II SA 2058/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spraw.) Sędziowie : NSA Stanisław Gronowski Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w P. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji znaku towarowego oddala skargę P. Sp. z o.o. w P., zwana dalej "skarżącą", jest uprawniona z rejestracji znaku towarowego słow-no-graficznego A. przeznaczonego do oznaczania kawy naturalnej w klasie towarowej 30, z pierwszeństwem od dnia 29 stycznia 1993 r. Znak ten przedstawia filiżankę kawy, nad którą widnieje słowo A.. W dniu 3 czerwca 1998 r. skarżąca zgłosiła do Urzędu Patentowego podanie o zarejestrowanie znaku towarowego słowno-graficznych A. (zgłoszenie nr [...]) dla: ▪ napojów mlecznych, mleczno-kakaowych i mleczno- owocowych (klasa towarowa 29) ▪ kawy naturalnej, ekstraktów kawy, modyfikacji kawy naturalnej, herbaty, herbaty owocowej, cukierków, ciastek, galaretek, kakao, czekolady i wyrobów czekoladowych (klasa towarowa 30), ▪ napojów bezalkoholowych (klasa towarowa 32). Powyższy znak różnił się od uprzednio zarejestrowanego znaku słowno-graficznego A. z pierwszeństwem od dnia 29 stycznia 1993 r. Znak później zgłoszony do rejestracji przedstawiał na tle kwadratu zdjęcie m.in. uśmiechniętej krótko ostrzyżonej Murzynki na tle nieba z widocznym szczytem ośnieżonej góry. W górnej linii znaku widnieje napis A.. Decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] sierpnia 2001 r. odmówiono rejestracji powyższego znaku. Jako przeszkodę wskazano zarejestrowanie podobnego znaku towarowego słowno-graficznego A. na rzecz S. we W., z wcześniejszym pierwszeństwem od dnia 29 maja 1993 r. Znak ten służy do oznaczania m.in. mleka i jego przetworów, herbaty, kakao, wyrobów cukierniczych, napojów bezalkoholowych. Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), zwanej u.z.t. Stosownie do tego przepisu niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Ostateczną decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...] uchylono wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. w zakresie towarów w klasie 30: kawa naturalna, ekstrakty kawy, modyfikacje kawy naturalnej, namiastki kawy, uznając że w tym zakresie nie ma przeszkód dla zarejestrowania na rzecz skarżącej zgłoszonego znaku A. Jednocześnie Urząd Patentowy utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję w odniesieniu do następujących towarów w klasie 29, 30 i 32: napoje mleczne, mleczno-kakaowe i mleczno-owocowe; herbata, herbata owocowa, cukierki, ciastka, galaretki; napoje bezalkoholowe. W świetle ustaleń zawartych w ostatecznej decyzji Urzędu Patentowego w obu przeciwstawionych znakach towarowych, w odniesieniu do wyżej wymienionych towarów w klasach 29, 30 i 32, zachodzi jednorodzajowość towarów. Ponadto oba znaki towarowe, zważywszy na użycie w nim słowa A., są na tyle podobne, że w zwykłych warunkach obrotu towarowego mogą wprowadzić nabywcę w błąd co do pochodzenia towarów. Wprawdzie strona graficzna obu przeciwstawionych znaków towarowych jest różna, niemniej wspólnym ich elementem jest warstwa słowna A., co ma decydujące znaczenie dla kwestii podobieństwa tych znaków w świetle art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca polemizuje z ustaleniami Urzędu Patentowego w kwestii podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych. W ocenie skarżącej klienci kupujący kawę, czy herbatę są wymagającymi nabywcami, którzy odróżniliby towary oznaczane przeciwstawionymi znakami towarowymi. Podniosła również fakt nieprodukowania kawy przez S. we W. oraz przez dłuższy czas sprzedaż przez tego przedsiębiorcę kawy produkcji skarżącej. Urząd Patentowy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji w kwestii podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych oraz jednorodzajowości towarów wymienionych w zaskarżonej decyzji. Zarejestrowanie spornego znaku doprowadziłby do sytuacji zaistnienia na rynku towarów tego samego rodzaju podobnie oznaczanych przez dwóch różnych przedsiębiorców, co mogłoby wprowadzać w błąd nabywców tych towarów. Tym samym nie zostałaby spełniona podstawowa funkcja znaku towarowego, jaką jest odróżnianie towarów tego samego rodzaju pochodzących od różnych przedsiębiorców. