II SA 1832/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. w D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz otrzymaną nią w mocy decy- zję z dnia [...] listopada 2002 r. 2. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu Ostateczną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w P. z dnia [...] listopada 2002 r., w której z powołaniem się na przepis art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) nałożono na D. sp. z o.o. w D., zwaną dalej "skarżącą", kwotę 2.000 zł tytułem kary pieniężnej za wykonywanie w dniu 18 listopada 2002 r. przewozu na potrzeby własne bez wymaganego za-świadczenia. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca kwestionuje obowiązek posiadania wspo-mnianego zaświadczenia. Jak wywodzi od 2 września 1994 r. przedmio- tem jej działalności jest m.in. transport towarowy osobowy i międzyna-rodowy, na którą to okoliczność przedłożyła wypis z rejestru handlowe- go. Zatem, ma do niej zastosowanie przepis art. 103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do tego przepisu przedsiębiorcy pro-wadzący do dnia wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w za- kresie krajowego drogowego przewozu rzeczy obowiązani są w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy wystąpić do organu udzielającego licencji z wnioskiem o udzielenie licencji na krajowy transport drogowy rzeczy. Powyższy termin nie upłynął jeszcze w dacie wykonywania spornego przewozu. Natomiast posiadanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 cytowanej ustawy, nie dotyczy przedsiębiorcy posiadającego status przewoźnika, a więc wyko- nującego przewozy zarobkowo w ramach działalności gospodarczej, al- bowiem obowiązek ten odnosi się wyłącznie do przedsiębiorców wyko-nujących przewozy na potrzeby własne, o których mowa w art. 4 pkt 4 cytowanej ustawy, a więc niezarobkowo. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi. Według niego obowiązek posiadania zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przez przedsię- biorcę wykonującego przewozy na potrzeby własne odnosi się do każ- dego przedsiębiorcy, a więc również do wykonującego transport drogo- wy obok przewozów na potrzeby własne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie: • ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administra-cyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycz- nia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpozna- niu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyj- nymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego po-stępowanie toczy się na podstawie p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami proceso- wymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż w zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Istota sprawy dotyczy kwestii uprawnień przedsiębiorcy do poru- szania się pojazdami po drogach publicznych. Na gruncie ustawy o transporcie drogowym, w tym również w stanie prawnym na dzień wy-konywania spornego przewozu, przedsiębiorców korzystających z dróg publicznych można podzielić na dwie zasadnicze kategorie. Pierwsza z Pierwsza z nich odnosi się do przedsiębiorców wykonujących tę działal- ność zarobkowo. Są to, w rozumieniu art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, przewoźnicy drogowi, przez których rozumie się przedsiębiorców uprawnionych do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Druga kategoria, to przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w innych branżach niż transport drogowy, zaś wykonywane przez nich przewozy służą jedynie realizacji tej innej dzia-łalności, a sama czynność przewozu, chociaż z reguły stanowiąca skład- nik kosztów działalności, me jest jednak odpłatna (niezarobkowa). W zależności od wspomnianego wyżej charakteru prowadzonej działalności gospodarczej ustawa o transporcie drogowym odmiennie określa wymagania jakie winni spełniać przedsiębiorcy poruszający się pojazdami po drogach publicznych. I tak. przewoźnicy drogowi winni posiadać licencję (art. 5 ust. 1), przy czym na mocy powołanego art. 103 ust. 3 cytowanej ustawy wspomniana kategoria przedsiębiorców (prze-woźników) mogła tę działalność prowadzić jeszcze przez 2 lata od wej- ścia w życie tej ustawy, korzystając z dotychczasowych uprawnień przyznanych im przez poprzednio obowiązujące przepisy prawa. Nato- miast pozostała grupa przedsiębiorców korzystających z dróg publicz- nych, a więc wykonujących przewozy na potrzeby własne, winna już od dnia wejścia w życie omawianej ustawy legitymować się przed podję- ciem takich przewozów zaświadczeniem potwierdzającym zgłoszenie tej działalności (art. 33 ust. 1 ustawy). Z systematyki ustawy o transporcie drogowym, określającej zasady podejmowania i wykonywania transpor- .tu drogowego w ramach działalności gospodarczej (rozdział 2) oraz re-gulującej przewozy na potrzeby własne (rozdział 5), a także z odrębnej gospodarczej (rozdział 2) oraz regulującej przewozy na potrzeby własne (rozdział 5), a także z odrębnej regulacji zawartej w art. 103 ust. 3 w przedmiocie zachowania przez okres dwóch lat posiadanych uprawnień do wykonywania takiej działalności przez zawodowych przewoźników, płynie wniosek, że obowiązek, o którym mowa w art. 33 ust, 1 ustawy, odnosi się jedynie do przedsiębiorców niebędących zawodowmi prze-woźnikami. Przyjęcie odmiennego stanowiska w sposób oczywisty kłó- ciłoby się me tylko z zasadą racjonalnego ustawodawcy przy interpreta- cji przepisów prawa, ale także zasadami logiki (argumentum a maiori ad minus). Stanowiska tego nie zmienia przepis art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, obowiązujący od dnia 28 września 2003 r., wy- raźnie zwalniający od obowiązku uzyskania wspomnianego zaświadcze- nia przedsiębiorców posiadający cli uprawnienia do wykonywania trans- portu drogowego. Przepis ten bowiem nie stanowi jakościowo nowej regulacji, a jedynie usuwa wątpliwość jaką w tym przedmiocie mogła nasuwać redakcja art. 33 ust. 1 cytowanej ustawy. Zważywszy na niezakwestionowanie przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego uprawnień skarżącej do prowadzenia działalno- ści gospodarczej w zakresie transportu na gruncie przepisów obowiązu- jących przed dniem wejścia w życie cytowanej ustawy, tym samym ma do skarżącej zastosowanie przepis art. 103 ust. 3 omawianej ustawy, zwalniający skarżącą przez okres dwóch lat od wejścia w życie ustawy od posiadania licencji przewozowej, konsumującej prawo wykonywania transportu także na potrzeby własne. W tym stanie zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu, stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 litera c p.s.a. Stosownie do art. 152 p.s.a. uchylone decyzje nie podlegają wy- konaniu.