II SA 1852/02
WyrokWSA w Warszawie2004-02-13
Skład orzekający: Andrzej Kuba, Dorota Wdowiak, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji geodezyjnej może dokonać zmian w operacie ewidencji gruntów polegających na ujawnieniu drogi jako odrębnej działki, jeśli jedynym dokumentem potwierdzającym jej istnienie jest szkic parcelacyjny, a nie ma ona odzwierciedlenia w dokumentach własnościowych lub innych dokumentach państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego?Ratio decidendi
Organ administracji geodezyjnej nie może dokonać zmian w operacie ewidencji gruntów polegających na ujawnieniu drogi jako odrębnej działki, jeśli jedynym dokumentem wskazującym na jej istnienie jest szkic parcelacyjny, a brak jest innych dokumentów potwierdzających tytuł własności do tej drogi lub jej istnienie w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny wynikający z tytułów własności, a nie może stanowić podstawy do ustanowienia lub pozbawienia prawa własności.Stan faktyczny
Skarżący domagali się ujawnienia w operacie ewidencji gruntów drogi dojazdowej jako odrębnej działki, która miała przebiegać przez kilka istniejących działek. Organy administracji (Starosta, Wojewoda) odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując na brak odpowiednich dokumentów potwierdzających istnienie takiej drogi i tytuł własności do niej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Skarżący twierdzili, że ich rodzice otrzymali tę drogę wraz z gruntami z parcelacji majątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia /del/NSA Andrzej Kuba Sędziowie WSA Dorota Wdowiak asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Kinga Płociak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2004r. sprawy ze skargi S. W. i E. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmian w operacie ewidencji gruntów oddala skargę
Zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2002r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art.138 §1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art.7b ust.2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U.Nr 30poz.l63 z póź. zmianami/ po rozpatrzeniu odwołania Pani E. Z. i S. W. od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].12.2001r. w sprawie odmowy zmian w operacie ewidencji gruntów wsi [...] gm. [...] polegającej na ujawnieniu jako odrębnej działki drogi do pól i łąk przebiegającej poprzez działki nr nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...], postanawiał utrzymać w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że postępowanie w sprawie drogi dojazdowej wszczęte zostało z wniosku Pani E. Z. i S. W. z dnia 2001-04-[...].
Po analizie materiałów oraz przeprowadzeniu w dniu [...].09.2001 rozprawy, Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia 2001-12-[...] odmówił dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów wsi [...] gm. [...], polegających na ujawnieniu wnioskowanej przez skarżących drogi jako odrębnej działki.
Od decyzji Starosty złożyli w dniu 2002-01-[...] odwołanie Pani Z. E. i Pan W. S., wnosząc ponownie o ujawnienie drogi jako odrębnej działki do pól i łąk przebiegającej poprzez działki [...],[...],[...],[...],[...] oraz [...].
Jednocześnie stwierdzili, że w/w drogę otrzymali ich rodzice wraz z ziemią z parcelacji majątku [...].
W trakcie postępowania odwoławczego ustalono, że w aktualnie obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków wsi [...] Gm. [...], nie figuruje droga w miejscu i o przebiegu opisanym przez skarżących w odwołaniu jak i wcześniejszym wniosku z 2001-04-[...].
Mapa i operat sporządzony w ramach prac związanych z realizacją ustawy z 26.10.1971r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych (operat [...]) także nie uwidocznił przedmiotowej drogi.
Taki stan rzeczy uwidoczniony został także na mapie powstałej po założeniu ewidencji gruntów wsi [...] (operat [...]) na podstawie pomiaru bezpośredniego w latach 1958-1962.
Operat ten został ogłoszony w dniu [...] marca 1960r. na zebraniu zainteresowanych użytkowników i właścicieli, i przyjęty beż zastrzeżeń przez ówczesnych właścicieli nieruchomości.
Na mapie z "akt w sprawie regulacji hipoteki majątku [...]" (operat [...]), także nie uwidoczniono przedmiotowej drogi.
Jedyny dokument kartograficzny określający drogę w miejscu proponowanym przez skarżących znajduje się w [...] Sądu Rejonowego w [...] w postaci szkicu projektowanego podziału majątku [...].
Na wszelkich dokumentach znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w [...], z obszaru majątku [...], w tym także szkiców parcelacyjnych nie figuruje droga o przebiegu postulowanym przez skarżących.
Dokumenty nadania ziemi wydane dla nieruchomości objętych wnioskiem skarżących są w pełnej zgodności z rejestrem pomiarowym oraz mapą, wykonaną w ramach opracowania do regulacji hipoteki majątku [...] (operat [...]).
Tym samym nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżących, że ich
rodzice otrzymali wtedy drogę dojazdową, gdyż nie została ona wtedy
ujawniona w dokumentach nadania ziemi (wydanych [...] listopada 1946r.), ani
innej w dokumentacji geodezyjnej państwowego zasobu geodezyjno-
kartograficznego.
Sam fakt istnienia opracowania kartograficznego (plan geodezyjny w [...]) nie przesądza o istnieniu takiej drogi w dokumentacji geodezyjnej państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego.
Zasadą jest, że to na podstawie dokumentów tegoż zasobu oznacza się nieruchomości w innych rejestrach państwowych czy księgach wieczystych itp., a nie odwrotnie.
Fakt stwierdzenia różnic w tych danych tj. inna mapa w zasobie a inna w np. [...], nie stanowi dowodu na istnienie tej drogi, a tym samym nie potwierdza istnienia błędów w obowiązującej mapie ewidencji gruntów wsi [...].
Może być natomiast przedmiotem odrębnego postępowania, nie należącego jednak do kompetencji organów administracji geodezyjnej, lecz do właściwego podmiotu nadzorującego księgi wieczyste.
