II SA 1634/03
WyrokWSA w Warszawie2004-07-13
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Magdalena Bosakirska, Andrzej Czarnecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo odmówił udzielenia patentu na wynalazek z powodu nieujawnienia w sposób dostateczny wszystkich istotnych danych potrzebnych do jego zrealizowania, a także czy naruszono zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę czynnego udziału strony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że Urząd Patentowy RP naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.) oraz zasadę dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.). Urząd nie ustosunkował się do poprawionego opisu wynalazku i zastrzeżeń patentowych złożonych przez zgłaszającego, co uniemożliwiło stronie przedstawienie swojego stanowiska przed wydaniem decyzji.Stan faktyczny
Zgłaszający złożył wniosek o udzielenie patentu na wynalazek dotyczący sposobu wytwarzania materiału pucolanowego z odpadów papierowych oraz sposobu wytwarzania cementu. Urząd Patentowy RP początkowo zawiadomił o braku możliwości opatentowania z powodu nieujawnienia rozwiązania. Po przeredagowaniu wniosku, Urząd odmówił udzielenia patentu, a następnie Izba Odwoławcza utrzymała tę decyzję w mocy. Zgłaszający wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Izby Odwoławczej Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2003 roku oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2001 roku i zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz spr., Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska, Asesor WSA Andrzej Czarnecki, Protokolant Aleksandra Borowiec - Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2004 roku sprawy ze skargi [...] H. [...] na decyzję Urzędu Patentowego R P z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] marca 2001 roku 2. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącego [...] H. [...] kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
W dniu [...] lutego 1997 roku do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek zgłaszającego [...] H. [...] z siedzibą w Holandii o udzielenie patentu na wynalazek pt. "Sposób wytwarzania materiału pucolanowego z odpadów papierowych oraz sposób wytwarzania cementu ze wspomnianego materiału." Wniosek jako datę międzynarodowego zgłoszenia wskazywał datę [...] sierpnia 1995 roku i został zarejestrowany pod nr [...].
Do wniosku zostały dołączone zastrzeżenia patentowe, opis wynalazku i skrócony opis wynalazku.
Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2000 roku Urząd Patentowy RP, działając na podstawie § 35 ust. 2 i 3 Zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia 23 marca 1993 roku w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych (M.P. z dnia 13 kwietnia 1993r. nr 18, poz.179), oraz w związku z art. 38 ust. 5 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity Dz.U. Nr 26, poz. 117 z 1993r.) zawiadomił, że zdaniem Urzędu projekt nie nadaje się do opatentowania w kategorii sposobu termicznego przetwarzania materiału zawierającego kaolin według zastrzeżenia niezależnego nr 1 oraz w kategorii sposobu wytwarzania cementu według zastrzeżenia niezależnego nr 13, ponieważ w treści powyższych zastrzeżeń brak jest ujawnienia rozwiązania w wyżej wymienionych art. 10 i 26 ustawy o wynalazczości oraz § 35 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP
Treść zastrzeżenia nr 1 odnosząca się do sposobu termicznego przetwarzania materiału zawierającego kaolin w materiał o własnościach pucolanowych nie ujawnia sposobu, jako szeregu konkretnych czynności, logicznie ze sobą powiązanych, scharakteryzowanych parametrami i ściśle określonymi środkami technicznymi czyli komponentami stosowanymi w ściśle określonych zakresach ilościowych, w wyniku których otrzymuje się określony produkt. Powyższe zastrzeżenie zawiera jedynie treści odnoszące się do bliżej nieokreślonego urządzenia, w którym realizowany jest sposób. W związku z powyższym zdaniem Departamentu, na podstawie danych ujawnionych w w/w zastrzeżeniu niemożliwe jest odtworzenie sposobu w praktyce.
