II SA 1947/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek (del.) WSA Iwona Dąbrowska Protokolant Beata Gibzińska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] 2. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2003 r. wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.), którą odmówiono H. P. przyznania w drodze wyjątku renty rodzinnej dla córek: M. ur. [...].09.1987 r., M. ur. [...].07.1992 r. i J. ur. [...].04.1998 r. po zmarłym [...].02.2002 r. ich ojcu L. P. W uzasadnieniu decyzji podano m.in., iż z akt rentowych nie wynikają szczególne okoliczności z powodu, których ojciec dzieci i mąż wnioskodawczyni nie nabył uprawnień do świadczenia ustawowego. W okresie swojego życia (w chwili śmierci liczył 39 lat) wypracował niewielki, bo jedynie ponad 6 letni okres ubezpieczenia. W przebiegu jego zatrudnienia, w okresach od 17.05.1986 r. do 14.10.1993 r. oraz od 14.11.1999 r. do 8.05.2001 r. wystąpiły kilkuletnie przerwy nieusprawiedliwione szczególnymi okolicznościami, na które zmarły nie miał wpływu. W tym czasie był on zdolny do pracy i jego staż zatrudnienia powinien być odpowiednio dłuższy. Podnoszone zaś przez wnioskodawczynię trudne warunki materialne rodziny w ocenie Prezesa ZUS nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do renty rodzinnej w drodze wyjątku, gdyż nie jest to świadczenie socjalne przyznawane według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi H. P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego i żądania jej uchylenia. Skarżąca wskazując na trudną sytuację materialną uważa decyzję odmawiającą przyznania renty będącym w wieku szkolnym córkom za krzywdzącą. Zarzuca, iż nie uwzględniono w niej, że ojciec dzieci oprócz ubezpieczenia pracowniczego przez 9 lat, w okresie od 1981 r. do 1991 r. był też ubezpieczony w kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Ponadto, od 16 roku życia pracował on w gospodarstwie rolnym rodziców. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 134 § 1 wskazanej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że zapadła ona z naruszeniem art. 7,8 i art. 77 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Otóż w decyzji wskazano jako przesłankę odmowy fakt, że mąż wnioskodawczyni w ciągu 39 lat życia wypracował jedynie niewielki bo ponad 6 letni okres ubezpieczenia. Nie ustosunkowano się natomiast w ogóle do kwestii, iż zmarły podlegał także ubezpieczeniu społecznemu rolników. Z akt administracyjnych wynika, iż udokumentowany czasokres tego ubezpieczenia obejmuje okresy od 1 stycznia 1982 r. do 31 grudnia 1998 r. i od 1 stycznia 1990 r. do 31 grudnia 1991 r. i wynosi łącznie 9 lat. Zgodnie, zaś z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych okres ubezpieczenia społecznego rolników podlega uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe są krótsze od wymaganego w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Powołane okoliczności pomimo, że miały wpływ na wynik sprawy - nie zostały w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie rozważane, a zatem zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. W toku ponownego rozpoznania sprawy Prezes ZUS ustosunkuje się również do podniesionego w skardze zarzutu skarżącej, iż jej mąż pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, od ukończenia 16 roku życia. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy.