajmniej dwa skrzyżowane pęczki". Rozwiązanie o identycznych cechach, jak w/w opis patentowy, jest ujawnione w opisie patentowym USA nr [...] pt. "Szczotka do zębów". Dodatkowo wnioskodawca przedstawił opis patentowy USA nr [...], kanadyjski opis patentowy nr [...], niemiecki opis patentowy nr [...], opis patentowy USA nr [...], opis patentowy USA nr [...], wzór zdobniczy [...], opis patentowy USA [...] zarzucając brak nieoczywistości spornego patentu. Uczestnik postępowania w ustosunkowaniu się do wniosku w piśmie z dnia [...] stycznia 2001 r. podkreślił, iż istota wynalazku polega na zestawieniu krzyżujących się na przemian pęczków włosia, tworzących względem siebie ścięte stożki w postaci płaszczyzny równoległej do palety szczotki, co także dokładnie uwypukla rysunek. Urząd Patentowy oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy uznał, że cechy zastrzegane w zastrzeżeniu wg patentu nr [...] tj. "pęczki włosia ułożone są w grupach, z których każda ma przynajmniej dwa skrzyżowane pęczki" znane są ewidentnie z opisu patentowego USA nr [...]. Rozwiązanie chronione patentem nr [...] nie było nowe w dacie jego zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP w świetle patentu nr [...]. Niezależnie od przeciwstawionego patentu nr [...] postawiony zarzut braku nieoczywistości przez wnioskodawcę w świetle patentów nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] jest również skuteczny, bowiem cechy zastrzegane w spornym patencie wynikają w prosty i analogiczny lub bliski sposób usytuowania krzyżowego pęczków włosia w grupach w uchwycie. Zdaniem organu oczywistość cech zastrzeganych w spornym patencie jest bardzo wyrazista dla fachowca w świetle powołanego wyżej stanu techniki. W ocenie Urzędu Patentowego poczynione wnioski w pełni uzasadniały uwzględnienie wniosku i unieważnienie patentu nr [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji Pan J. O. podniósł, iż żadne z przywołanych wcześniejszych niż jego rozwiązań nie dotyczy szczoteczki o tak wyjątkowej budowie jak w przyznanym mu patencie. Chodzi o pęczki włosia Sygn. akt 6 II SA 1617/02 ułożone w grupach, przy czym każda grupa ma przynajmniej dwa skrzyżowane pęczki. Pęczki się krzyżują tak, że w górnej płaszczyźnie są usytuowane w linii prostej. W żadnym z przytoczonych rozwiązań nie ma mowy o takim układzie pęczków. To charakterystyczne ułożenie pęczków włosia nie jest dziełem przypadku. Ma to swoje uzasadnienie z punktu widzenia praktycznego zastosowania szczoteczki zgodnie z wynalazkiem nr [...]. Skutki techniczne opisanej konstrukcji zostały wyjaśnione na poszczególnych figurach rysunku. W żadnym z przytoczonych wcześniejszych rozwiązań nie można osiągnąć takich rezultatów. To naprzemienne rozmieszczenie pęczków w taki sposób by się krzyżowały u góry i nakładały w linii prostej ma uzasadnienie. Chodzi o dokładne usuwanie zanieczyszczeń z przestrzeni międzyzębowych poprzez ich wymiatanie. Jeden pęczek oczyszcza jedną ścianę zęba, zaś usytuowany za nim drugi pęczek oczyszcza sąsiednią ścianę zęba. Wg skarżącego nie jest więc prawdą, że przedmiotowa szczoteczka była pozbawiona w dacie zgłoszenia cech nowości, gdyż tylko jego szczoteczka ma taką budowę. Podnosi, iż nie można również twierdzić o braku nieoczywistości. Zdolność patentowa rozwiązania jest wynikiem nieoczywistości uzyskanych efektów, co można stwierdzić na podstawie rysunku załączonego do opisu. Żadne z przytoczonych przez wnioskodawcę rozwiązań technicznych szczoteczki nie dotyczą szczoteczki takiej jak chroniona patentem nr [...] . Nie może być więc mowy o braku nowości w dacie zgłoszenia. W kolejnych pismach składanych już do sądu administracyjnego, skarżący podkreśla, iż organ oparł się na dowodach złożonych przez wnioskodawcę w języku obcym, które nie przetłumaczone na język polski nie mogły stanowić podstawy do dokonanych ustaleń przez Urząd Patentowy. Dokonanie ustaleń w oparciu o rysunki dołączone do opisu patentowego w języku angielskim jest naruszeniem przepisów procesowych i prowadzi do fałszywych wniosków. Na dowód czego skarżący dołączył tłumaczenie przez tłumacza przysięgłego patentu amerykańskiego nr [...], będącego głównym dowodem przeciwstawionym niniejszemu patentowi w sprawie. Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie uznając, iż skarżący nie wskazał okoliczności, które uzasadniałyby uznanie, że organ naruszył przepisy prawa. Zainteresowany w sprawie G. S.A. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, iż zarzuty wskazane przez skarżącego są niezasadne i opierają się w większości zakresu na braku znajomości przepisów prawa. Zdaniem zainteresowanego organ prawidłowo uznał, iż wynalazek zgłoszony przez skarżącego nie spełnia obu cech wymaganych w art. 10 ustawy o wynalazczości, w szczególności jeżeli odniesie się to do zakresu ochrony określonych zastrzeżeniami patentowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jako właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy, zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Sygn. akt 6 II SA 1617/02 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zważył co następuje: Urząd Patentowy działający w niniejszej sprawie w trybie postępowania spornego jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązek w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Wynika to z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993 r. w sprawie postępowania spornego i odwoławczego oraz opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. nr 36, poz. 160) oraz art. 37 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. nr 5, poz. 17 z późn. zm.). Urząd Patentowy musi m.in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwiania sprawy. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ podjął rozstrzygnięcie po ustaleniach opartych na dowodach zgłoszonych przez wnioskodawcę, bez dołączonych tłumaczeń opisów patentowych na język polski. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla poprawności postępowania toczącego się w trybie spornym przed Urzędem Patentowym. Według art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym jest język polski. Przed organami administracji publicznej dokonuje się czynności w języku polskim, odnosi się to również do dokumentów (patrz wyrok wyrok NSA z dnia 6 marca 2001 r. V SA 165/01, z dnia 21 maja 2002 r. II SA 4033/01). Urząd jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy dopuścił się naruszenia tych reguł procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym świadczy przede wszystkim uzasadnienie decyzji, którego wyjątkowa lakoniczność nie pozwala sądowi na dokonanie oceny legalności zaskarżonej decyzji. Reasumując powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.