II SA 1623/03

Dnia 30 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz – spr., Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska, Asesor WSA Andrzej Czarnecki, Protokolant Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi L. Spółka Akcyjna w Z. na decyzję Urzędu Patentowego RP Izby Odwoławczej z dnia [...] marca 2003 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji znaku towarowego słowno - graficznego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2000 roku W dniu 30 września 1997 roku L. Przedsiębiorstwo Państwowe w Z. zgłosiła do rejestracji znak towarowy słowno-graficzny z napisem "Pani Walewska Polish Vodka Pure Grain" dla oznaczenia towarów w klasie 33-alkohole. Powyższe podanie wpłynęło do Urzędu Patentowego RP w dniu 2 października 1997 roku i zostało wpisane pod nr [...]. Zgłoszony do rejestracji znak towarowy stanowiła etykieta o kształcie zaznaczonym podstawą i dwoma bocznymi krawędziami stopniowo rozszerzającymi się ku górze i wypukłą górną krawędzią. Na jej białym tle, w części górnej, znajduje się napis "PANI WALEWSKA" pisany w dwóch liniach dużymi, czarnymi literami zmodernizowana antykwą. Pod nim mieści się napis "Polish Vodka" pisany czerwonymi, dużymi literami zmodernizowaną antykwą, przy czym od góry do dołu zakończenia liter tworzy łuk wklęsły. W dolnej części na prostokątnym, czerwonym polu znajduje się napis "PURE GRAIN" pisany dużymi, białymi literami zbliżonymi do liter Souvenir spod Windows. Nad prostokątnym czerwonym polem widoczny jest rysunek pałacu z dwoma smukłymi wieżami umieszczonymi symetryczne po obu jego bokach oraz o niższej wieży od pozostałych i przysadzistej, umieszczonej pośrodku nad głównym wejściem. Cała etykieta jest obwiedziona złotą obwódką. W toku postępowania zgłaszający w piśmie z dnia 15 marca 1999 roku poinformował Urząd Patentowy RP, że zmieniła się jego nazwa na L. Spółka Akcyjna w Z. w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego. Pismem z dnia 15 grudnia 2000 roku Urząd Patentowy RP poinformował zgłaszającą spółkę, iż znak słowno-graficzny z napisem "PANI WALEWSKA Polish Vodka Pure Grain" przeznaczony do oznaczania alkoholi jest podobny w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych (Dz.U.Nr 5, poz. 17 z późn. zm) do zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia 10 lutego1994 roku pod numerem [...] na rzecz B. GmbH [...] znaku towarowego słowno-graficznego "Madame Walevska" przeznaczonego do oznaczania wódki. W związku z powyższym Urząd Patentowy RP wezwał zgłaszającą spółkę do wypowiedzenia się w sprawie w/w zarzutu w terminie trzech miesięcy. Analogiczne pismo Urząd Patentowy RP wystosował do uprawnionego z międzynarodowej rejestracji znaku towarowego słowno graficznego z napisem "MADAME WALEVSKA" . W piśmie z dnia 9 lutego 2001 roku L. w Z. Spółka Akcyjna podtrzymała swój wniosek o zarejestrowanie zgłoszonego znaku, podnosząc, że porównywane znaki "posiadają jedno wspólne słowo "Walewska" natomiast pozostałe elementy w/w znaków są różne, rożna jest oprawa graficzna obu porównywanych znaków, praktyka Urzędu Patentowego jest taka, że udziela się ochrony na znaki towarowe słowno-graficzne wykorzystujące identyczne słowa (np.: słowo "pharma"). Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 roku na podstawie art. 44 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5 poz 17 z późn. zm) odmówił rejestracji zgłoszonego w dniu 30 września 1997 roku pod numerem [...] znaku słowno – graficznego "PANI WALEWSKA POLISH VODKA PURE GRAIN" W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy RP podkreślił, iż nie ulega wątpliwości, iż zarejestrowany znak "MADAME Walewska" i znak "Pani Walewska Polish Vodka Pure Grain" przeznaczone są do oznaczenia tego samego rodzaju towarów tj. wódki. Podobieństwo zaś znaków towarowych należy natomiast rozpatrywać w trzech płaszczyznach: fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej. Do przyjęcia podobieństwa dwóch znaków wystarczy zbieżność jednej z powyższych płaszczyzn. Znak "PANI WALEWSKA POLISH VODKA PURE GRAIN" jest znakiem słowno-graficznym, który w płaszczyźnie słownej posiada podobny pod względem fonetycznym i znaczeniowym element słowny jak zarejestrowany pod nr [...] znak słowno-graficzny "MADAME WALEVSKA". Różnica dotyczy tylko pierwszego członu tj. słowa "MADAME" (z j. francuskiego – pani) zastąpiono słowem "PANI", jednak oba te wyrażenia jednoznacznie są zrozumiałe dla przeciętnego odbiorcy w Polsce. W warstwie słownej znak