II SA 1725/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Iwona Dąbrowska (spr.), Asesor WSA Joanna Kube, Asesor WSA Janusz Walawski, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę J. S zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 26 czerwca 2000 r. (nie zaś 1 lutego 2001r., jak błędnie ustalił organ administracji) w charakterze bezrobotnego z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 4 lipca 2000 r., który utracił z dniem 4 września 2000 r. z powodu podjęcia zatrudnienia. Ponownej rejestracji dokonał skarżący w dniu 2 lutego 2001 r. Decyzją zaś z dnia [...] grudnia 2002 r. orzeczono o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 2 grudnia 2001 r. z powodu upływu okresu jego pobierania. W dniu 17 lutego 2003 r. J. S. złożył w urzędzie zatrudnienia wniosek o przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego. We wniosku wskazał, że na dzień 12 grudnia 2001 r. legitymował się ok. 35 letnim okresem pracy. Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r., wydaną na podstawie art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) orzekł o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że J. S. nie spełnia przesłanek z art. 37 j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ponieważ legitymuje się łącznym okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym 15 lat i 363 dni (wraz z pobieranym zasiłkiem dla bezrobotnych od dnia 4 lipca 2000 r. do dnia 3 września 2000 r. oraz od dnia 2 lutego 2001 r. do dnia 1 grudnia 2001 r.) zamiast wymaganego okresu 35 lat lub 30 lat, w tym 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Od tej decyzji J. S. odwołał się do Wojewody [...] wskazując, że organ administracji bezpodstawnie nie zaliczył mu okresów wynikających z następujących zaświadczeń: - KRUS za okres od dnia 27.10.1977 r. do 22.08.1995 r. - ZUS za okres od 1.09.2002 r. do 16.09.2002 r. - Zarządu [...] za okres od 1 maja 1972 do 30 listopada 1972 r. - Akademii [...] w [...] za 4 letni okres studiów dziennych. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy i wskazał w jej uzasadnieniu, że zgodnie z art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku da bezrobotnych oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 35 lat dla mężczyzn lub 30 lat w tym, co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Ponadto zgodnie z art. 37 l prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługiwało na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy lub w okresie pobierania zasiłku posiadała lub spełniała warunki do ich nabycia; do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego zaliczało się okres aktualnie pobieranego zasiłku. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji organ zatrudnienia dysponował dokumentami potwierdzającymi okres uprawniający do zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 2 w.w. ustawy wynoszący 14 lat i 363 dni. Zaliczając zaś na podstawie art. 37 l pow. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do okresu uprawniającego do zasiłku okres aktualnie pobieranego przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych od dnia 4 lipca 2000 r. do dnia 3 września 2000 r. oraz od dnia 2 lutego 2001 do dnia 2 grudnia 2001 r. okres ten wynosi 15 lat i 363 dni. Organ zatrudnienia uznał, że nie jest możliwe zaliczenie do okresu uprawniającego do zasiłku okresów : - podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia 27.10.1977 do 22.08.1995 r. - nauki w szkole wyższej Obowiązujące przepisy art. 24 w związku z art. 23 pow. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu enumeratywnie wymieniają okresy podlegające zaliczeniu do okresów, od których zależy nabycie i długość pobierania zasiłku, w tym możliwość przyznania zasiłku przedemerytalnego. I tak, do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności, wymienionej w art. 23 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5 ustawy. Powołane przepisy nie przewidują możliwości zaliczenia do okresów uprawniających do zasiłku okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz nauki w szkole wyższej. W związku z tym skarżący legitymuje się okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym niespełna 16 lat. Jednocześnie organ wskazał, że nie badał okoliczności związanych z zatrudnieniem skarżącego w Zarządzie [...] w [...] od maja do listopada 1972 r., albowiem nawet przy uwzględnieniu tego okresu skarżący i tak nie spełniałby przesłanek z art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając organowi niewłaściwą interpretację art. 24 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zarzucił organowi ponadto nieprawidłowe podanie terminu jego rejestracji w charakterze bezrobotnego. Wojewoda [...]wniósł o oddalenie skargi podnosząc argumenty zawarte w decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić skarżącemu, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługują na uwzględnienie. Jak wynika z analizy akt sprawy skarżący (co zostało dokładnie zbadane zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji i co sam skarżący zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do sądu nie kwestionuje) w momencie złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego istotnie legitymował się on okresem uprawniającym do zasiłku przedemerytalnego, wynoszącym około 16 lat. Ten okres nie jest okresem spornym bo skarżący również tego ustalenia nie kwestionuje. Przedmiotem sporu pozostaje zatem wyłącznie kwestia zaliczenia skarżącemu do okresu uprawniającego do zasiłku okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w latach 1977 – 1995, oraz okresu odbywania przez 4 lata studiów dziennych na Akademii [...] w [...]. Wskazać należy, że zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 Nr 6, poz. 56 ze zm.) zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla mężczyzn 35 lat lub 30 lat - w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Według zaś art. 24 ust. 2 pow. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności, wymienione w art. 23 ust. 1 i 2 oraz w art. 23 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5 ustawy. Zatrudnieniem jest natomiast wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą i innej pracy zarobkowej wykonywanej na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych (art. 2 ust. 1 pkt 16 i 25). Przepisy art. 24 w związku z art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu enumeratywnie wymieniają okresy podlegające zaliczeniu do okresów, od których zależy nabycie i długość pobierania zasiłku, a tym samym możliwość przyznania zasiłku przedemerytalnego. Wśród tych wymienionych okresów podlegających zaliczeniu do okresów, od których zależy nabycie i długość pobierania zasiłku ustawodawca nie wymienił ani okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników ani też okresu odbywania studiów. W tej sytuacji nie można było skarżącemu zaliczyć zarówno okresu pracy w gospodarstwie rolnym w latach 1977 do 1995, jak również okresu odbywania studiów. A zatem skarżący w momencie składania wniosku o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego legitymował się jedynie okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym niecałe 16 lat, podczas gdy dla mężczyzn okres ten wynosi 35 lat. Wskazać należy ponadto na pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1996 r. (III ARN 10/96 IOSNAPU 1997 nr 2 poz. 13), zgodnie, z którym okres prowadzenia lub pracy w gospodarstwie rolnym zaliczony do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze wynikające ze stosunku pracy (art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy - Dz.U. Nr 54 poz. 310), nie podlega wliczeniu do stażu pracy warunkującego nabycie uprawnień do przedemerytalnego zasiłku dla bezrobotnych przyznawanego na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. Wojewoda [...] trafnie zatem wskazał przepisy mające w sprawie zastosowanie i dokonał ich prawidłowej interpretacji. Wykazane wywody można jeszcze poszerzyć odesłaniem do art. 2 ust. 12 lit. "d" powołanej ustawy. W świetle tego przepisu za bezrobotnego nie może być uznany nie tylko właściciel lub posiadacz gospodarstwa rolnego lecz także podlegający ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tytułu stałej pracy w takim gospodarstwie. Osoby objęte tym przepisem podlegają odrębnemu ubezpieczeniu rolniczemu, a okresy ich pracy w gospodarstwie rolnym są wyłączone spod działania art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "d", art. 37j ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 25 ustawy przez użycie zastrzeżeń, że prawo do zasiłku przedemerytalnego nabywa się w okresach prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, a zatrudnienie oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Ponadto wskazać należy, że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracji, ani sądowi administracyjnemu uprawnień do odstępstw w kwestiach szczegółowo tymi przepisami uregulowanymi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.