Treść zastrzeżenia nr 13 nie ujawnia sposobu wytwarzania cementu jako szeregu kolejno wykonywanych czynności, logicznie ze sobą powiązanych, scharakteryzowanych parametrami i konkretnymi środkami technicznymi, stosowanymi w ściśle określonych zakresach ilościowych. Określenie, iż "pucolanowym materiał wyjściowy wytworzony według jednego z zastrzeżeń 1 do 12 jest dodawany do zwykłych materiałów wyjściowych dla cementu lub, że część materiałów zwykle stosowanych do wytwarzania cementu jest zastąpiona materiałem
pucolanowym" nie wskazuje na żadne dane odnoszące się do grup związków chemicznych stanowiących komponenty, jak i na zakresy ilościowe ich stosowania. W związku z powyższym, na podstawie powyższego zastrzeżenia, niemożliwe jest odtworzenie sposobu wytwarzania cementu w praktyce.
Ponadto treść opisu zgłoszenia nie ujawnia w sposób konkretny i szczegółowy przykładu realizacji sposobu termicznego przetwarzania materiału zawierającego kaolin, jak i sposobu wytwarzania cementu, co jest niezgodne z § 5.3.7 zarządzenia Prezesa UP RP. Zamieszczenie szczegółowego przykładu wykonania stanowi zaś warunek obligatoryjny zgłoszenia.
Zdaniem Departamentu, Zgłaszający w opisie zgłoszenia, w zamieszczonych przykładach wykonania, jak i w zastrzeżeniu nr 1 oraz nr 13, nie ujawnia wszystkich danych niezbędnych do odtworzenia w praktyce sposobu termicznego przetwarzania materiału zawierającego kaolin, jak i sposobu wytwarzania cementu.
W związku z powyższymi zarzutami Urząd Patentowy RP zakreślił zgłaszającemu 2 miesięczny termin na ustosunkowanie się pod rygorem podjęcia decyzji na podstawie posiadanych materiałów.
W odpowiedzi na pismo Urzędu Patentowego z dnia [...] kwietnia 2000 roku zgłaszający wynalazek przy piśmie z [...] sierpnia 2000 roku złożył przeredagowany opis wynalazku i zastrzeżenia patentowe. Po rozpatrzeniu powyższych materiałów Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] marca 2001 roku, na podstawie art. 10 i 26 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1972 roku o wynalazczości (tekst jednolity Dz.U. nr 26, poz. 117 z 1993 roku i § 35 ust. 1, p 2 Zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP z 23 marca 1993 roku w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych (M.P. z dnia 13 kwietnia 1993 r. nr 18, poz 179), odmówił [...] H. [...] z siedzibą w Holandii udzielenia patentu na wynalazek pt. "Sposób termicznego przetwarzania materiału zawierającego kaolin w materiał o właściwościach pucolanowych oraz sposób wytwarzania cementu".
W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy RP podał, że argumenty podane przez zgłaszającego w jego piśmie z dnia [...] sierpnia 2000 roku oraz załączona nowa redakcja opisu wynalazku i zastrzeżeń patentowych nie zmieniły stanowiska Urzędu zawartego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2000 roku.
Zdaniem Departamentu, zastrzeżenie nr 1, w dalszym ciągu nie ujawnia sposobu termicznego przetwarzania materiału zawierającego kaolin w materiał o właściwościach pucolanowych. Treść powyższego zastrzeżenia bardzo ogólnie wskazuje, iż w sposobie, jako komponent, stosuje się "materiał zawierający kaolin w postaci makulatury lub odpadów pochodzących z zawracania makulatury do ponownego wykorzystania w przemyśle papierniczym". Powyższe określenie komponentu nie ujawnia żadnych danych wskazujących na skład jakościowo-ilościowy stosowanego w sposobie materiału, w tym na zawartość obligatoryjną kaolinu. Ponadto w/w zastrzeżenie zawiera określenia bardzo ogólne i szeroko rozumiane typu "utrzymuje się temperaturę wolnej przestrzeni instalacji do 850ºC lub niższą, przy czym złoże fluidalne wyposaża się w składniki polepszające wymianę ciepła". Zdaniem Departamentu powyższe określenia nie ujawniają jednoznacznie zarówno wszystkich parametrów, jak i środków technicznych, charakteryzujących poszczególne czynności sposobu, na podstawie których można odtworzyć sposób w praktyce.
