II SA 1726/03
WyrokWSA w Warszawie2004-07-28
Skład orzekający: Andrzej Kuba, Piotr Borowiecki, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia powinna być nałożona na właściciela pojazdu, czy na kierującego, oraz czy brak zezwolenia jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary niezależnie od przyczyn przekroczenia parametrów?Ratio decidendi
Kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest zasadnie nakładana na właściciela pojazdu, ponieważ to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek wyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty i zapewnienia prawidłowego rozłożenia ładunku. Fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary, a organ nie ma obowiązku badania przyczyn tych przekroczeń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na H. K., właściciela firmy, za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu. H. K. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie czynnego udziału w postępowaniu, błędne obciążenie go karą zamiast kierowcy oraz kwestionując prawidłowość ważenia. Organ administracji utrzymał decyzję w mocy, wskazując na odpowiedzialność przedsiębiorcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędziowie: Asesor WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Rafał Jasiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2004 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] października 2002 r. na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, art.18 ust.9 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) oraz § 5 ust. 1, § 5 ust. 4 pkt 1, § 5 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) obciążył H. K. właściciela Firmy Handlowo-Usługowej "K." karą pieniężną w wysokości [...] zł. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w dniu [...] maja 2002 r. Wysokość kary ustalono na podstawie lp. 5 pkt 1 lit. b, lp. 5 pkt 3 lit. c i lp. 5 pkt 3 lit. d. załącznika do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. do którego odsyła przepis art.13b tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu [...] maja 2002 r. w trakcie przeprowadzonej kontroli pojazdu przedsiębiorcy stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu w zakresie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu. Przejazd odbywał się na drodze krajowej Nr [...]. Z zatrzymania i kontroli pojazdu został sporządzony protokół podpisany przez kierowcę i który stanowił podstawę do wydania decyzji. W protokole kierowca zamieścił uwagę, z której wynika, iż nie miał świadomości przekroczenia parametrów przez pojazd.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] października 2002 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kontrola pojazdu wykazała przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie a przewoźnik nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia nakłada się karę pieniężną. Orzekanie i wysokość tej kary reguluje art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Ustawodawca nie przewidział odstępstw czy wyjątków od wymierzenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kara pieniężna nakładana jest niezależnie od przyczyny przekroczenia dopuszczalnych parametrów. Kontrola została przeprowadzona przy użyciu wag, które posiadały świadectwa legalizacyjne a miejsce kontroli posiadało legalizację poprzez protokół pomiaru pochyłości terenu. Dokumenty były dostępne do wglądu dla kierowcy na miejscu ważenia, co poświadczył swoim podpisem na protokole a strona miała możliwość zapoznania się z tymi dokumentami w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Podnoszone przez stronę rozbieżności co do czynności, jakie miały miejsce po dokonaniu kontroli a związane z kontynuacją przejazdu przez kontrolowany pojazd nie mają żadnego wpływu na przedmiotową decyzję. Jedynym i decydującym kryterium wydania decyzji był fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych parametrów.
Pan H. K. zaskarżył ostateczną decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez nie zapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu, poprzedzającego wydanie decyzji, nie umożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, naruszenie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że określenie "za przejazd po drogach publicznych ... pobiera się kary pieniężne" upoważnia do stwierdzenia, że karą taką obciąża się właściciela pojazdu a nie kierującego, sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem. Podnosił, iż kierujący nie dysponował żadnym pełnomocnictwem do występowania w jego imieniu i to on winien ponieść przewidzianą prawem odpowiedzialność za brak zezwolenia za przejazd pojazdem nienormatywnym. Kwestionował prawidłowość dokonania ważenia ze względu na brak podkładek wyrównawczych.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie uznając podniesione w niej zarzuty za nieuzasadnione. Wskazał, iż kierowca prowadzi powierzony mu pojazd mechaniczny. Protokół podpisuje we własnym imieniu i do tej czynności nie potrzebuje żadnych pełnomocnictw od właściciela pojazdu. Właściciel otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania wraz z protokołem kontroli. Brał udział w postępowaniu i w trakcie postępowania składał pisemne wyjaśnienia. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, iż to kierowca jest zobowiązany do uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym i wobec braku takowego ponosi odpowiedzialność z tego tytułu przywołał przepis art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.), w myśl którego to przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty. Poinformował także, iż podnoszone w skardze zarzuty dotyczące ustaleń stanu faktycznego były zgłaszane przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i organ odniósł się do nich wyczerpująco w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Stanowią one, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się opłaty podwyższone. Wysokość kar pieniężnych określa załącznik do tej ustawy. Z kolei przepis art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, ze zm.) określa, że ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Obowiązek wymierzenia kary w przypadkach określonych w art. 13 ust. 2a pierwszej z wymienionej wyżej ustawy ciąży na organie administracji drogowej, który musi wymierzyć karę pieniężną jeżeli stwierdzi przekroczenie ustalonych parametrów pojazdu.
Karę pieniężną organ administracyjny nalicza za sam fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu, ustawodawca nie nałożył na organ administracyjny obowiązku badania przyczyn powodujących przekroczenia parametrów. Na przedsiębiorcy (właścicielu) ciąży obowiązek prawidłowego rozłożenia ładunku tak, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu.
Zaskarżoną decyzję wydano po przeprowadzonej kontroli drogowej. Ustalenia kontroli opisano w protokole kontroli podpisanym przez kontrolujących. Skarżący nie posiadając zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym naruszył wskazane przepisy ustawy o drogach publicznych.
Podnoszony przez skarżącego zarzut, iż to kierowca jest osobą, która powinna ponosić odpowiedzialność z tytułu przejazdu pojazdem nienormatywnym jest nietrafny, jak zasadnie wskazał organ, na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wyposażenia prowadzącego pojazd w wymagane prawem dokumenty. Obowiązek wynika z art. 87 ust. 3 87 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371), w myśl którego przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty.
W ocenie Sądu nie została również naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa), skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i został poinformowany o uprawnieniach mu przysługujących. Niezasadny jest zatem zdaniem Sądu zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez brak odrębnego zawiadomienia o zebranych w sprawie dowodach. Organ podjął decyzję w oparciu o zebrane w sprawie dowody z którymi skarżący zapoznał się i złożył stosowne wyjaśnienia.
Z protokołu nie wynika w sposób jednoznaczny, jakich czynności dokonał kierowca pojazdu po przeprowadzonej kontroli, występują rozbieżności między zapisem w protokole a oświadczeniem kierowcy ale w ocenie Sądu nie są na tyle istotne, że mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Rozbieżności nie dotyczą odczytanych parametrów ważenia tylko czynności związanych z pozwoleniem na kontynuowanie jazdy.
Decyzja została wydana w oparciu o pomiary pojazdu, które w ocenie Sądu zostały dokonane prawidłowo, czego potwierdzeniem jest nie kwestionowanie ich przez kierowcę.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło