II SA 1885/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia NSA. Stanisław Gronowski (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Kinga Płociak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi L. S.A. w L. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2002 r. [...] w przedmiocie uznania za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego oddala skargę P. SA w P., obecnie W. SA w P., zwana dalej "uczestniczką postępowania, jest uprawnioną z rejestracji znaku towarowego "Poznańska Gorzka" nr [...], zarejestrowanego decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] sierpnia 1990 r., z pierwszeństwem od dnia [...] grudnia 1988 r. W dniu [...] lutego 2000 r. L. S.A. w L., zwana "skarżącą", wystąpiła do Urzędu Patentowego działającego w trybie postępowania spornego z wnioskiem o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji wyżej wymienionego znaku towarowego. Wniosek swój wywodziła z treści przepisu art. 25 pkt 3 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), zwanej u.z.t. Zgodnie z art. 25 pkt 3 tej ustawy prawo z rejestracji znaku towarowego wygasa wskutek nieużywania znaku. Stosownie zaś do art. 28 ust. 1 u.z.t. prawo z rejestracji znaku towarowego wygasa, jeżeli uprawniony nie używał tego znaku w okresie kolejnych trzech lat. Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 4 u.z.t. obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia przyczyn usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu rejestracji. Wreszcie, w świetle art. 30 ust. 1 u.z.t. z wnioskiem o uznanie prawa z rejestracji znaku towarowego za wygasłe może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny. Jak wskazywała skarżąca w dniu [...] sierpnia 1999 r. nabyła od [...] w W. prawo z rejestracji znaku towarowego "Żołądkowa Gorzka" - [...]. Natomiast rejestracja znaku "Poznańska Gorzka" nr [...] jest przeszkodą dla uzyskania rejestracji znaku towarowego "Gorzka", o którą ubiega się skarżąca. Uprawniona z rejestracji uczestniczka postępowania wniosła o oddalenie wniosku, wskazując na używanie przedmiotowego znaku towarowego do oznaczania wódki poznańska gorzka w okresie trzech lat poprzedzających wniosek. Jako dowody używania znaku przedłożyła decyzję nr [...] Dyrektora P. z dnia [...] lutego 1997 r. w sprawie cen umownych wyrobów spirytusowych gatunkowych, ważną do dnia [...] lutego 1997 r. oraz kopie faktur VAT za okres od [...] kwietnia do [...] kwietnia 1997 r., obejmujących m.in. wyrób opatrywany przedmiotowym znakiem towarowym. Na rozprawie przed Urzędem Patentowym skarżąca zarzuciła używanie przez uczestniczkę postępowania znaku towarowego w innej postaci niż objętej rejestracją nr [...]. Ponadto wskazywała na niewielki zakres używania spornego znaku przez uczestniczkę postępowania. Decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] lutego 2002 r. [...], wydaną na podstawie art. 28 ust. 1 u.z.t., oddalono wniosek skarżącej o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego "Poznańska Gorzka" nr [...]. Według Urzędu Patentowego skarżącej przysługuje interes prawny w postępowaniu w sprawie uznania za wygasłe prawa z rejestracji spornego znaku towarowego. Jednakże w ocenie tego organu wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn merytorycznych. Brak jest bowiem podstaw dla stawiania uczestniczce postępowania zarzutu nieużywania spornego znaku. Wprawdzie przedstawiona przez uprawnioną z rejestracji etykieta wódki "POZNAŃSKA GORZKA" nie jest całkowicie identyczna z postacią zarejestrowanego znaku "Poznańska Gorzka" nr [...], niemniej nie różni się istotnie od etykiety stanowiącej przedmiot spornej rejestracji. Urząd Patentowy nie podzielił również zarzutu skarżącej w kwestii niewielkiego (pozorowanego) używania omawianego znaku. Zważywszy bowiem na bardzo duże nasycenie rynku wyrobami alkoholowymi nieracjonalne byłoby wymaganie od uczestniczki postępowania produkcji "na magazyn". W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podtrzymując stanowisko prezentowane w postępowaniu administracyjnym, skarżąca w ustaleniu faktu używania przez uczestniczkę postępowania spornego znaku zarzuca naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 28 ust. 4 u.z.t. Akcentuje niewykazanie w zaskarżonej decyzji używania przez uczestniczkę postępowania spornego znaku w okresie trzech lat poprzedzających wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie: • ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, przynajmniej zasadniczo, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa. Jak już wskazano zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 28 ust. 1 u.z.t., w świetle którego prawo z rejestracji znaku towarowego wygasa, jeżeli uprawniony nie używał tego znaku w okresie kolejnych trzech lat. Wyłania się istotna w sprawie okoliczność, czy trzyletni okres nieużywania znaku, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, pociąga za sobą wygaśnięcie prawa z rejestracji znaku towarowego z mocy samego prawa, a zatem wydana w tym przedmiocie pozytywna decyzja Urzędu Patentowego ma tutaj charakter deklaratoryjny, czy też wspomniana decyzja ma charakter konstytutywny. Mimo brzmienia powołanego art. 30 ust. 1 u.z.t., mogącego wskazywać na deklaratoryjny charakter decyzji o wygaśnięciu prawa z rejestracji znaku towarowego (w przepisie tym mówi się o wniosku dotyczącym uznania prawa z rejestracji znaku towarowego za wygasłe), przepis art. 28 ust. 3 u.z.t. prowadzi do odmiennego wniosku. Stosownie do tego przepisu prawo z rejestracji znaku towarowego nie wygasa, jeżeli uprawniony wykaże, że z usprawiedliwionych powodów nie mógł używać znaku towarowego. Zatem, istnienie takich okoliczności musi przesądzić decyzja Urzędu Patentowego, wydana po przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania dowodowego, gdyż trudno byłoby zakładać, aby o zajściu takich przesłanek w konkretnej sprawie mógł przesądzić przepis prawa. Względy wykładni funkcjonalnej art. 28 ust. 1 i art. 30 ust. 1 u.z.t. prowadzą więc do wniosku, iż decyzja o wygaśnięciu prawa z rejestracji ma charakter decyzji konstytutywnej. Do takiego stanowiska przychyla się też piśmiennictwo (por. Ryszard Skubisz, Prawo znaków towarowych, Komentarz, Warszawa 1997 r., str. 214-215). Skoro wygaśnięcie prawa z rejestracji znaku towarowego następuje dopiero mocą decyzji o charakterze konstytutywnym, nieużywanie znaku towarowego przez kolejne trzy lata, a następnie ponowne jego używanie przez osobę uprawnioną, nie powoduje jeszcze automatycznie skutku wygaśnięcia prawa z rejestracji. Zważywszy jednak na prawo wystąpienia z wnioskiem o uznanie prawa z rejestracji za wygasłe przez każdego, kto ma w tym interes prawny istotne jest kiedy taka osoba może skutecznie złożyć wspomniany wniosek, prowadzący do wydania decyzji, o której mowa w art. 28 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 u.z.t. Zdaniem Sądu omawiany wniosek powinien być złożony po upływie trzyletniego okresu nieużywania znaku towarowego przez osobę uprawnioną (art. 28 ust. 1 u.z.t.) i, co wymaga podkreślenia, jeszcze przed datą ewentualnego ponowienia przez tę osobę używania tego znaku. Natomiast, jeżeli omawiany wniosek byłby złożony po upływie trzyletniego okresu nieużywania znaku towarowego przez osobę uprawnioną, ponowienie przez nią używania tego znaku już po dacie złożenia wspomnianego wniosku byłoby nieskuteczną czynnością dla zachowania praw do znaku towarowego. W świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy skarżąca złożyła wniosek o wygaśnięcie prawa z rejestracji spornego znaku towarowego "Poznańska Gorzka" w okresie, gdy nie upłynęły jeszcze trzy lata od zaprzestania używania tego znaku przez uczestniczkę postępowania. Wniosek o wygaśnięcie prawa z rejestracji spornego znaku został bowiem złożony, jak to już wskazano, w dniu [...] lutego 2000 r. Natomiast uczestniczka postępowania używała tego znaku towarowego od co najmniej [...] kwietnia 1997 r. do dnia [...] kwietnia 1997 r., na co wskazują przedłożone przez nią faktury na sprzedaż alkoholu oznaczanego tym znakiem. Innymi słowy, w okresie poprzedzającym trzy lata, licząc od daty złożenia wniosku przez skarżącą, uczestniczka postępowania używała sporny znak towarowy. Sąd podzielił stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, że zakres używania przez uczestniczkę postępowania znaku towarowego "Poznańska Gorzka" nr [...] jest wystarczający dla oddalenia zarzutu skarżącej w przedmiocie nieużywania tego znaku. Z uwagi bowiem na ograniczony popyt na alkohol oznaczany spornym znakiem towarowym uczestniczka postępowania, z czym należy zgodzić się z Urzędem Patentowym, nie miała obowiązku produkowania alkoholu ponad potrzeby rynku (na magazyn), tylko dlatego aby usunąć ewentualne wątpliwości, czy znak towarowy jest używany dostatecznie intensywnie w rozumieniu przepisów art. 28 u.z.t. W ocenie Sądu dla kwestii używania przez uczestniczkę postępowania spornego znaku towarowego "POZNAŃSKA GORZKA", w rozumieniu przepisów art. 28 u.z.t., nie ma także istotnego znaczenia nadanie temu znakowi nieco innej postaci niż to wynika z rejestracji, skoro używany znak niewiele odbiega od jego zarejestrowanego wzorca. Ważne jest, że używany przez uczestniczkę znak zawiera najbardziej istotny element wyróżniający, jakim są wyrazy "POZNAŃSKA GORZKA". W świetle piśmiennictwa używanie znaku towarowego, który nieznacznie różni się od formy zarejestrowanego znaku, jest używaniem znaku w rozumieniu przepisów art. 28 u.z.t. (por. Ryszard Skubisz, tamże str. 211). W tym stanie sprawy, nie dopatrując się naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów prawa, Sąd oddalił skargę.