Zdaniem Departamentu treść zastrzeżenia nr 14 w dalszym ciągu nie ujawnia sposobu wytwarzania cementu. Część poznamienna powyższego zastrzeżenia nie wskazuje na żadne konkretne komponenty stosowane w sposobie według rozwiązania. Zgłaszający w powyższym zastrzeżeniu nie podaje żadnych danych charakteryzujących komponenty stosowane w sposobie. W powyższym zastrzeżeniu są one określone bardzo ogólnie i niejednoznacznie jako "że do materiałów stosowanych do wytwarzania cementu", oraz "materiałem pucolanowym otrzymanym przez spopielenie materiału zawierającego kaolin". Powyższe określenia komponentów nie odnoszą się do żadnych danych charakteryzujących komponenty pod względem grup związków chemicznych tworzących je, jak i zakresów ilościowych ich stosowania w sposobie. Ponadto część poznamienna w/w zastrzeżenia zawiera treści odnoszące się do sposobu wytwarzania materiału pucolanowego, który to sposób jest bezprzedmiotowy w kategorii sposobu wytwarzania cementu. Zgłaszający w zastrzeżeniu dotyczącym sposobu wytwarzania cementu nie określa jednoznacznie roli "materiału pucolanowego", czyli nie wskazuje w jakiej ilości i jakie materiały stosowane do wytwarzania cementu zastępuje się powyższym materiałem pucolanowym, jak i nie wskazuje w jakiej ilości jest on stosowany jako dodatek do wytwarzania cementu .
Zdaniem Departamentu zastrzeżenie niezależne nr 14 w dalszym ciągu nie ujawnia sposobu wytwarzania cementu na podstawie, którego można sposób odtworzyć w praktyce, a więc jako szeregu kolejno wykonywanych czynności, scharakteryzowanych parametrami i komponentami, stosowanymi w ściśle określonych zakresach ilościowych w wyniku, których otrzymuje się konkretny, jednoznacznie określony produkt końcowy.
W opisie zgłoszenia brak jest również szczegółowego i konkretnego przykładu realizacji sposobu termicznego przetwarzania materiału zawierającego kaolin w materiał o właściwościach pucolanowych, jak i sposobu wytwarzania cementu. Zgłaszający w opisie wynalazku nie wskazuje jednoznacznie, która jego część stanowi przykład realizacji sposobu termicznego przetwarzania materiału zawierającego kaolin w materiał o właściwościach pucolanowych, jak i sposobu wytwarzania cementu, przy czym przedstawiony w opisie beton (patrz str. 13) wskazuje jedynie na zastosowanie bliżej niesprecyzowanego "cementu do którego dodano materiał pucolanowy wytworzony sposobem według wynalazku".
W związku z powyższym, zdaniem Departamentu, Zgłaszający w opisie zgłoszenia nie ujawnia w sposób szczegółowy i konkretny przykładów realizacji wynalazku w poszczególnych kategoriach, o objęcie ochroną patentową których ubiega się w zgłoszeniu, co jest warunkiem obligatoryjnym zgłoszenia. Ponadto treść zastrzeżenia niezależnego nr 1 oraz nr 14 nie ujawnia wszystkich danych niezbędnych do odtworzenia w praktyce zarówno sposobu termicznego przetwarzania materiału zawierającego kaolin, jak i sposobu wytwarzania cementu.
Od decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2001 roku zgłaszający wynalazek odwołał się do Izby Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP, wnosząc o jej uchylenie.
Zdaniem odwołującego się zarówno przeredagowany opis wynalazku, jak i zastrzeżenia patentowe zostały opracowane tak, aby uwzględnić wszystkie zarzuty badającego zaś Urząd Patentowy RP nie ustosunkował się do nowej wersji zastrzeżeń patentowych i opisu wynalazku, tylko ograniczył się do powtórzenia już podnoszonych zastrzeżeń do pierwszej wersji zastrzeżeń patentowych i opisu wynalazku.
