II SA 1733/02
WyrokWSA w Warszawie2004-02-03
Skład orzekający: Anna Robotowska, Izabela Głowacka-Klimas, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad mógł ponownie wydać decyzję nakładającą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego, podczas gdy sprawa dotycząca tej kary została już rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzający nieważność części decyzji w tym zakresie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że organ administracji publicznej naruszył zasadę trwałości decyzji (art. 16 kpa), wydając nowe rozstrzygnięcie w sprawie, która została już prawomocnie zakończona przez NSA. Ponadto, organ błędnie zastosował stawkę opłaty za zajęcie pasa drogowego pod reklamę, stosując stawkę dla obszaru zabudowanego mimo ustalenia, że reklama znajdowała się na terenie niezabudowanym.Stan faktyczny
Spółka "I." S.A. została ukarana karą pieniężną za samowolne zajęcie pasa drogowego i ustawienie tablicy reklamowej. Po wcześniejszych postępowaniach administracyjnych i wyroku NSA stwierdzającym nieważność części decyzji w zakresie kary pieniężnej z powodu błędnej waloryzacji, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wydał nowe decyzje nakładające karę. Spółka zaskarżyła te decyzje, zarzucając naruszenie zasady trwałości decyzji oraz prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2002 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, oraz zasądził od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz "I." Spółki akcyjnej kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Anna Robotowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas, WSA Zbigniew Rudnicki, Protokolant Marta Siemiątkowska, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2004 r. sprawy ze skargi "I." spółki akcyjnej z/s w O. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia i ustawienie tablicy reklamowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2002r 2. stwierdza, że uchylone w pkt 1 decyzje nie mogą być wykonane 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz "I." Spółki akcyjnej kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2002r. nakładającą na spółkę akcyjną I. z O. karę pieniężną w wysokości [...] zł za samowolne zajęcie pasa drogowego i ustawienie w nim reklamy.
W uzasadnieniu podano, że w dniu [...].12.1999r. stwierdzono ustawienie w pasie drogi Nr [...] km [...] tablicy reklamowej o treści "Producent opakowań papierowych I. ..."podświetlonej dwustronnej na terenie niezabudowanym w odległości [...] m od krawędzi jezdni bez zgody zarządcy drogi czym naruszony został art. 39 ust. 1 pkt 5, art. 40 ust. 4 i art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
W dniu [...].12.1999r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne i Generalny Dyrektor Dróg Publicznych decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2000r., orzekł o przywróceniu przez Spółkę I. samowolnie naruszonego pasa drogowego do stanu poprzedniego, poprzez usunięcie tablicy reklamowej wraz z fundamentem oraz nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł, którą utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2000r.
Decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z [...] stycznia 2000r. Spółka "I." zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o zmianę decyzji i zmniejszenie wysokości naliczonej kary.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy w dniu 11 czerwca 2001r. wydał wyrok na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa, w którym stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią w mocy decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z [...] stycznia 2000r. Nr [...], w części dotyczącej nałożonej kary pieniężnej oraz zasądził od Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych na rzecz Spółki Akcyjnej I. w O. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. W uzasadnieniu Sąd zakwestionował zastosowanie §10b rozporządzenia Rady Ministrów z 24.01.1986r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6, poz. 33 ze zm.), a tym samym zrewaloryzowanie kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego.
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią w mocy decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z [...] stycznia 2000r. Nr [...] z powodu zastosowania waloryzacji kary pieniężnej, a więc organ zobowiązany był wydać nową decyzję uwzględniającą stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze do sądu administracyjnego spółka domagała się uchylenia powyższej decyzji zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 156 §1 pkt 2 kpa oraz art. 16 §1 kpa poprzez ponowne wydanie decyzji w sprawie rozstrzygniętej decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z [...] stycznia 2000r. numer [...], utrzymanej w mocy decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z [...] maja 2000r. oraz naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 40 ust. 4 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 71, poz. 838 z późn. zm.) oraz §11 ust. 3 i §10a rozporządzenia Rady Ministrów z 24 stycznia 1986r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. nr 6 poz. 33 z późn. zm.).
Spółka podniosła, że decyzją z [...] stycznia 2000r. numer [...], wydaną na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 5 i art. 40 ust. 4 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych oraz §11 ust. 3 w zw. z §10a rozporządzenia Rady Ministrów z 24 stycznia 1986r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. nr 6, poz. 33 ze zm.) oraz art. 104 kpa. Generalny Dyrektor Dróg Publicznych nakazał skarżącemu przywrócenie samowolnie naruszonego pasa drogowego do stanu poprzedniego poprzez usunięcie tablicy reklamowej z fundamentem, wykonanie plantowania terenu i obsianie go trawą. Ponadto Generalny Dyrektor Dróg Publicznych nałożył na spółkę I. karę pieniężną w wysokości [...] zł za umieszczenie tablicy reklamowej w pasie drogi w okresie od [...] grudnia 1999r. do [...] stycznia 2000r.
Skarżąca zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z [...] maja 2000r. numer [...] Generalny Dyrektor Dróg Publicznych utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z [...] stycznia 2000r. nr [...].
W wyniku skargi wniesionej przez spółkę I. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 11 czerwca 2001r. wydał wyrok sygn. akt II SA 1614/00 z którego wynika, że nadal obowiązująca jest decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z [...] stycznia 2000r. numer [...] w części nakazującej spółce I. przywrócenia samowolnie naruszonego pasa drogowego do stanu poprzedniego. Natomiast Generalny Dyrektor Dróg Publicznych Krajowych i Autostrad wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu wyroku, wydał ponownie decyzję w sprawie, w której istnieje decyzja ostateczna w toku instancji.
Ponowne wydanie rozstrzygnięcia stanowi naruszenie zawartej w art. 16 kpa zasady trwałości decyzji. W świetle powołanego przepisu decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne.
Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Generalny Dyrektor Dróg Publicznych nie wskazał przesłanek upoważniających go do wznowienia postępowania i wydania decyzji z [...] marca 2002r. ani też decyzji z [...] kwietnia 2002r.
Należy również zauważyć, że gdyby Naczelny Sąd Administracyjny dopatrzył się konieczności wydania nowej regulacji w przedmiocie nałożenia kary, wówczas uchyliłby decyzję z [...] stycznia 2000r., a nie stwierdził jej nieważność. Zatem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem powołanych na wstępie przepisów postępowania, a co za tym idzie przepisów prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a odnosząc się do zarzutów skargi uznał, iż nie znajdują one oparcia w przepisach prawa na które powołuje się skarżąca spółka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż wskazane. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis §11 ust. 3 w zw. z §10a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. nr 6, poz. 33 z późn. zm.). W pkt 3 §10a w/w rozporządzenia wyszczególnione zostały stawki opłaty za 1m2 zajętego powierzchnią reklamy za każdy dzień zajęcia pasa.
Stawki tam wymienione są zróżnicowane w zależności od rodzaju drogi w pasie której nastąpiło zajęcie pod reklamę.
Z przepisu tego wynika, iż za zajęcie pasa drogowego pod reklamę na obszarze zabudowanym pobiera się opłaty w zależności od rodzaju drogi, określonej stawki, a opłata jest iloczynem powierzchni reklamy, liczby dni zajęcia pasa drogowego oraz stawki. Z uzasadnienia decyzji wynika iż organ ustalił, że spółka postawiła reklamę o treści "Producent opakowań papierowych I." podświetloną dwustronną na terenie niezabudowanym.
Organ nie uzasadnił dlaczego mimo takich ustaleń zastosował stawkę przewidzianą za ustawienie reklamy w obszarze zabudowanym. Ustalenia organu w tym zakresie na które powołano się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stoją w sprzeczności ze wskazaną podstawą prawną rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż takie naruszenie przepisów prawa może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego też na podstawie art. 145 §1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło