II SA 1647/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska /spr./, Sędziowie NSA Andrzej Kuba, as.WSA Piotr Borowiecki,, Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004r. sprawy ze skargi "[...]" SJ na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) stwierdza że zaskarżona i uchylona decyzja nie podlega wykonaniu 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz "[...]" Spółka jawna kwoty 600 zł /sześćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich na podstawie przeprowadzonej dnia [...] lipca 2002r.w miejscowości S. kontroli pojazdu należącego do firmy [...]Spółka Jawna z siedzibą w Z. ustalił, że jest on nienormatywny. Sporządzony z dokonanej kontroli protokół wskazał przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugiej osi o 46.32 kN. Ustalenia kontroli dały podstawę do nałożenia decyzja z dnia [...] września 2002r. na [...] Spółkę Jawną kary pieniężnej w wysokości [...]zł. Od decyzji ukarana Spółka odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania z uwagi na fakt, iż decyzja jest nieprawidłowa ze względów merytorycznych. W ocenie odwołującego się, ważenie pojazdu dokonane podczas przeprowadzonej kontroli dokonane zostało z naruszeniem prawa. Stanowisko ważenia nie spełniało bowiem warunków określonych Instrukcją o dokonywaniu kontroli kierujących pojazdami i zespołami pojazdów, sprawdzaniu wymogów, nacisków osi i masy pojazdów oraz ustalaniu i pobieraniu opłat drogowych za przejazdy pojazdami nienormatywny mi bez zezwolenia Nr [...] stanowiącej załącznik do Zarządzenia nr 47 Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 24 listopada 1999r. W odwołaniu wskazano naruszenie przez zarządcę drogi, na której dokonano kontroli, określonych punktów powołanej Instrukcji m.in. przez zorganizowanie stanowiska ważenia w sposób sprzeczny z wymogami Instrukcji. Naruszenie Instrukcji polegać miało na nieoznakowaniu stanowiska ważenia na jezdni, na wadliwym nachyleniu jezdni w strefie ważenia, nieoznakowaniu bocznych krawędzi jezdni, przez co brak jest możliwości centrycznego przejazdu przez pomost. Dodatkowo, odwołująca się Spółka stwierdziła, że inny jest sposób ważenia przy użyciu wag statycznych i dynamicznych. Dla pomiarów dynamicznych, a tak był ważony pojazd firmy, powierzchnia jezdni w strefie ważenia obejmującej pomost wagi i odcinek jezdni po 8m z każdej strony, winna być pozioma i nie przekraczać odchylenia +/-3mm. Tymczasem, jak wskazuje dokumentacja wykonana na zlecenie odwołującej się firmy, odchylenia przekraczają dopuszczalną wielkość przed i za pomostem wagi. Przytoczone w decyzji dopuszczalne spadki z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów sporządzonym na zlecenie [...]ZDW dnia [...] kwietnia 2002r. tj. spadek podłużny ł% oraz spadek poprzeczny 2% dotyczyły wyłącznie pomiarów statycznych, czyli takich gdzie ważony pojazd zatrzymuje się w celu dokonania pomiaru. Kontrolowany pojazd ważony był zaś dynamicznie. Pomiary pochylenia terenu przeprowadzone przez geodetę H. D. na zlecenie [...]ZDW zostały dokonane niewłaściwie, bo na zewnętrznych krawędziach stanowiska do ważenia, nie zaś w osiach toru jazdy ważonych pojazdów. Odwołujący się podnieśli też występowanie na stanowisku ważenia kolein, co miało wpływ na dokonanie pomiarów i postawili szereg innych zarzutów, które w ich ocenie miały wpływ na wynik sprawy. Stwierdzili, że nie jest wiadomo, czy waga była włączono do zasilania elektrycznego na 10 minut przed ważeniem, że nie posiada legalizacji na danym stanowisku ważenia, że kierowcy udostępniono tylko legitymację jednej osoby przeprowadzającej ważenie, podczas gdy ważenia dokonywały cztery osoby, a wreszcie że nie okazano poświadczonej za zgodność kopii protokołów z pomiarów pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Do odwołania dołączono protokół spisany dnia [...] lipca 2002r. na okoliczność sprawdzenia zgodności parametrów i cech geometrycznych stanowiska ważenia pojazdów z warunkami określonymi w Zarządzeniu Nr 47 Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych, oświadczenie kierowcy C. W., operat techniczny -niwelacja kontrolna utwardzonego stanowiska do ważenia pojazdów PZD M.M.w S.. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powołano przepis art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. Nr 71, poz. 838 z 2000r. ze zmianami), który stanowić majak podaje Kolegium, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą z ładunkiem lub bez ładunku o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami zezwolenia pobierane są opłaty podwyższone. Przepis ten nie pozostawia organowi administracyjnemu wyboru, jeżeli kontrola stwierdzi przekroczenie dopuszczalnych wielkości, a obowiązkiem przewoźnika jest tak rozłożyć i zabezpieczyć ładunek, aby nie ulegał on przesunięciom. Celem regulacji jest zabezpieczenie dróg przed zniszczeniem. Skład orzekający Kolegium nie stwierdził uchybień w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, protokół zaś, według oceny Kolegium, sporządzono prawidłowo. Kolegium dodatkowo stwierdziło, że powoływane przez stronę Zarządzenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczy wyłącznie dróg będących w zarządzie tego organu. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego firma [...] S.J. wnosząc o uchylenie decyzji jako niezgodnej z prawem, bo naruszającej prawo materialne i przepisy postępowania tj. art. 7, 8, 9 Kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.w odpowiedzi na skargę nie znalazło podstaw do jej uwzględnienia i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: 1. ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), zwana dalej u.s.a., 2. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), zwana dalej p.p.s.a., 3. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawoo ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ), zwana p.w.u.p. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zmianami ), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi we niniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sadu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach skargi nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo, aczkolwiek nie są to do końca naruszenia, na które wskazuje skarga. W postępowaniu odwoławczym naruszona została zasada dwuinstancyjności, której treścią jest prawo strony do rozpatrzenia jej sprawy przez organ wyższego stopnia i to rozpatrzenia w sposób wszechstronny i rzetelny. "Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej" ( B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław, 1980, s. 144 i nast.). Takiego działania zabrakło w prowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postępowaniu w przedmiotowej sprawie. Kolegium, co jest istotą postępowania odwoławczego, nie przeprowadziło żadnego postępowania wyjaśniającego, którego przeprowadzenie jest niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego. Nie odniosło się w żaden sposób do zarzutów strony i przedstawionych przez nią dowodów. Lakoniczne skwitowanie części zarzutów przez powtórzenie za organem I instancji, że Zarządzenie Nr 47 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nie dotyczy dróg wojewódzkich, nie może być uznane za wystarczające w tej mierze. Organ w uzasadnieniu decyzji przytoczył, nie do końca poprawnie ( posłużył się nieobowiązującą już konstrukcją "podwyższonej opłaty" zamiast obowiązującej w dacie orzekania kary pieniężnej ) przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. Nr 71, poz. 838 ze zmianami ) oraz ustawy dnia 20 czerwca 1997r. -Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zmianami ), co wraz z przywołaniem nieobo wiązujących w dacie orzekania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996r. w sprawie opłat drogowych ( Dz.U. Nr 123, poz. 578 ) wypełniło całe uzasadnienie. Uzasadnienie takie w żaden sposób nie nawiązuje do konkretnej sprawy, konkretnych zarzutów i dowodów, może być wręcz wzornikiem części uzasadnienia w każdej sprawie tego rodzaju zakończonej w sposób jak w przedmiotowej sprawie. Działanie takie, w istotny sposób, narusza przepisy postępowania administracyjnego tj art. 15 oraz art. 127 § 1 Kpa. a także art. 107 § 3 Kpa Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt lc) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O wykonalności uchylonego rozstrzygnięcia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.