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie: ▪ ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., ▪ ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., ▪ ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające usta wę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a. Zgodnie z art. 1 § ł u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, nie zaś według kryteriów. Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz.U. 2003, Nr 119, poz. 117), zwana p.w.p., w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed wejściem jej w życie (22 sierpnia 2001 r.) ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej spornego znaku towarowego są zatem przepisy cytowanej ustawy o znakach towarowych. Istota sprawy sprowadza się do zagadnień oceny stopnia podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych z Punktu widzenia możliwości wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Przepisy u.z.t, podobnie zresztą jak i p.w.p. nie wskazują bliższych kryteriów decydujących o istnieniu podobieństwa między znakami towarowymi, a w szczególności nie nakazują poprowadzenia w tej kwestii stosownych testów, których wynik przesądzi o tym czy przeciwstawione znaki towarowe są podobne, czy też nie. Rozstrzygnięcie tej kwestii należy zatem do Urzędu Patentowego (eksperta) podejmującego decyzję w sprawie rejestracji znaku towarowego, a także do Urzędu Patentowego działającego w trybie postępowania odwoławczego (o ponowne rozpatrzenie sprawy). Decyzja Urzędu Patentowego w omawianej kwestii powinna oczywiście spełniać wszelkie wymogi postępowania administracyjnego. W szczególności Urząd Patentowy powinien kierować się tutaj zasadą swobodnej, ale nie dowolnej, oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Cytowany przepis ma zastosowanie na gruncie u.z.t. (art. 37 u.z.t.), jak i p.w.p. (art. 252 p.w.p.). Sąd podziela stanowisko zajęte przez Urząd Patentowy, że zakwestionowana rejestracja mogłaby wprowadzić w błąd, przynajmniej pewną grupę nabywców. W świetle art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. nie jest przy tym istotne jak znacząca mogłaby być to grupa. Przeszkodą dla rejestracji znaku później zgłoszonego do ochrony jest już bowiem sama możliwość wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów, a nie faktyczne wprowadzenie w błąd. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności brak jest podstaw dla postawienia wspomnianemu organowi zarzutu dowolności w ustaleniu podobieństwa omawianych znaków towarowych. Nie można dopatrzyć się błędu w rozumowaniu Urzędu Patentowego, iż nabywcy towarów tego samego rodzaju oznaczanych przeciwstawionymi znakami zwrócą uwagę na wspólny element obu znaków, a mianowicie wyraz A., i będą sądzić, że producentem tych towarów jest ten sam przedsiębiorca, ewentualnie przedsiębiorca któremu podmiot uprawniony udzielił stosownej licencji na używanie znaku. Ponadto trudno byłoby uznać za zasadny zarzut skarżącej, że wszyscy nabywcy kawy lub herbaty są nabywcami dobrze zoriantowanymi, którzy odróżniliby pochodzenie towarów oznaczanych przeciwstawionymi znakami towarowymi. Kontrolując zaskarżoną decyzję należy także podkreślić, że kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 5203/98; LEX nr 44809). Sąd administracyjny nie jest bowiem organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Kr 36/97; LEX nr 34108). Innymi słowy, jeżeli postępowanie dowodowo-wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa wybór przez organ administracji publicznej jednej z dwóch wchodzących w grę możliwości, np. istnienia podobieństwa między przeciwstawnymi znakami towarowymi. Wówczas Sąd, w ramach kontroli orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż, jak to wyżej wskazano, sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności. Z omawianych wyżej względów nie mogły też mieć wpływu na wynik sprawy nowe dowody zaistniałe po dacie wydania zaskarżonej decyzji, podważające możliwość wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów, przedłożone przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie przed Sądem. Ponadto dowody te są w istocie oświadczeniami osób fizycznych i mają charakter zeznań świadków, który to dowód jest niedopuszczalny w postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 106 § 3 p.s.a.). Nie podlega też uwzględnieniu zarzut skarżącej w kwestii nie-używania znaku przez S. we W., gdyż jest to ewentualna przesłanka dla domagania się wygaśnięcia prawa z rejestracji tego znaku towarowego. W tym stanie sprawy skarga podlega oddaleniu (art. 151 p.s.a.).