zgłoszony do rejestracji posiada dodatkowo takie elementy jak:" POLISH VODKA PURE GRAIN", które w odniesieniu do towaru do jakiego oznaczania przeznaczony jest znak (wódka), mają jedynie charakter opisowy. W związku z powyższym można uznać, że w warstwie słownej elementy PANI WALEWSKA/MADAME WALEVSKA odgrywają dominującą rolę. Nie ulega wątpliwości, że elementy te wykazują podobieństwo fonetyczno-znaczeniowe (dotyczą one tej samej postaci historycznej). Co prawda oba znaki mają różną grafikę, jednakże w znakach słowno-graficznych, części słowne mają dla odbiorców większą siłę oddziaływania niż części graficzne, a tym samym odgrywają dominującą rolę przy ocenie podobieństwa znaków. W rozpatrywanej sprawie należy również zwrócić uwagę na to, że istnieje duże prawdopodobieństwo z uwagi na elementy słowne, że znak zgłoszony do rejestracji będzie traktowany przez przeciętnego odbiorcę jako odmiana znaku już zarejestrowanego, i że będzie on utożsamiał źródło pochodzenia towarów oznaczonych znakami "PANI WALEWSKA POLISH VODKA PURE GRAIN" oraz "MADAME WALEVSKA". Mając to na uwadze można stwierdzić, że istnienie na rynku porównywalnych znaków mogłoby budzić niepotrzebne wątpliwości wśród potencjalnych odbiorców, jak również skutkować konfliktem interesów firm. Od decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2000 roku L. Spółka Akcyjna w Z. odwołała się od Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP. W odwołaniu ponowiła wniosek o rejestrację zgłoszonego przez nią znaku. Podała, iż sprawdzanie podobieństw powinno prowadzić do obiektywnego bilansu podobieństw i różnic, a ich sumę należy odnieść do przeciętnej uwagi rozsądnego kupującego. W niniejszej sprawie taki bilans daje wynik pozytywny dla zgłaszającego znak towarowy z uwagi na charakterystyczną odmienną grafikę zgłaszanego znaku odmienną od grafiki znaku już zarejestrowanego. Poza tym znak utrwala się w mentalności odbiorcy, jeśli funkcjonuje on na rynku. Według wiedzy zgłaszającej spółki, produkt oznaczony etykietą według już zarejestrowanego znaku "MADAME WALEVSKA" nie jest rozpoznawalny na rynku polskim. Decyzja wydana w niniejszej sprawie jest zaprzeczeniem dotychczasowej praktyki w Urzędzie Patentowym RP, albowiem były rejestrowane znaki o takiej samej warstwie słownej, ale o różnej grafice (słowo "pharma" i "mini"). Urząd Patentowy RP Izba Odwoławcza decyzją z dnia [...] marca 2003 roku na podstawie art. 245 i art. 318 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2001r., Nr 49, poz. 508), zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2000 roku utrzymała w mocy. Uzasadnienie tej decyzji przytacza argumenty powołane już przez Urząd Patentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na decyzję Urzędu Patentowego RP Izby Odwoławczej z dnia [...] marca 2003 roku L. w Z. Spółka Akcyjna wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zawarła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skardze podniesiono, że Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu decyzji dostrzegł, że grafika znaku zgłoszonego do rejestracji i już zarejestrowanego jest różna, ale nie dokonał dokładnego porównania warstwy graficznej obu znaków koncentrując się na warstwie słownej, która jego zadaniem przemawia za podobieństwem oznaczeń. Analiza orzecznictwa Urzędu Patentowego RP wskazuje na to, że warstwa graficzna (również samego słowa) ma duże znaczenie przy rejestracji znaków. Zdaniem skarżącego grafika zgłaszanego znaku znacznie się różni do grafiki znaku już zarejestrowanego, bowiem oba znaki mają ewidentnie różniący się kształt etykiety, kolorystykę: jeden biel, czerwień i czerń a drugi ciemnoniebieską i napisy oraz grafikę w kolorze srebra. Inne jest w obu znakach miejsce umieszczenia spornego napisu: jeden jako pierwsza linia, lecz czcionką mało widoczną i w czarnej barwie z bardzo ozdobnym tekstem "Polish Vodka" oraz wyraźnym tekstem "PURE GRAIN" na beżowym polu, a drugi jako naczelny element, szczególnie słowo "Walewska". W tym stanie rzeczy przeciętny odbiorca, który odróżnia znaki po pierwszym wrażeniu nie analizując dokładnie poszczególnych elementów nie popełni omyłki i oba znaki mogą funkcjonować obok siebie. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP Izba Odwoławcza wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podniosła, iż skarga zawiera braki formalne, albowiem nie jest oznaczona zaskarżona decyzja i organ, który ją wydał, nie jest sprecyzowane na czym polegało naruszenie prawa przy wydaniu decyzji. Urząd Patentowy RP podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2003 roku. Na rozprawie w dniu 30 czerwca 2004 roku skarżąca spółka popierając skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP Izby Odwoławczej z dnia [...] marca 2003r. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 roku. Podniosła, iż Urząd Patentowy RP Izba Odwoławcza nie wyjaśniła należycie sprawy, albowiem nie dokonała porównania obu znaków w ich warstwie graficznej, która jest różna i wyklucza wprowadzenie w błąd odbiorcy co do pochodzenia towarów. Skarżąca spółka dołączył do akt kserokopię decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2003 roku, wydanej w trybie postępowania spornego stwierdzającą wygaśnięcie prawa z rejestracji znaku towarowego "MADAME WALEVSKA" nr [...] z dniem 1 grudnia 2000 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co nastęuje: W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) – "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) "sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Oznacza to, iż sądy administracyjne badają zgodność zaskarżonych decyzji, postanowień i innych aktów pod względem zgodności z obowiązującym prawem. Tak więc w niniejszym postępowaniu rzeczą Sądu było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP Izby Odwoławczej z dnia [...] marca 2003 roku oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] kwietnia 2000 roku zostały wydane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych (Dz.U. nr 5 poz. 17 z późn. zm), która obowiązywała na datę zgłoszenia spornego znaku towarowego słowno-graficznego z napisem "PANI WALEWSKA Polish Vodka Pure Grain". Urząd Patentowy RP odmówił rejestracji w/w znaku towarowego, albowiem uznał, iż zachodzi przesłanka z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustaw z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych (Dz.U. nr 5 poz. 17 z późn. zm), tzn., że jest on podobny w takim stopniu do zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia 10 lutego 1994 roku pod numerem [...] znaku towarowego słowno-graficznego "Madame Walevska" przeznaczonego do oznaczania tego samego towaru tzn. wódki, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Urząd Patentowy RP doszedł do takiego wniosku z uwagi na podobną warstwę słowną w obu znakach tj. "PANI WALEWSKA" i "MADAME WALEVSKA" i to podobieństwo przesądziło o odmowie rejestracji zgłoszonego znaku towarowego. Urząd Patentowy RP dostrzegł, że grafika obu znaków jest różna jednakże nie przeprowadził dokładnego porównania warstwy graficznej obu znaków, koncentrując się jedynie na elementach słownych. Tym samym zarzut skarżącej spółki, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] kwietnia 2000 roku naruszają prawo jest zasadny. W ocenie Sądu przy wydaniu w/w decyzji doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1, 107 § 3 k.p.a., albowiem zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego – Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 marca 1999 roku III RN 136/98, opubl. OSNAPiUS 2000, Nr 1 poz. 2 przedmiotem oceny prawnej dokonywanej m.in. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5 poz. 17 ze zm) musi być określony znak słowno-graficzny jako integralna całość, a nie wyłącznie jedno ze słów użytych w danym znaku, które stanowi tylko jeden z jego elementów. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja z dnia [...] marca 2003 roku oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] kwietnia 2000 roku podlegają uchyleniu stosowanie do art. 145 § 1 pkt 1 podpunkt c) ustawy dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Ponownie rozpoznając sprawę Urząd Patentowy RP dokona oceny prawnej zgłaszanego znaku towarowego słowno-graficznego jako integralnej całości pod kątem jego podobieństwa do już zarejestrowanego znaku słowno-graficznego "MADAME WALEVSKA". Okoliczność, iż decyzją z dnia [...] października 2003 roku [...] Urząd Patentowy RP stwierdził wygaśnięcie prawa z rejestracji znaku towarowego MADAME Walewska NR [...] z dniem 1 grudnia 2000 roku, jest bez znaczenia dla sprawy, bowiem ustawowe warunki do rejestracji znaku towarowego bada się na datę zgłoszenia znaku do rejestracji tj. w danej sprawie na 1997 rok. Sąd nie zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania wobec braku wniosku w powyższym przedmiocie. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), albowiem uchylone decyzje z uwagi na ich treść nie nadają się do wykonania.