II SA 2056/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w P. na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji znaku towarowego oddala skargę P. Sp. z o.o. w P., zwana dalej "skarżącą", jest uprawniona z rejestracji znaku towarowego słow- no-graficznego A. przeznaczonego do oznaczania kawy natura- nej w klasie towarowej 30, z pierwszeństwem od dnia 29 stycznia 1993 r. Znak ten przedstawia filiżankę kawy, nad którą widnieje słowo A. W dniu 3 czerwca 1998 r. skarżąca zgłosiła do Urzędu Patento-wego podanie o zarejestrowanie znaku towarowego słowno-graficznych A. (zgłoszenie nr [...]) dla: • napojów mlecznych, mleczno-kakaowych i mleczno-owocowych (klasa towarowa 29) • kawy naturalnej, ekstraktów kawy, modyfikacji kawy natural-nej, herbaty, herbaty owocowej, cukierków, ciastek, galaretek, kakao, czekolady i wyrobów czekoladowych (klasa towarowa 30) • napojów bezalkoholowych (klasa towarowa 32). Powyższy znak różnił się od uprzednio zarejestrowanego znaku słowno-graficznego A. z pierwszeństwem od dnia 29 stycznia 1993 r. Znak później zgłoszony do rejestracji przedstawiał m.in. kwa-dratowe zdjęcie ciemnej i długowłosej dziewczyny na tle nieba z chmu-rami, z napisem na górze znaku A. W dolnej części znaku przed-stawiono kwiat wanilii. Decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] sierpnia 2001 r. odmó-wiono rejestracji powyższego znaku. Jako przeszkodę wskazano zare- jestrowanie podobnego znaku towarowego słowno-graficznego A. na rzecz S. we W., z wcześniejszym pierwszeństwem od dnia 29 maja 1993 r. Znak ten służy do oznaczania m.in. mleka i jego przetworów, herbaty, kakao, wyrobów cukierniczych, napojów bezalkoholowych. Jako pod-stawę prawną decyzji wskazano przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), zwanej u.z.t. Stosownie do tego przepisu niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz in-nego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarcze-go mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towa-rów. Ostateczną decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...] uchylono wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. w zakresie towarów w klasie 30: kawa naturalna, eks-trakty kawy, modyfikacje kawy naturalnej, namiastki kawy, uznając że w tym zakresie nie ma przeszkód dla zarejestrowania na rzecz skarżącej zgłoszonego znaku A. Jednocześnie Urząd Patentowy utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję w odniesieniu do następujących towarów w klasie 29, 30 i 32: napoje mleczne, mleczno-kakaowe i mleczno-owocowe; herbata, herbata owocowa, cukierki, ciastka, galaretki; napo-je bezalkoholowe. W świetle ustaleń zawartych w ostatecznej decyzji Urzędu Paten-towego w obu przeciwstawionych znakach towarowych, w odniesieniu do wyżej wymienionych towarów w klasach 29, 30 i 32, zachodzi jed- norodzajowość towarów. Ponadto oba znaki towarowe, zważywszy na użycie w nim słowa A., są na tyle podobne, że w zwykłych wa-runkach obrotu towarowego mogą wprowadzić nabywcę w błąd co do pochodzenia towarów. Wprawdzie strona graficzna obu przeciwstaw-wionych znaków towarowych jest różna, niemniej wspólnym ich ele-mentem jest warstwa słowna A., co ma decydujące znaczenie dla kwestii podobieństwa tych znaków w świetle art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca polemizuje z ustaleniami Urzędu Paten-towego w kwestii podobieństwa przeciwstawionych znaków towaro-wych. W ocenie skarżącej klienci kupujący kawę, czy herbatę są wy-magającymi nabywcami, którzy odróżniliby towary oznaczane przeciw-stawionymi znakami towarowymi. Podniosła również fakt nieprodu-kowania kawy przez S. we W. oraz przez dłuższy czas sprzedaż przez tego przedsiębiorcę kawy produkcji skarżącej. Urząd Patentowy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując sta-nowisko zajęte w zaskarżonej decyzji w kwestii podobieństwa przeciw-stawionych znaków towarowych oraz jednorodzajowości towarów wymienionych w zaskarżonej decyzji. Zarejestrowanie spornego znaku doprowadziłby do sytuacji zaistnienia na rynku towarów tego samego rodzaju podobnie oznaczanych przez dwóch różnych przedsiębiorców, co mogłoby wprowadzać w błąd nabywców tych towarów. Tym samym nie zostałaby spełniona podstawowa funkcja znaku towarowego, jaką jest odróżnianie towarów tego samego rodzaju pochodzących od róż-nych przedsiębiorców. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie: • ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów admini-stracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające usta-wę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają roz-poznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na pod-stawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami admi-nistracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontro- la aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami pro-cesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysło-wej (tekst jedn. Dz.U. 2003, Nr 119, poz. 1117), zwna p.w.p., w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed wejściem jej w życie (22 sierpnia 2001 r.) ocenia się na podstawie do-tychczasowych przepisów. Przepisami stanowiącymi podstawę do oce-ny zdolności ochronnej spornego znaku towarowego są zatem przepisy cytowanej ustawy o znakach towarowych. Istota sprawy sprowadza się do zagadnienia oceny stopnia podo-bieństwa przeciwstawionych znaków towarowych z punktu widzenia możliwości wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towa-rów. Przepisy u.z.t., podobnie zresztą jak i p.w.p., nie wskazują bliż-szych kryteriów decydujących o istnieniu podobieństwa między zna-kami towarowymi, a w szczególności nie nakazują przeprowadzenia w tej kwestii stosownych testów, których wynik przesądzi o tym czy przeciwstawione znaki towarowe są podobne, czy też nie. Rozstrzy-gnięcie tej kwestii należy zatem do Urzędu Patentowego (eksperta) po-dejmującego decyzję w sprawie rejestracji znaku towarowego, a także do Urzędu Patentowego działającego w trybie postępowania odwo-ławczego (o ponowne rozpatrzenie sprawy). Decyzja Urzędu Patento-wego w omawianej kwestii powinna oczywiście spełniać wszelkie wy-mogi postępowania administracyjnego. W szczególności Urząd Paten-towy powinien kierować się tutaj zasadą swobodnej, ale nie dowolnej, oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Cytowany przepis ma zasto-sowanie na gruncie u.z.t. (art. 37 u.z.t.), jak i p.w.p. (art. 252 p.w.p.). Sąd podziela stanowisko zajęte przez Urząd Patentowy, że za-kwestionowana rejestracja mogłaby wprowadzić w błąd, przynajmniej pewną grupę nabywców. W świetle art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. nie jest przy tym istotne jak znacząca mogłaby być to grupa. Przeszkodą dla reje-stracji znaku później zgłoszonego do ochrony jest już bowiem sama możliwość wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towa-rów, a nie faktyczne wprowadzenie w błąd. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez Urząd Patentowy przepi-sów postępowania administracyjnego. W szczególności brak jest pod-staw dla postawienia wspomnianemu organowi zarzutu dowolności w ustaleniu podobieństwa omawianych znaków towarowych. Nie można dopatrzyć się błędu w rozumowaniu Urzędu Patentowego, iż nabywcy towarów tego samego rodzaju oznaczanych przeciwstawionymi zna-kami zwrócą uwagę na wspólny element obu znaków, a mianowicie wyraz A. , i będą sądzić, że producentem tych towarów jest ten sam przedsiębiorca, ewentualnie przedsiębiorca któremu podmiot uprawniony udzielił stosownej licencji na używanie znaku. Ponadto trudno byłoby uznać za zasadny zarzut skarżącej, że wszyscy nabywcy kawy lub herbaty są nabywcami dobrze zoriantowanymi, którzy odróż-niliby pochodzenie towarów oznaczanych przeciwstawionymi znakami towarowymi. Kontrolując zaskarżoną decyzję należy także podkreślić, że ko-deksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administra-cyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza zasadniczo możliwość od- miennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowo-dowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 5203/98; LEX nr 44809). Sąd administracyjny nie jest bowiem organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej (a nie do-wolnej) oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Kr 36/97; LEX nr 34108). Innymi słowy, jeżeli postępowanie dowodowo-wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa wybór przez organ administracji publicznej jednej z dwóch wchodzących w grę możliwości, np. istnienia podobieństwa między przeciwstawnymi znakami towarowymi. Wówczas Sąd, w ramach kontroli orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego roz-strzygnięcia, gdyż, jak to wyżej wskazano, sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności. Z omawianych wyżej względów nie mogły też mieć wpływu na wynik sprawy nowe dowody zaistniałe po dacie wydania zaskarżonej decyzji, podważające możliwość wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów, przedłożone przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie przed Sądem. Ponadto dowody te są w istocie oświadcze-niami osób fizycznych i mają charakter zeznań świadków, który to do- wód jest niedopuszczalny w postępowaniu przed sądem administracyj-nym (art. 106 § 3 p.s.a.). Nie podlega też uwzględnieniu zarzut skarżącej w kwestii nie-używania znaku przez S. we W., gdyż jest to ewen-tualna przesłanka dla domagania się wygaśnięcia prawa z rejestracji tego znaku towarowego. W tym stanie sprawy skarga podlega oddaleniu (art. 151 p.s.a.).