II SA 1877/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędziowie: NSA Zdzisław Romanowski Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant: Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w części nakładającej karę pieniężną za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia 1. uchyla decyzję w zaskarżonej części oraz utrzymaną w tej części decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2002 r., 2. stwierdza, że uchylone w powyższym zakresie decyzje nie podlegają wykonaniu. 3. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2002r. nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu podano, że podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji stanowił brak posiadania przez prowadzącego pojazd w dniu [...] grudnia 2002r. prawidłowej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, co zostało potraktowane jako nieuiszczenie w/w opłaty ([...] zł.) Ponadto strona nie posiadała zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez nią prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej ([...]zł.). Zdaniem organu bezspornym jest, że świadczona przez stronę w momencie kontroli działalność spełnia cechy "przewozu na potrzeby własne" w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 33 ust 1 cytowanej ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane tylko po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego ich prowadzenie. Wykonywanie ich bez tego zaświadczenia, stosownie do art. 92 ust 1 pkt 1 cytowanej ustawy, podlega karze. Jej wysokość została, zgodnie z lp 1 ust 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym, określona na 2.000 zł. Podnoszony przez stronę fakt wykonywania obok przewozów na potrzeby własne transportu drogowego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem należy odróżnić te dwie sfery działalności. Powołany w odwołaniu przejściowy przepis art. 103 ust 3 ustawy o transporcie drogowym, zezwala na wykonywanie do 31 grudnia 2003r. krajowego transportu drogowego rzeczy podmiotom nie posiadającym licencji, które rozpoczęły tę działalność przed 1 stycznia 2002r. Organ nadto podnosi, że zgodnie z art. 42 ust 1 ustawy o transporcie drogowym, za przejazd po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty. Następuje to poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu (§ 4 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych). Prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia. Kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Na kontrolowany zespół pojazdów strona winna przedstawić kartę na cztery osie i dopuszczalną masę całkowitą powyżej 12 ton, a przedstawiła kartę na pojazd o dwu osiach i dopuszczalnej masie całkowitej do 12 ton (vide § 2 ust 2 cytowanego rozporządzenia). Taki stan faktyczny należy traktować równoznacznie z nieuiszczeniem opłaty, a co za tym idzie brak w pojeździe karty opłaty. A. G. wniósł na powyższą decyzję skargę, ale jedynie obejmując nią decyzję rozstrzygającą o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. W uzasadnieniu podnosi, iż prowadzi jako podstawową działalność gospodarczą usługi transportowe – a więc przewozy drogowe nie są jego pomocniczą działalnością, nie musiał więc posiadać zaświadczenia o jakim mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 103 ust. 3 tej ustawy, który w przypadku skarżącego ma zastosowanie – przedsiębiorca prowadzący, do dnia wejścia w życie ustawy, działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu ma obowiązek w terminie 3 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. do dnia 31 grudnia 2003r., wystąpić do organu udzielającego licencji z wnioskiem o udzielenie licencji na krajowy transport drogowy własny. Powyższy termin jeszcze nie upłynął w dacie wykonywania przedmiotowego przewozu. Zdaniem skarżącego posiadanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 w/w ustawy nie dotyczy przedsiębiorcy posiadającego status przewoźnika, a więc wykonującego przewozy drogowe zarobkowo w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, co wykazał dołączając do odwołania zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, z którego wynika, iż taką działalność prowadzi od [...] października 1998 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu obowiązek posiadania zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy, przez przedsiębiorcę wykonującego przewozy na potrzeby własne odnosi się do każdego przedsiębiorcy, a więc również wykonującego transport drogowy jako podstawową działalność gospodarczą. Odnosząc się do wywodu prawnego zawartego w skardze Główny Inspektor wyjaśnił, iż brak przepisu przewidującego zwolnienie od obowiązku uzyskania zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne przez podmiot "licencjonowany" przesądza o braku podstaw do wykładni prezentowanej przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istota sprawy sprowadza się do kwestii uprawnień przedsiębiorcy do poruszania się pojazdami po drogach publicznych. Na gruncie ustawy o transporcie drogowym, w tym również w stanie prawnym na dzień wykonywania spornego przewozu, przedsiębiorców korzystających z dróg publicznych można podzielić na dwie zasadnicze kategorie. Pierwsza z nich odnosi się do przedsiębiorców wykonujących tę działalność zarobkowo. Są to, w rozumieniu art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, przewoźnicy drogowi, przez których rozumie się przedsiębiorców uprawnionych do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Druga kategoria, to przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w innych branżach niż transport drogowy, zaś wykonywane przez nich przewozy służą jedynie realizacji tej innej działalności, a sama czynność przewozu, chociaż z reguły stanowiąca składnik kosztów działalności, nie jest jednak odpłatna (niezarobkowa). W zależności od wspomnianego wyżej charakteru prowadzonej działalności gospodarczej ustawa o transporcie drogowym odmiennie określa wymagania jakie winni spełniać przedsiębiorcy poruszający się pojazdami po drogach publicznych. I tak, przewoźnicy drogowi winni posiadać licencję (art. 5 ust. 1), przy czym na mocy powołanego art. 103 ust. 3 cytowanej ustawy wspomniana kategoria przedsiębiorców (przewoźników) mogła tę działalność prowadzić jeszcze przez 2 lata od wejścia w życie tej ustawy, korzystając z dotychczasowych uprawnień przyznanych im przez poprzednio obowiązujące przepisy prawa. Natomiast pozostała grupa przedsiębiorców korzystających z dróg publicznych, a więc wykonujących przewozy na potrzeby własne, winna już od dnia wejścia w życie omawianej ustawy legitymować się przed podjęciem takich przewozów zaświadczeniem potwierdzającym zgłoszenie tej działalności (art. 33 ust. 1 ustawy). Z systematyki ustawy o transporcie drogowym, określającej zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego w ramach działalności gospodarczej (rozdział 2) oraz regulującej przewozy na potrzeby własne (rozdział 5), a także odrębnej regulacji zawartej w art. 103 ust. 3 w przedmiocie zachowania przez okres dwóch lat posiadanych uprawnień do wykonywania takiej działalności przez zawodowych przewoźników, należy wywieść, że obowiązek, o który mowa w art. 33 ust. 1 ustawy, odnosi się jedynie do przedsiębiorców nie będących zawodowymi przewoźnikami. Przyjęcie odmiennego stanowiska w sposób oczywisty kłóciłoby się nie tylko z zasadą racjonalnego ustawodawcy przy interpretacji przepisów prawa, ale także z zasadami logiki (argumentum a Maori ad minus). Stanowiska tego nie zmienia przepis art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, obowiązujący od dnia 28 września 2003r., wyraźnie zwalniający od obowiązku uzyskania wspomnianego zaświadczenia przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego. Przepis ten bowiem nie stanowi jakościowo nowej regulacji, a jedynie usuwa wątpliwość jaką w tym przedmiocie mogła nasuwać redakcja art. 33 ust. 1 cytowanej ustawy. Zważywszy na niezakwestionowanie przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego uprawnień skarżącego do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu na gruncie przepisów obowiązujących przez dniem wejścia w życie cytowanej ustawy, co wykazał dołączonym zaświadczeniem z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, skarżący, stosowanie do przepisu art. 103 ust. 3 omawianej ustawy, mógł prowadzić tę działalność przez okres dwóch lat od wejścia w życie ustawy bez posiadania licencji przewozowej, konsumującej prawo wykonywania transportu także na potrzeby własne. Reasumując powyższe Sąd uznał, że organ wadliwie zinterpretował prawo, a w związku z tym obie decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego. W związku z powyższym, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.