II SA 1660/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Kuba spr. Sędziowie: Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant: Aplik. Prok. Szymon Brzozowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2004 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier na automatach oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2003r [...] Minister Finansów na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1, w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego postanowił utrzymać w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] stwierdzającą, że gry prowadzone w automatach "Classic Card", "Top 12", a także innych działających na takich samych zasadach, będących własnością K. T. firma "[...]" z siedzibą w Ł., są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz.U. z 1998r. Nr 102, poz. 650 z późn.zm.) W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w dniu [...] lipca 2002r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek strony o rozstrzygnięcie, czy gry prowadzone przez stronę na automatach "Classic Card" i "Top 12" są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (j.t. Dz.U. z 1998r. Nr 102, poz. 650 z późn. zm.). W dniu [...] sierpnia Minister Finansów zwrócił się do strony z prośbą o nadesłanie znajdujących się w jej posiadaniu opinii technicznych dotyczących powyższych gier. W dniu [...] września 2002r. strona nadesłała ekspertyzy do automatów model "Classic Card" i "Top 12" wydane przez Stowarzyszenie Elektryków Polskich Izba Rzeczoznawców w W.. Jak wynika z treści powyższych ekspertyz ich przedmiotem jest ocena techniczna przedmiotowych automatów, a w szczególności odpowiedź na pytanie: "czy wynik gry zależy od umiejętności i sprawności grającego?". Po zapoznaniu się z całością dokumentów zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, w dniu [...] grudnia 2002r. Minister Finansów wydał decyzję nr [...] rozstrzygającą, że gry urządzane przez stronę są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach. W dniu [...] stycznia 2003r, do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...]. W swoim wniosku strona stwierdziła, iż podejmując w/w decyzję Minister Finansów nie przedstawił jednoznacznego i pewnego dowodu, który mógłby być podstawą zakwalifikowania zakwestionowanych gier do kategorii gier na automatach, gdyż powoływanych w uzasadnieniu decyzji opinii technicznych sporządzonych na potrzeby innych postępowań nie można odnieść do stanu faktycznego tej sprawy. Ponadto strona zarzuciła organowi, iż ten nie zlecił przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie nowych ekspertyz technicznych ani uzupełnienia już nadesłanych opinii technicznych. Strona stwierdziła również, iż nadesłane opinie techniczne świadczą o zręcznościowym charakterze przedmiotowych gier. Odnosząc się do powyższego organ zważył, co następuje. W decyzji z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] Minister Finansów wskazał, że w przypadku gier prowadzonych na automatach będących własnością strony, występowały wygrane w postaci punktów kredytowych, za które grający mógł prowadzić dalszą grę bez ponoszenia nowych opłat. Celem grającego było więc uzyskanie jak największej liczby punktów, które przyznawane były przez automat. Rozpoczynając grę, gracz podejmował ryzyko przegranej, ale w wyniku wygranej mógł powiększyć liczbę kredytów. Mógł więc prowadzić grę bez konieczności wnoszenia nowej opłaty. Przegrywając, gracz tracił możliwość kontynuowania gry, a chcąc dalej uczestniczyć w grze musiał ponownie dokonać opłaty. Natomiast wygrywając, gracz w istocie rzeczy otrzymywał wygraną w postaci punktów o określonej wartości, które może przeznaczyć na dalszą grę na automacie bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Przedmiotem sporu między stroną a Ministrem Finansów są nie tyle ustalenia co do przebiegu gry na automacie, ile ocena ich rezultatu, a mianowicie czy są to gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe. W ocenie strony w przypadku przedmiotowych gier brak jest wygranych pieniężnych lub rzeczowych, tym samym są one pozbawione przymiotu gier na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach. Spór dotyczy w istocie interpretacji przepisów materialnoprawnych art. 2 ust. 2 a cyt. ustawy. Z całości materiałów zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, wynika że automaty do gier kredytowane są przez upoważnione osoby. Ilość wprowadzonych do automatu punktów kredytowych uzależniona jest od wysokości dokonanej wpłaty. W przypadku przedmiotowych gier wygraną stanowiły punkty kredytowe, które umożliwiały grającemu prowadzenie dalszej gry bez ponoszenia dodatkowych opłat. Prawo do kolejnej "bezpłatnej" gry spełnia z całą pewnością znamiona wygranej w rozumieniu przepisów ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach. Jak stwierdzono w decyzji z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] istotnym jest, jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 30 września 2002r. (sygn. akt II SA 3373/00) że "nie ma też istotnego znaczenia postać wygranej, która może być w myśl ustawy pieniężna lub rzeczowa. Ustawa o grach losowych (...) nie zawiera definicji "wygranej rzeczowej", nie określa też cech umowy gry, co uzasadnia odwołanie się w tym względzie do odpowiednich przepisów prawa cywilnego i ich wykładni doktrynalnej. Odróżnienie wygranej "pieniężnej" od " rzeczowej" uzasadnia stanowisko, że przez "wygraną rzeczową" rozumieć należy wygraną związaną z rzeczą (ruchomą albo nieruchomą), co oznacza uzyskanie uprawnień do korzystania z rzeczy w sposób określony w umowie gry. Może to więc być uzyskanie własności wygranej rzeczy (art. 140 kc), prawa do jej używania (art. 710 k.c.) albo użytkowania (art. 252 k.c.). W konsekwencji przyjęto, że "wygraną rzeczową" w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy jest nie tylko uzyskanie własności rzeczy, lecz również nabycie uprawnienia do korzystania z rzeczy na podstawie innego tytułu prawnego (por. uchwala Sądu Najwyższego z 24 listopada 1999r. I KZP 39/99 -OSNKW2000/1-2/9). Oznacza to, że wygraną jest również możliwość kontynuowania gry bez konieczności wrzucania nowych monet, czy też możliwość otrzymania wypłaty pieniężnej do wysokości uiszczonej wartości opłaty "włożonej" w grę. Zatem pojęcie wygranej rzeczowej obejmuje każdą korzyść wynikającą z gry, w tym zarówno możliwość jej kontynuowania, jak i odzyskania opłaty." W przywołanej powyżej uchwale Sądu Najwyższego stwierdza się m.in., że od warunków konkretnej umowy zależy co jest wygraną w grze, przy czym jeśli warunki umowy zamieszczone są w regulaminie gry, to przy braku modyfikacji regulaminu przed przystąpieniem do gry, określa on, kiedy następuje zawarcie umowy i jakie są prawa i obowiązki stron. Tak więc jednoznacznie stwierdzono, iż w przypadku przedmiotowych gier występują wygrane rzeczowe w rozumieniu przepisów ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach, w postaci punktów kredytowych, umożliwiających prowadzenie dalszych gier bez ponoszenia dodatkowych opłat. Ponadto w/w gry są prowadzone na urządzeniach elektronicznych i elektromechanicznych. W swoim wniosku strona stwierdza również, że wynik gier urządzanych przez stronę uzależniony jest od zręczności grającego. Odnosząc się do powyższego stwierdzenia należy zauważyć, iż zgodnie z art. 2 ust 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach, grami na automatach są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych. W przypadku przedmiotowych gier nie jest więc istotna kwestia ustalenia czy wynik gry uzależniony jest od przypadku czy też od zręczności grającego, a jedynie czy występują w niej wygrane pieniężne lub rzeczowe. W przypadku powyższych gier występują wygrane rzeczowe w postaci punktów kredytowych umożliwiających grającemu prowadzenie dalszych gier bez ponoszenia nowych opłat. Ponadto gry te prowadzone są na urządzeniach elektronicznych i elektromechanicznych. Tym samym spełnione są obydwa ustawowe wymogi kwalifikujące daną grę jako grę na automatach, zgodnie z w/w ustawą. W związku z powyższym ponownie stwierdzono, że gry prowadzone w automatach "Classic Card", "Top 12", a także innych działających na takich samych zasadach, będących własnością K. T., firma "[...]" z siedzibą w Ł. przy ul. T. [...], są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz.U. z 1998r. Nr 102, poz. 650 z późn.zm.) Powyższą ostateczną decyzję Ministra Finansów zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. T., firma "[...]", wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach poprzez błędne rozstrzygnięcie, iż przedmiotowe gry są grami na automatach oraz naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie wskazał dowodów, w tym specjalistycznych opinii technicznych, rozstrzygających o charakterze przedmiotowych gier, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), a także rozstrzygnął o charakterze przedmiotowych gier na podstawie opinii technicznych sporządzonych na potrzeby innych gier, nie zachowując wymogów formalnych przewidzianych dla uzasadnienia decyzji. Minister Finansów nie zlecił przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie ekspertyzy w celu wydania specjalistycznych opinii technicznych i dokonania właściwej oceny charakteru gier będących własnością strony skarżącej. W sprawie niniejszej brak jest dowodu, iż w wypadku przedmiotowych gier występuje pojęcie wygranych, zaś wyłącznie teoretyczna analiza problemu dokonana przez Ministra Finansów nie zastępuje takiego dowodu i nie wystarcza do wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że wydając decyzję rozstrzygającą o charakterze przedmiotowych gier Minister miał na względzie fakt, iż zgodnie z art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992r. grami