Poza tym odwołujący się podniósł, że przedmiotowy wynalazek został już opatentowany w Europie i Stanach Zjednoczonych.
Do odwołania została dołączona opinia prof. C.O.-P. z [...] sierpnia 2001 roku, z której wynika, że dokumentacja patentowa zgłaszanego wynalazku opisuje zrozumiale sposób (technologię procesu), który termicznie przemienia odbarwiające odpady papierowe w wartościowe składniki mineralne przy minimalnym zanieczyszczeniu gazowym. Opis patentowy zawiera zatem wytłumaczenie mechanizmu procesu i szczegóły przydatne do zaprojektowania urządzenia, w którym realizuje się opatentowany sposób. Specjalista w dziedzinie spalania w złożu fluidalnym i inżynierii cieplnej może zaprojektować urządzenie.
Urząd Patentowy RP Izba Odwoławcza decyzją z dnia [...] marca 2003 roku, na podstawie art. 245 i art. 318 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2001 roku Nr 49 p. 508 z późn. zm.), zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2001 roku utrzymał w mocy, podając w uzasadnieniu, iż uznał zarzut merytoryczny dotyczący braku wyjaśnienia rozwiązania w zastrzeganych kategoriach według projektu za słuszny.
Z analizy dokumentów patentowych wynika, że aby zrealizować proces (oprócz doboru odpowiedniego materiału) należy zastosować instalację ze złożem fluidalnym, mającą wolną przestrzeń i odpowiednio sterować temperaturą w określonych miejscach instalacji przy prowadzeniu całego procesu. W opisie projektu Zgłaszający nie przedstawił budowy stosowanej instalacji, jak również nie wskazał odnośników do znanych instalacji, w których można prowadzić sposób według zastrzeżenia nr 1.
Z powyższego wynika, że aby sposób według zastrzeżenia nr 1 zastosować w praktyce należy najpierw zaprojektować odpowiednią instalację.
Stanowisko takie potwierdza załączona przy piśmie opinia wydana przez Pana Profesora C.O. – P. w której stwierdzono, że ".... opis patentowy zawiera szczegóły przydatne do zaprojektowania urządzenia do realizacji sposobu" oraz "...specjalista w dziedzinie spalania (-) może zaprojektować urządzenie".
Powyższe informacje wskazują na fakt nieujawnienia w opisie projektu urządzenia, w którym prowadzi się zastrzegany sposób, jest to niezgodne z wymogami stawianymi wynalazkowi tj. koniecznością ujawnienia wynalazku w dacie zgłoszenia tego wynalazku w Urzędzie Patentowym.
Odnośnie kategorii "sposób wytwarzania cementu", Urząd stwierdza, że informacje przedstawione w treści zastrzeżenia nr 14 nie przedstawiają cech technicznych mogących charakteryzować wytwarzanie jakiegokolwiek rodzaju cementu. Urząd stwierdza natomiast, że Zgłaszający ubiega się o objęcie ochroną patentową pomysłu zastąpienia materiałem pucolanowym "materiałów stosowanych do wytwarzania cementu". Zgłaszający nie podał przy tym, jakie składniki mogą być zastąpione materiałem pucolanowym oraz, jakie ilości materiału pucolanowego mogą być dodawane do składu wytwarzanego cementu, aby otrzymane cementy i betony wykazywały odpowiednie własności fizykochemiczne.
Twierdzenie Zgłaszającego, zamieszczone w uzasadnieniu odwołania z dnia [...] listopada 2002r., iż "...skład materiałów użytych do wytwarzania cementu jest całkowicie ustalany przez specjalistę" nie oddala postawionego zarzutu braku ujawnienia rozwiązania w kategorii "sposobu wytwarzania cementu", ponieważ w załączonym do opisu przykładzie nie wykazano, że zastosowanie materiału pucolanowego (w miejsce innego materiału) przynosi nieoczekiwane korzyści.
