II SA 1774/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - S. Gronowski (spraw.) Sędziowie WSA - Z. Rudnicki - G. Śliwińska Protokolant - M. Chmielewska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Auto- strad w W. na rzecz skarżącego K.K. kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Generalny Dyrektor Dróg Publicznych decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz § 9 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51, poz. 607), obciążył K.K., zwanego dalej "skarżącym", opłatą drogową w wysokości [...] zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w dniu [...] maja 2001 r. W uzasadnieniu decyzji powołano się na ustalenia protokołu o stwierdzeniu przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu i obliczeniu opłaty za przejazd. Wobec złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem 14-dniowego terminu postanowieniem Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] stwierdzono niedopuszczalność odwołania (art. 134 w związku z art. 144 k.p.a.). Pismem z dnia [...] września 2001 r. skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Według skarżącego uniemożliwiono mu zajęcie stanowiska w przedmiocie dowodów zebranych w sprawie, co narusza art. 9 i 10 k.p.a. i stanowi podstawę wznowienia postępowania w świetle art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Po wznowieniu postępowania decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] odmówiono uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r. Uznano za bezzasadny zarzut skarżącego w przedmiocie pozbawienia go możliwości udziału w sprawie. Skarżący został bowiem powiadomiony o wszczęciu postępowania i dana mu była możliwość, z której nie skorzystał, zajęcia stanowiska co do dowodów zebranych w sprawie. Skarżący w piśmie z dnia [...] stycznia 2002 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o zmianę decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r., odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r., w której nałożono na skarżącego karę pieniężną. Wniosek ten Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad potraktował jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie obciążenia skarżącego opłatą drogową zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. Stąd ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję. W skardze na decyzję z dnia [...] kwietnia 2002 r., wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zarzuca naruszenie art. 138 § 1 w związku z art. 127 k.p.a. Według skarżącego Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad rozpoznając wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy toczącej się w trybie postępowania o wznowienie, gdzie wydana została pierwszoinstancyjna decyzja z dnia [...] stycznia 2002 r., powinien był odnieść się do tej właśnie decyzji, nie zaś decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r., która nie stanowiła przedmiotu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy toczącej się w trybie postępowania o wznowienie. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie skargi. Nie kwestionuje faktom wskazanym w skardze, jednakże jego zdaniem nie miały one w sprawie istotnego znaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie: • ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na pod-stawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontro-la aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, jak to tramie podniesiono w skardze, zapadła z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 w związku z art. 127 k.p.a. Przedmiotem wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy toczącej się w trybie wznowienia postępowania była bowiem pierwszoinstancyjna decyzja z dnia [...] stycznia 2002 r., nie zaś decyzja z dnia [...] czerwca 2001 r. Wprawdzie decyzja z dnia [...] czerwca 2001 r. była również decyzją pierwszoinstancyjną, ale wydaną w innym postępowaniu, a mianowicie - w postępowaniu w sprawie nałożenia opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w dniu [...] maja 2001 r. Zatem, rażąco narusza wskazane w skardze przepisy prawa ponowne orzekanie decyzją dnia [...] kwietnia 2002 r., wydaną w postępowaniu o wznowienie postępowania, w przedmiocie rozstrzygnięcia objętego decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. wydaną w innym postępowaniu. Niezależnie od powyższego zaskarżona decyzja rażąco narusza również przepis art. 15 k.p.a., w świetle którego postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. W odniesieniu do decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r. rozstrzygnięcie drugoinstancyjne zapadło w postanowieniu Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...], gdzie stwierdzono niedopuszczalność odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Zaskarżona decyzja jest więc w swej istocie nieprzewidzianą prawem próbą rozstrzygnięcia sprawy w trzeciej instancji, mającej za przedmiot nałożenie na skarżącego opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w dniu [...] maja 2001 r. Z powyższych względów zaskarżona decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zachodzi więc podstawa do stwierdzenia nieważności tej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a.). W kontekście toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania organ administracji publicznej powinien również rozważyć kwestię możliwości zastosowania przepisu art. 145a k.p.a., a to w związku ze stwierdzeniem przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r., P 6/02 niezgodności § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. o opłatach drogowych z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Zważywszy, iż z zaskarżoną decyzją nie wiąże się bezpośrednio kwestia jej wykonalności, nie zachodzi potrzeba orzekania, czy i w jakim zakresie decyzja ta może być wykonana (art. 152 p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.s.a.