na automatach są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych. W przypadku przedmiotowych gier nie jest więc istotna kwestia ustalenia czy wynik gry uzależniony jest od przypadku, czy też od zręczności grającego, a jedynie czy występuje w niej wygrana pieniężna lub rzeczowa. W przypadku urządzonych przez stronę gier występowały wygrane rzeczowe w rozumieniu przepisów w/w ustawy, w postaci punków kredytowych umożliwiających prowadzenie dalszej gry bez ponoszenia dodatkowych opłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] marca 2003r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości oceni zaskarżoną decyzję z punktu wiedzenia jej zgodności z prawem i przeprowadzi postępowanie administracyjne według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) Wbrew zarzutom skargi należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Ministra Finansów nie narusza przepisów prawa materialnego a w szczególności art. 2 ust. 2a i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 2 ust. 2a cyt. wyżej ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach, który stanowi, iż grami na automatach są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych. Na mocy art. 2 ust. 3 omawianej ustawy Minister Finansów rozstrzyga w drodze decyzji, czy gra na automacie jest grą w rozumieniu przepisów tej ustawy. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ miał podstawy do zakwalifikowania urządzeń będących w posiadaniu strony skarżącej "Classic Card" i "Top 12" jako automatów przystosowanych do gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 2a ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach. Ustalony przez organ stan faktyczny w świetle przedstawionych przez stronę dowodów nie może być skutecznie kwestionowany przez stronę i nie zachodziła w tej sprawie potrzeba przeprowadzania dodatkowych dowodów w postaci jeszcze jednej ekspertyzy biegłych, gdyż istotne warunki określające charakter przedmiotowych gier na automatach nie zostały podważone. Przede wszystkim dane urządzenia techniczne służą wyłącznie do prowadzenia gry na automatach, a strona skarżąca podnosi jedynie zarzuty, że charakter tej gry jest zręcznościowy a nie losowy oraz, że gry te nie przewidują wygranych rzeczowych ani jakichkolwiek wygranych. Zdaniem Sądu należy z całą stanowczością podkreślić, iż w następstwie nowelizacji ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych wprowadzonej mocą ustawy z dnia 26 maja 2000r. o zmianie ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2000 Nr 70 poz. 816) dla stwierdzenia – w dniu wydania przez Ministra Finansów zaskarżonej decyzji – charakteru gry na automatach nie miał znaczenia fakt, iż wynik gry może zależeć od sprawności manualnej grającego, albowiem definicja gry na automatach nie zawiera w dniu w/w nowelizacji warunku, iż wynik tej gry musi zależeć od przypadku, koncentrując się wyłącznie na warunkach prowadzenia gier na urządzeniach, o których mowa w art. 2 ust. 2a omawianej ustawy. Na podstawie analizy zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego oraz dotychczasowych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego wyrażonych w cytowanych przez organ orzeczeniach w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał za słuszne argumentów skarżącej, że w sytuacji przedstawionych gier nie ma możliwości uzyskania wygranej rzeczowej. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Sądu Najwyższego, iż "wygraną rzeczową" w rozumieniu art. 2 ust. 2a cyt. ustawy jest nie tylko uzyskanie własności rzeczy lecz również nabycie uprawnienia do korzystania z rzeczy na podstawie innego tytułu prawnego, albowiem pojęcia wygranej rzeczowej nie można sprowadzać wyłącznie do wygrania rzeczy tj. uzyskania jej własności. System punktowania wygranych uprawniający do udziału w dalszej grze niewątpliwie należy ocenić jako wygraną rzeczową w rozumieniu przepisów ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach, a stanowisko Sądu zgodne jest w tym zakresie z dotychczasową linią orzecznictwa NSA, w tym między innymi wyrokiem NSA z 18 maja 1999r. sygn. akt II SA 453/99, z 6 czerwca 2000r. sygn. akt II SA 1799/99, czy też wyrokiem z dnia 12 lipca 2002r. sygn. akt II SA 253/01 oraz uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 1999r. sygn. akt I KZP 39/99 opublikowana OSN KW z 2000r. zesz. 1-2 poz. 9. Organ zarówno w pierwszej decyzji jak i zaskarżonej, wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, odnosił się do zarzutów strony skarżącej, a swoje rozstrzygnięcie szczegółowo uzasadnił i dlatego zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. jest bezzasadny. Skoro Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji, to skarga jako niezasługująca na uwzględnienie podlega oddaleniu. Z tych wszystkich przyczyn należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.