Natomiast podkreślane przez Zgłaszającego stosowanie cementu portlandzkiego (str. [...] pisma z dn. [...] listopada 2002 r.) jako jednego z możliwych cementów nie świadczy o ujawnieniu sposobu wytwarzania tego cementu. Wynika to z faktu, że cement portlandzki jest substratem wyjściowym do produkcji betonu (patrz str. [...] opisu, tablica [...]C, wersja redakcyjna opisu z dnia [...] sierpnia 2000 r.), a nie produktem uzyskanym przez zastosowanie sposobu według zastrzeżenia nr [...].
Urząd nie podziela stanowiska Zgłaszającego zawartego na str. [...] pisma z dnia [...] czerwca 2002 r., iż w uzasadnieniu decyzji Urzędu z dnia [...] marca 200l r. brak jest ustosunkowania się merytorycznego do przeredagowanej wersji opisu i zastrzeżeń patentowych złożonych przy piśmie z dnia [...] 08 2000r. Urząd szczegółowo odniósł się do nowej redakcji zastrzeżeń patentowych (patrz; od v akapitu str. [...] akapitu str. [...] ww. decyzji z dnia [...] marca 200l r.).
Ponadto kilkakrotne wskazywanie przez Zgłaszającego na fakt, że na rozwiązanie według projektu udzielona została ochrona patentowa w innych urzędach patentowych, jest bezprzedmiotowe w świetle art. 27 u. 5 Układu o Współpracy Patentowej (PCT), zgodnie z którym "... każde umawiające się państwo przy orzekaniu zdolności patentowej wynalazku zastrzeżonego w zgłoszeniu międzynarodowym, ma swobodę stosowania kryteriów swego prawa krajowego w odniesieniu do wcześniejszego stanu techniki i innych warunków zdolności patentowej".
Na decyzję Urzędu Patentowego RP Izby Odwoławczej z dnia [...] marca 2003 roku zgłaszający wynalazek złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i umożliwienie kontynuacji postępowania w celu uzyskania patentu.
W skardze podniesiono dwa zarzuty tj.
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędne zastosowanie przepisów art. 10 i 26 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1972 roku, § 35 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia 23 marca 1993 roku w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych, które w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie powinny stanowić podstawy do odmowy udzielenia patentu na zgłoszony wynalazek.
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie dopełnienia obowiązku wezwania w trybie § 35 ust. 2 Zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia 23 marca 1993 roku w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych w celu wypowiedzenia się co do oceny złożonej przez zgłaszającego nowej wersji zastrzeżeń patentowych i opisu oraz naruszenie art. 10 k.p.a. gwarantującego zapewnienie czynnego udziału stronie na każdym etapie postępowania poprzez fakt, iż przed wydaniem decyzji odmownej przez Urząd Patentowy strona nie miała możliwości wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów, a w szczególności ustaleń poczynionych przez Urząd dotyczących nowej wersji zastrzeżeń patentowych i opisu.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, ponieważ zaskarżona decyzja nie stanowi naruszenia prawa.
Odnosząc się do zarzutu nr 1 skargi Zgłaszającego z dnia [...] maja 2003r. dotyczącego nieprawidłowo powołanych (wg Zgłaszającego) przepisów prawnych, jakie stanowią: art. 10 i 26 ustawy o wynalazczości oraz § 35 u. 1 p. 2 Zarządzenia Prezesa UP RP z dnia 23 marca 1993 r. Urząd stwierdził, że ww. przepisy zastosowane zostały prawidłowo. Prawidłowo postawiony został zarzut nieujawnienia wynalazku w dokumentach patentowych oraz wydana decyzja odmowna z dnia [...] marca 2001r. Ponieważ wynika to z treści ww. artykułu 10 "Wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania", art. 26 "Zgłoszenie wynalazku w celu uzyskania patentu dokonuje się przez wniesienie do Urzędu Patentowego podania wraz z opisem wynalazku ujawniającym jego istotę, zastrzeżeniami patentowymi, skrótem opisu i w razie potrzeby rysunkami" i § 35 u. 1 p. 2 "Urząd Patentowy wydaje decyzję o odmowie udzielenia patentu w przypadkach, o których mowa w § 34, a także jeżeli stwierdzi, że rozwiązanie nie zostało przedstawione w sposób dostatecznie ujawniający wszystkie istotne dane potrzebne do jego zrealizowania, albo w zastrzeżeniach patentowych Zgłaszający nie określił zakresu żądanej ochrony przez wskazanie choćby jednej cechy technicznej odnoszącej się do przedmiotu zgłoszenia (art. 26). Zdaniem Urzędu z powyższego wynika, że wynalazek winien być dostatecznie ujawniony w opisie i zastrzeżeniach patentowych w dacie zgłoszenia w Urzędzie. W odniesieniu do zarzutu nr 2 oraz wyjaśnień merytorycznych, które Zgłaszający zamieścił w uzasadnieniu skargi z dnia [...] maja 2003r., Urząd Patentowych RP Izba Odwoławcza stwierdził, co następuje:
1. Odnośnie urządzenia do odtworzenia sposobu; W decyzji odmownej Urzędu z dnia [...] marca 2001r nie podnoszono argumentu dotyczącego urządzenia stosowanego do odtworzenia procesu. Argument taki podniesiony natomiast został przez Pana Prof. C.O.-P. w opinii, którą wydano dla Zgłaszającego. W ww. opinii stwierdzono, że ... "opis patentowy (-) zawiera szczegóły przydatne do zaprojektowania urządzenia" oraz ..."specjalista (-) może zaprojektować urządzenie". Z powyższego wynika, że sposób według projektu może być odtworzony w odpowiednio zaprojektowanym lub zmodernizowanym urządzeniu. Niezależnie od powyższego, rozpatrując ponownie zgłoszenie, Izba Odwoławcza zwróciła uwagę na fakt, że Zgłaszający charakteryzując proces, przedstawia sterowanie temperaturą w odpowiednich miejscach instalacji, nie podając przy tym ani budowy tej instalacji, ani nie odwołując się do znanych w przemyśle instalacji stosowanych w tym celu. Kolejne argumenty merytoryczne, zamieszczone przez Zgłaszającego w uzasadnieniu skargi, dotyczą zastosowania sposobów według wynalazku w istniejących instalacjach (str. [...] opisu). Informacji tych Zgłaszający nie zamieścił w pierwotnej wersji opisu projektu, nie można więc uznać, że zostały ujawnione w dacie zgłoszenia wynalazku i dlatego nie mogą być brane pod uwagę na obecnym etapie postępowania (zgodnie z art. 37 u. l ustawy Prawo własności przemysłowej, który odpowiada co do wymogów art. 30 ustawy o wynalazczości).
2. Odnośnie argumentów Zgłaszającego dotyczących ograniczenia prawa Zgłaszającego do obrony; Zdaniem Izby Odwoławczej decyzja Urzędu z dnia [...] marca 200lr. była słuszna, ponieważ odnosiła się zarówno do argumentów Zgłaszającego nadesłanych przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2000r., jak i do nadesłanej przy tym piśmie, nowej wersji redakcyjnej opisu i zastrzeżeń patentowych. W wersji redakcyjnej dokumentów patentowych z dnia [...] sierpnia 2000r., Zgłaszający nie odparł postawionego przez Urząd w piśmie z dnia [...] kwietnia 2000r. zarzutu braku ujawnienia wynalazku w zastrzeżeniach patentowych i opisie projektu (przykłady wykonania). Kolejne pismo powielałoby więc argumenty Urzędu przytoczone w zawiadomieniu z dnia [...] kwietnia 2000r. dlatego, zdaniem Izby Odwoławczej, było zbędne.
3. Datą wydania zaskarżonej decyzji jest [...] marca 2003r., co znajduje potwierdzenie w protokole sporządzonym z posiedzenia zespołu orzekającego, które odbyło się [...] marca 2003r., oraz w treści ww. protokołu "decyzja sporządzona została na posiedzeniu". Data posiedzenia i sporządzenia decyzji znajduje się również w pierwszym akapicie decyzji z dn. [...] marca 2003r.
4. Przykład wykonania zamieszczony na str. [...] skargi; stanowiący
ujawnienie wynalazku nie może być przyjęty do rozpatrywania (patrz ww. w punkcie 1 art. 37 u. 1 Pwp), ponieważ zawiera szereg danych nieujawnionych w dacie zgłoszenia. Natomiast przykłady zamieszczone w opisie wynalazku (wersja złożona w dacie zgłoszenia) nie określają prawidłowo zastrzeganych kategorii. Należy przy tym podkreślić, że w trakcie postępowania, Urząd we wszystkich pismach kierowanych do Zgłaszającego
wskazywał na braki danych w przykładach wykonania.
5. W odniesieniu do argumentów merytorycznych dołączonych do uzasadnienia skargi; Zdaniem Urzędu dokumenty patentowe, jakie stanowią: opis i zastrzeżenia patentowe, winny być opisane ścisłymi i jednoznacznie określonymi cechami technicznymi, w całości udokumentowanymi w przykładach wykonania. Niedopuszczalne jest przy tym domniemywanie faktów, o czym Zgłaszający pisze szeroko w uzasadnieniu skargi z dnia [...]
maja 2003r. stwierdzając np. ... "znawca wie, jak przygotować cement...", ... "znawca będzie sobie zdawał sprawę, że jeden produkt o własnościach pucolanowych można zastąpić innym produktem pucolanowym" i inne.
Na rozprawie w dniu 6 lipca 2004 roku skarżący popierając skargę, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W załączniku do protokołu tejże rozprawy skarżąca uzasadniła podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez Urząd Patentowy RP art. 7, 77 i art. 10 k.p.a. z przytoczeniem orzecznictwa Sądu Najwyższego i NSA, a także wskazała, że zaskarżona decyzja Izby Odwoławczej Urzędu Patentowego dotknięta jest również istotnymi uchyleniami natury formalno-prawnej, gdyż nie zawiera wszystkich koniecznych elementów, jakim powinna odpowiadać decyzja administracyjna. W szczególności w decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2003 roku brak jest wskazania i wyjaśnienia przepisów prawa, na których Urząd oparł swoje rozstrzygnięcie, co w sposób istotny pozbawia zgłaszającego możliwości obrony swoich słusznych interesów. Na poparcie tego zarzutu skarżący również przytoczył orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga [...] H. [...] Holandia jest zasadna odnośnie podniesionego w niej zarzutu naruszenia art. 7, 77 i 10 § 1 k.p.a.
Urząd Patentowy RP stojąc na straży praworządności w zakresie udzielania ochrony patentowej, obowiązany był z mocy art. 7 k.p.a. podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również umożliwiając stronie przedstawianie jej własnych argumentów i dowodów na ich poparcie, co do których zobowiązany był się ustosunkowywać. Tymczasem analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie prowadzi do wniosku, że Urząd Patentowy RP nie wywiązał się należycie z dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie i nie zapewnił skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, zaś Izba Odwoławcza rozpatrując odwołanie zgłaszającego od decyzji Urzędu nie dostrzegła uchybień proceduralnych, uzasadniających uwzględnienie odwołania.
Otóż, w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu Patentowego RP, zgłaszający przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2000 roku złożył poprawiony opis wynalazku i zastrzeżeń patentowych z zaznaczeniem, że zostały opracowane z uwzględnieniem wszystkich zarzutów badającego zawartych w zawiadomieniu. W ten sposób zgłaszający wyraził swoją gotowość dostosowania dokumentów patentowych do obowiązującego prawa i wymogów Urzędu Patentowego RP. Miał zatem prawo oczekiwać, iż w przypadku, gdy Urząd Patentowy po ponownym badaniu dostrzeże konieczność wprowadzenia dalszych zmian, wezwie zgłaszającego do usunięcia stwierdzonych uchybień przed wydaniem decyzji w przedmiocie udzielenia patentu na zgłoszony wynalazek. Tymczasem Urząd Patentowy RP nie ustosunkował się do przeredagowanego opisu i zastrzeżeń patentowych oraz nie zawiadomił strony o tym, że będzie wydana decyzja, po czym wydał rozstrzygnięcie niekorzystne dla zgłaszającego, przez co naruszył wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadę kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, prawdy obiektywnej, uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz, wyrażoną w art. 10 k.p.a., zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Do przestrzegania tych zasad Urząd Patentowy RP był zobowiązany stosownie do art. 113 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 19 października 1972 roku o wynalazczości (tekst jedn. Dz.U. z 1993r., nr 26, poz. 117 z późn. zm.). Uchybienie Urzędu Patentowego RP mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem uniemożliwiło zgłaszającemu przedstawienie swojego stanowiska przed wydaniem decyzji. Taki sam pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 7 października 1981 roku IV PRN 10/81 OSNC 1982/2-3/42, na który powołał się skarżący w załączniku do protokołu. W myśl tego orzeczenia "jeżeli w odpowiedzi na wypowiedzenie Urzędu Patentowego PRL zgłaszający składa nowa wersję opisu i zastrzeżeń patentowych, to Urząd ten zobowiązany jest ustosunkować się do nowej wersji opisu i zastrzeżeń patentowych jeszcze przed wydaniem decyzji merytorycznej, w toku postępowania wyjaśniającego".
W tym stanie rzeczy słuszny jest zarzut skarżącego, iż decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2001 roku należy uznać za przedwczesną.
Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego RP rozpatrując odwołanie zgłaszającego, nie dostrzegła omówionych wyżej uchybień proceduralnych, popełnionych w I instancji i decyzją z dnia [...] marca 2003 roku utrzymała w mocy wadliwą decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2001 roku. W ten sposób, skoro decyzja Izby Odwoławczej sankcjonowała wadliwy stan prawny, należy ją uznać za decyzję naruszającą prawo zgodnie z przywołanym przez skarżącego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 1986 roku, wydanym w sprawie II SA 1829/85, OSNSA 1986r nr 2 p. 43.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów formalnych podnoszonych w skardze należy stwierdzić, iż nie mogłyby mieć one wpływu na wynik sprawy.
Wprawdzie decyzja Izby Odwoławczej Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2003 roku nie powołuje żadnego przepisu prawa materialnego, ale utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2001 roku, potwierdziła wskazaną tam podstawę prawną rozstrzygnięcia tj. art. 10 i 26 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1972 roku o wynalazczości (tekst jednolity Dz.U. Nr 26 poz. 117 z 1993r.) i § 35 ust. 1 p. 2 Zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia 23 marca 1993 roku w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych (M.P. z 13 kwietnia 1993 roku nr 18 poz. 179), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 38 ust. 5 ustawy z 1972 roku o wynalazczości. Wymienione wyżej zarządzenie utraciło moc prawną w związku z wejściem w życie Konstytucji RP i uregulowaniami w niej zawartymi (art. 87 ust. 1, art. 93, art. 241 ust. 6) oraz przepisami ustawy z dnia 22 grudnia 2000 roku o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2000 r. Nr 120, poz. 1268), jednakże nie stanowiło jedynej podstawy prawnej wydanej decyzji, a poza tym zawierało przepisy o charakterze instrukcyjnym.
Nadal w mocy pozostawały uregulowania zawarte w art. 10 i 26 ust. 1 ustawy z 1972 roku o wynalazczości, na podstawie których Urząd Patentowy RP oparł kwestionowane decyzje.
Omówione w uzasadnieniu naruszenie przez organ art. 7, 77 i 10 § 1 k.p.a. powodują, iż zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2003 roku i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] marca 2001 roku nie mogą się ostać i podlegają uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W świetle stwierdzonych uchybień formalnych skutkujących uchyleniem decyzji Urzędu Patentowego RP, rozważanie zarzutu naruszenia prawa materialnego, podniesionego w skardze, staje się zbędne.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych z i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), art. 3 § 1 i arat. 145 § 1 pkt 1 podpunkt c), art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło