II SA 1656/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant: Rafał Jasiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2004 r. sprawy ze skargi J. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F. P. H. [...] J. J. z siedzibą w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za brak opłaty drogowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r., 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. J. - F.P.H. [...] z siedzibą w Ł. kwotę 415 (czterysta piętnaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] grudnia 2002r. wniesionego przez J. J. zwanego dalej skarżącym, od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4000 (czterech tysięcy) złotych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 4000 (czterech tysięcy) złotych a podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stanowił brak w pojeździe należącym do strony, podczas przejazdu po drodze krajowej nr [...] (w miejscowości U.) w dniu [...] grudnia 2002r., dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ powołując się na przepis art. 42 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) wskazał, że za przejazd po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty. Następuje to poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu (§ 4 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych). Prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia. Zgodnie z art. 92 ust 1 pkt. 6 ustawy o transporcie drogowym karze podlega przejazd po drogach krajowych pojazdem służącym do wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia tej opłaty. Zdaniem organu art. 87 ust 1 cytowanej ustawy zobowiązuje kierowcę do tego, aby mieć przy sobie w chwili przejazdu dowód uiszczenia należności za korzystanie z dróg krajowych. Zgodnie z lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym karze w wysokości 4000 zł. podlega brak w pojedzie wykonującym transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W ocenie organów równoznaczne pod względem skutków prawnych z brakiem karty opłaty jest legitymowanie się kartą, które utraciła już swoją ważność. Organ wskazał, że z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] grudnia 2002r. wynika, że strona przedstawiła do kontroli miesięczną kartę opłaty ważną od [...] listopada 2002r. do [...] grudnia 2002r. Tak, więc kartę, która w dniu wykonywania przewozu była już nieaktualna. Mając na uwadze, że strona nie przedstawiła dowodów przeciwnych organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji należycie dokonał oceny stanu faktycznego i subsumcji przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów rozporządzeń wykonawczych do tego aktu, w związku, z czym zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W następstwie wniesionej przez skarżącego skargi, wraz, z którą przesłana została potwierdzona za zgodność kserokopia dowodu uiszczenia opłaty - prawidłowo wypełniona karta miesięczna obejmująca okres od dnia [...] grudnia a więc od dnia kontroli skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie. Wskazywał, że decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa a w szczególności art. 87 ust 1, 92 ust 2 pkt. 6 w zw. z art.42 i art. 92 ust 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w związku z pkt.6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz.999.). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie: 1. ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów admini stracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., 2. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., 3. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające usta wę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Ni 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma, więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz po wołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] grudnia 2002 r. naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot obowiązki lub karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne. Stosownie do cytowanego już art. 92 ust. 1 pkt. 6 ustawy o transporcie drogowym, według redakcji obowiązującej w dacie wydania decyzji, zagrożone sankcją kary pieniężnej na podstawie tego przepisu jest jedynie wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych. Hipoteza tego przepisu nie obejmuje natomiast sytuacji legitymowania się przez kierującego pojazdem dowodem uiszczenia opłaty. Organ administracji publicznej za sam fakt nieposiadania dokumentu nie może nałożyć kary pieniężnej na podstawie przepisu art. 92 ust. 1 pkt. 6 ustawy o transporcie drogowym. Innymi słowy, aby nałożyć karę pieniężną przewidzianą powołanym wyżej przepisem należy ustalić ponad wszelką wątpliwość, że opłata nie została uiszczona. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarżący wnosząc skargę przedstawił dowód wniesienia opłaty drogowej. Dowód uiszczenia opłaty był prawidłowo wypełniony przez wystawiający go organ na okres od [...] grudnia 2002 do [...] stycznia 2003r.. Tak więc w dniu kontroli przejazd był opłacony. Sąd nie może nie zauważać, że niedysponowanie przez kierującego pojazdem kartą opłaty drogowej nie jest penalizowane karą pieniężną stosownie do przepisu art. 92 ust. 1 pkt. 6 ustawy o transporcie drogowym. Sąd nie podziela stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji, odwołującego się do lp. 6 załącznika do powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych, stosownie, do którego kara pieniężna, o której mowa w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, obejmuje także przypadki wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Przepis lp. 6 załącznika do wspomnianego rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie odpowiada standardom, jakim powinno odpowiadać rozporządzenie w świetle art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, aby mogło mieć walor źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, jakim w świetle art. 87 ust. 1 Konstytucji jest również rozporządzenie. W świetle art. 92 ust. 1 Konstytucji rozporządzenie winno być wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Pomimo upoważnienia Ministra Infrastruktury jedynie do ustalenia wysokości kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych, jak to stanowił przepis art. 92 ust. 1 pkt.6 ustawy o transporcie drogowym, cytowane rozporządzenie spenalizowało inny, szerszy stan faktyczny, polegający na wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd, na podstawie art. 187 ust. 1 Konstytucji, odmówił zastosowania przepisu lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych, na który to przepis także powołano się w zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 187 konstytucji sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Mając to wszystko na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Zgodnie z art. 152 p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.