Obecnie obowiązujące tytuły prawne oraz dokumentacja techniczna państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie uwzględnia odrębnej drogi w miejscu wskazanym przez skarżących.
Ujawnienie tej drogi, jako odrębnej działki wiązało by się z koniecznością objęcia praw własności do części gruntów, przez które ta droga miała by przebiegać.
Rejestr gruntów jest jednak wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera dane wynikające z tytułu własności, a przez dokonywanie zmian nie można rozstrzygać o prawach własności.
Dodatkowym pośrednim dowodem braku tej drogi są podejmowane, nieskuteczne działania zmierzające do jej utworzenia (jako drogi gminnej), czy też prowadzenie postępowania przed sądem o ustanowienie drogi koniecznej.
Powyższą ostateczną decyzję Wojewody [...] zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc ojej uchylenie.
Jednocześnie stwierdzili, że przedmiotową drogę otrzymali ich rodzice wraz z gruntami z parcelacji majątku [...].
Dokumenty nadane ziemi są zgodne z rejestrem pomiarowym oraz mapką wykonaną w ramach opracowania do regulacji hipoteki majątku [...].
Zarówno skarżący jak ich poprzednicy prawni korzystali z tej drogi do czasu jej zaorania przez J. M.
Obecnie nie mają żadnej drogi.
W odpowiedzi na skargę Wojewody [...] wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Złożona skarga nie zawiera nowych okoliczności w sprawie.
Wykonane badania istniejących, dokumentów w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym nie wykazało istnienia błędów w operacie ewidencji gruntów wsi [...] w zakresie objętym postępowaniem na wniosek skarżących.
Rejestr gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera dane wynikające z tytułów własności a przez dokonywanie zmian nie można rozstrzygać własności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art.97§l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr.153, poz.1271), który stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -zważył co następuje:
Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż organy obu instancji odnawiając dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi [...] gm. [...] polegającej na ujawnieniu jako odrębnej działki drogi do pól i łąk przebiegających przez działki nr nr [...].[...],[...],[...],[...] oraz [...] nie naruszyły przepisów prawa materialnego a w szczególności art.21 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000r., NrlOO, poz.ł086 z póź. zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200lr. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr381, poz.454) - art.l45§l pktl lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270).
Brak jest również skutecznych zarzutów skarżących odnośnie naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.l45§l pktl lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Zgodnie bowiem z treścią przepisów art.20 ustl pktl i ust 2 pktl Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów jeżeli zostały złożone dla nieruchomości w skład których wchodzą grunty i w ewidencji gruntów wykazuje się takie właściciela nieruchomości.
W myśl natomiast przepisu §12 ust 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200lr. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr38, poz. 454) prawo osób do gruntów uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
1. wpisów dokonywany w księgach wieczystych,
2. prawomocnych orzeczeń sądowych,
3. umów zawartych w formie aktu notarialnego,
4. ostatecznych decyzji administracyjnych,
5. dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,
6. umów dzierżawy o których mowa w § 11 ustl pkt2.
W niniejszej sprawie skarżący żadnymi z powyżej wymienionych dokumentów nie wykazali, że są właścicielami nieruchomości stanowiącej drogę dojazdową a jedynym źródłem ich roszczenia o dokonanie przedmiotowej zmiany w ewidencji gruntów stanowi parcelacyjny szkic znajdujący się w aktach parcelacji [...].
Zgodnie z tym szkicem na działkach oznaczonych nr nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] uwidoczniono drogę biegnącą od drogi [...]. wzdłuż północnej granicy działki nr [...] w kierunku wschodnim a następnie skręcającym w kierunku południowym i biegnąca przez w/w działki.
Jednak z powyższego zbioru dokumentów [...] nie wynika, że została wydzielona z przedmiotowych działek droga na rzecz innych osób, którzy stali się właścicielami tej drogi.
W kolejnych okresach zakładania ewidencji gruntów 1959-1982 a następnie w okresie uwłaszczenia na podstawie ustawy z 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarki rolnej dokonywano aktualizacji operatu ewidencji gruntów, nie zgłoszono zmian w ewidencji poprzez naniesienie drogi dojazdowej na przedmiotowych nieruchomościach.
W aktualnym stanie ewidencji gruntów opartym na dokumentach i aktach własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z 26.X.1971r. o uregulowaniu własności gospodarki rolnej nie ma podstaw do dokonywania zmiany w zakresie żądanym przez skarżących przez wydzielenie na ich rzecz drogi dojazdowej na nieruchomości zainteresowanych tylko na podstawie, że w czasie parcelacji w 1946 roku został sporządzony szkic projektujący drogę dojazdową w spornym miejscu.
Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zapis w ewidencji gruntów ma charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny oparty jest na dokumentach dotyczących własności nieruchomości wymienionych w §12 cytowanego wyżej rozporządzenia a sam zapis w ewidencji gruntów nie może ustanawiać lub pozbawiać kogoś prawa własności.
Z ewidencji gruntów jako zbioru informacji wynika, że dokonywanie w nim zmian nie może rozstrzygać o prawie własności ani przedmiocie własności.
Rejestr gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności.
Ujawnienie w ewidencji gruntów przedmiotowej drogi jako odrębnej działki mogłoby nastąpić jedynie po prawnym usankcjonowaniu tytułu własności do tej drogi na rzecz skarżących co nie może być dokonane w postępowaniu ewidencyjnym a jedynie poprzez rozstrzygnięcie sporu co do prawa własności do tej drogi w stosownym postępowaniu sądowym .
Skarżący podejmowali próby usankcjonowania przedmiotowej drogi w innych postępowaniach administracyjnych i sądowych ale bezskutecznie i nie mogą tego dokonać również przez zmianę w ewidencji gruntów z przyczyn podanych wyżej.
Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem to z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło