II SA 2039/03

WyrokWSA w Warszawie2004-01-12

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Stanisław Marek Pietras, Bronisław Szydło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku osobie pełnoletniej, która nie spełnia warunków do uzyskania renty rodzinnej, ale zamierza podjąć studia i wykorzystać rentę na ich pokrycie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek: niespełnienia warunków do uzyskania renty z powodu szczególnych okoliczności, niemożności podjęcia pracy z powodu niezdolności do pracy lub wieku, oraz braku niezbędnych środków utrzymania. W niniejszej sprawie skarżąca, będąc osobą pełnoletnią i pozostając na utrzymaniu matki z dochodem na osobę przekraczającym niezbędne minimum, nie spełniła przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca A.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania jej renty rodzinnej po zmarłym ojcu w drodze wyjątku. Skarżąca, osoba pełnoletnia, zamierza podjąć studia i zamierzała przeznaczyć rentę na ich pokrycie. Organ administracji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca nie spełnia przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania, gdyż pozostaje na utrzymaniu matki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras WSA Bronisław Szydło (spr.) Protokolant Monika Kwaśniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], którą to decyzją wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) odmówiono A. K. przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji podano, iż nie znaleziono podstawy do przyznania jej renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym w dniu [...] października 2002 r., w wieku 45 lat - ojcu R. K. Wnioskodawczyni jest osobą pełnoletnią (w dniu [...] lutego 2002 r. ukończyła 18 lat), mieszka i pozostaje na utrzymaniu matki, która jest zatrudniona jako [...] w [...] a dochód na osobę w rodzinie wynosi 1.358,51 złotych brutto. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosiła, że po skończeniu II Liceum Ogólnokształcącego w B. zamierza podjąć studia na [...] w B.. Wyjaśniła, że matka zapewnia jej tylko niezbędne środki utrzymania, natomiast otrzymaną rentę rodzinną po ojcu zamierza wykorzystać na pokrycie kosztów studiowania. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 i Nr 240, poz. 2052) niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że przesłankami warunkującymi przyznanie przez Prezesa ZUS świadczenia w drodze wyjątku są: - niespełnienie warunków dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami, - ubiegający się o świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku, - osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Podkreślić należy, iż do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, wszystkie warunki określone w powołanym przepisie muszą być łącznie spełnione. Decyzja Prezesa ZUS dotycząca przyznania lub odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku ma charakter uznaniowy. Skarżąca nie spełnia dwóch warunków do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, określonych w powołanym art. 83 ust. 1 ustawy, a mianowicie nie jest osobą pozbawioną niezbędnych środków utrzymania i jest osobą pełnoletnią. Skarżąca pozostaje na utrzymaniu matki zatrudnionej na stanowisku [...]. Dochód na jedną osobę w rodzinie w m-cu listopadzie 2002 r. wyniósł kwotę 1.358,51 złotych brutto. Powyższe ustalenia wskazują, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło