II SA 1667/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie: WSA Maria Jagielska WSA Halina Emilia Święcicka (spraw.) Protokolant Magdalena Wieczorek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2004 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Akcyjna – [...] Spółka Handlowo-Usługowa z siedzibą w P. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2002 r. Nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy D. nr [...] uchyla zaskarżoną decyzję Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu wniosku [...] Spółka Akcyjna [...] Spółka Handlowo-Usługowa z siedzibą w P. przeciwko Przedsiębiorstwu Handlowo-Usługowemu [...] S.A. z siedzibą w L. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego D. nr [...] decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Sp. [...] wydaną na podstawie art. 7, art. 8 pkt 1 i 2, art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17) w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 49 z 2001 r. poz. 508 ze zm.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy – Prawo własności przemysłowej oddalił wniosek oraz zasądził zwrot kosztów postępowania w kwocie 300 zł. W uzasadnieniu tej decyzji podał, że wnioskodawca w oparciu o posiadaną rejestrację znaku słowno-graficznego D. nr [...] z wcześniejszym pierwszeństwem wystąpił z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji uzasadniając, że sporny znak towarowy nie spełniał ustawowych warunków wymaganych do rejestracji określonych w art. 7, art. 8 pkt 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2, ustawy o znakach towarowych. Obydwa znaki (sporny i jego znak) zawierają wspólny człon D. oraz funkcjonują równolegle w tej samej branży. Oznaczenie D. jest [...]. Towary oznaczane znakami są tego samego rodzaju lub podobnych grup towarowych przeznaczone dla tego samego kręgu odbiorców co prowadzi do niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd przeciętnego odbiorcy. Podnosił, iż już wcześniej informował Urząd Patentowy o tym fakcie, a mimo to doszło do rejestracji. Uczestnik postępowania podnosił, iż Urząd Patentowy badał wszystkie zarzuty wskazywane przez wnioskodawcę i nie uznał ich za zasadne czego dowodem jest rejestracja znaku. Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego RP, uznając interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji D. nr [...], nie znalazło podstaw do unieważnienia w oparciu o przepisy wskazane przez wnioskodawcę. Znak posiada dostateczne znamiona odróżniające, wnioskodawca wymieniając przepis art. 7 ustawy o znakach nie wskazał, na czym ma polegać brak znamion odróżniających przez znak D. Nie podzieliło również stanowiska odnośnie naruszenia przy rejestracji znaku art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych, w myśl których niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli znak jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów, lub jest podobny do znaku towarowego powszechnie znanego w Polsce jako znaku dla towarów pochodzących z innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Porównywane znaki są podobne, ale samo podobieństwo oznaczeń nie stanowi wystarczającej przesłanki do unieważnienia prawa, tylko taki stopień podobieństwa, który w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów, ponadto niezbędne jest jednocześnie występowanie podobieństwa towarów. Taka sytuacja nie występuje, towary są całkowicie odmienne, w postępowaniu zgłoszeniowym ograniczono wykaz towarów wykreślając kolizyjne towary. Kolegium przyznało, iż występuje podobieństwo znaków polegające na identyczności części słownej, ale przy ocenie podobieństwa oznaczeń należy brać pod uwagę wszystkie elementy znaku, a porównywane znaki zostały zarejestrowane w określonej grafice. Odnośnie oceny uznania znaku wnioskodawcy za znak powszechnie znany w Polsce nieistniejąca Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym RP w postępowaniu (decyzja z dnia [...] lipca 1995 r. Odw. [...]), w którym stroną był obecny wnioskodawca uznała, iż znak D. miał lokalny zasięg i nie jest znakiem powszechnie znanym. Wnioskodawca, powołując się na naruszenie nie przedstawił żadnych nowych dowodów na poparcie twierdzenia, iż jego znak jest znakiem powszechnie znanym w Polsce. Również - zdaniem Kolegium Orzekającego – nie zachodzi naruszenie art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych. Człon D. występuje w nazwie zarówno wnioskodawcy jak i uprawnionego z rejestracji, jest także częścią nazwy innych podmiotów gospodarczych utworzonych na podstawie zarządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług jako Przedsiębiorstwa Handlu Artykułami Wyposażenia Mieszkań. Uzasadniając zasądzenie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania Kolegium Orzekające uznało, iż kwota 300 zł. jest adekwatna do nakładu pracy pełnomocnika oraz rodzaju i stopnia zawiłości sprawy. Na powyższą decyzję [...] Spółka Akcyjna [...] Spółka Handlowo-Usługowa złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzucała wydanej decyzji naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 kpa. Akcentowała kolizyjność towarów zwłaszcza w klasie 3, która to klasa wbrew przepisowi art. 42 ustawy o znakach towarowych stanowiącemu, iż "po wniesieniu podania zgłaszający nie może w ramach tego podania zmienić istoty zgłoszonego znaku ani rozszerzyć wykazu towarów, dla których znak ten został zgłoszony" została dopisana w trakcie postępowania zgłoszeniowego. Zarzuciła nierozpatrzenie jej alternatywnego wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji w kolizyjnych klasach np. w klasie 3. Zarzucała, iż Urząd Patentowy nie dokonał prawidłowo analizy porównawczej odnośnie oceny podobieństwa oznaczeń jak i towarów. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie, podnosząc, iż uchybienia w postępowaniu rejestrowym nie mogą być przedmiotem postępowania spornego. Przedmiotem postępowania spornego mogą być naruszenia przepisów enumeratywnie wyliczone w art. 29 ustawy o znakach towarowych. Poinformował, iż znak D. używało i używa nadal (nawet od 20 lat) wiele podmiotów gospodarczych utworzonych na podstawie jednego zarządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług i pozbawienie niektórych przedsiębiorstw tego prawa byłoby dla nich bardzo krzywdzące. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego toczy się w trybie postępowania spornego. Postępowanie to może być wszczęte tylko na wniosek. Postępowanie to cechuje się kontradyktoryjnością stron. Urząd Patentowy orzekając w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego, związany jest granicami wniosku, czyli orzeka w zakresie żądania wnioskodawcy. Należy podkreślić, iż to na wnioskodawcy, który żąda unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego ciąży ciężar dowodu z którego wywodzi skutki prawne. Skarżący oparł swój wniosek o unieważnienie prawa spornego znaku na zarzucie, że znak został zarejestrowany z naruszeniem art. 7, art. 8 pkt 1 i 2, art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17), przedmiot kontroli Sądu sprowadza się zatem do oceny, czy oddalając wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji tego znaku towarowego Urząd Patentowy naruszył te przepisy, czy też nie. W ocenie Sądu decyzja Urzędu Patentowego o oddaleniu wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku z napisem D. na podstawie przepisów art. 7, art. 8 pkt 1 i 2, art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych jest prawidłowa. Jak zasadnie stwierdził organ, sporny znak posiada dostateczne znamiona odróżniające, a skarżący powołując naruszenie art. 7 ustawy o znakach towarowych. nie uzasadnił, na czym miało polegać brak znamion odróżniających znaku. Skarżący nie wykazał również powszechności swojego znaku w Polsce, co miałoby uzasadniać naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych. Oznaczenie D. jest częścią nazwy zarówno skarżącego, jak i uczestnika postępowania, obydwie spółki wywodzą się z podziału jednego przedsiębiorstwa państwowego, twierdzenie skarżącego, iż poprzez zgłoszenie znaku towarowego z napisem D. naruszono jego prawa do firmy, co uzasadnia naruszenie przy rejestracji art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych nie zasługuje na uwzględnienie. Jedną z podstaw żądania unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego jest naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, w myśl którego niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. W ocenie Sądu, Urząd Patentowy błędnie uznał, iż cytowany przepis nie został naruszony przy rejestracji spornego znaku. Uzasadniając oddalenie wniosku w oparciu o powyższy przepis, organ stwierdził, że towary oznaczone porównywanymi znakami są od siebie całkowicie odmienne i nie stanowią przeszkody w bezkolizyjnym współistnieniu w obrocie gospodarczym. Zdaniem Sądu, twierdzenie o odmienności towarów jest nietrafne zwłaszcza w odniesieniu do niektórych towarów zawartych w klasie 3, 9. Przy ocenie podobieństwa (jednorodzajowości) towarów stosuje się różnorakie kryteria, takie jak: przeznaczenie towarów, zasada działania, krąg odbiorców do których są skierowane towary, sposób działania, sposób sprzedaży (dystrybucji) towarów, czas użytkowania, pomocniczo wygląd wyrobów. Urząd Patentowy uznając za całkowicie odmienne towary z zarejestrowanego spornego znaku i znaku przeciwstawionego nie uzasadnił, w oparciu o jakie kryteria dokonał takiej oceny. Podobnie przedstawia się kwestia oceny podobieństwa oznaczeń; Urząd Patentowy wprawdzie dokonał analizy ich podobieństwa, tylko wnioski jakie wyciągnął z przeprowadzonej analizy, zdaniem Sądu są nietrafne. Przy ocenie podobieństwa należy uwzględnić ogólne wrażenie, jakie obydwa porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Sporny znak i znak skarżącego zawierają identyczny element słowny (D.), różnice sprowadzają się do odmiennego kroju czcionki i małego elementu graficznego (daszek) w spornym znaku. Odnośnie podnoszonego zarzutu skarżącego, że w trakcie postępowania o rejestrację znaku naruszono art. 42 ustawy o znakach towarowych nie znajduje on uzasadnienia w aktach sprawy. Zgłaszający dokonał zgłoszenia swojego znaku dla towarów wskazując klasy: 3, 8, 9, 11, 20, 21, 24, 26, 27. Urząd Patentowy w piśmie kolizyjnym z dnia 1998.05.[...] skierowanym także do skarżącego omyłkowo pominął część wykazu towarów (klasy od 3 do 11). Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Musi m. in. przestrzegać zasady dochodzenia prawdy materialnej i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. W rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy dopuścił się naruszenia tych reguł procesowych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze skargę uznano za zasadną. Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Zważywszy, że z uchyloną decyzją nie wiąże się bezpośrednio kwestia jej wykonalności, stąd nie zachodzi potrzeba orzekania w tym względzie, stosownie do art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.