II SA 2094/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie WSA Asesor WSA Stanisław Gronowski Magdalena Bosakirska Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi C. GmbH Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej ([...]) z dnia [...] czerwca 2001 r. w przedmiocie uznania za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego [...] nr rej. [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego C. GmbH tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 700 zł. (siedemset). 3. 6 II SA 2094/02 UZASADNIENIE C. z siedzibą w T., Tajwan, Chińska Republika Ludowa, złożył w dniu [...].10.1989 r., za pośrednictwem Zarządu Zespołów Rzeczników Patentowych przy PIHZ w [...], do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej podanie o zarejestrowanie znaku towarowego słowno-obrazowego [...]. Znak przeznaczono do oznaczania komputerów, komputerów osobistych, urządzeń peryferyjnych do komputerów, komputerowych kart interfejsowych, telekopiarek, urządzeń teleksowych, modemów, drukarek, pisaków X-Y oraz do urządzeń wybierających i części do nich (klasa 9). Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...].05.1991 r., zgodnie ze zgłoszeniem zarejestrowanym za nr [...], znak ten został zarejestrowany za numerem [...], dla wytwarzania i sprzedaży wyrobów wymienionych w podaniu o zgłoszeniu. W dniu [...].11.1991 r. Urząd Patentowy RP przesłał do PIHZ [...] świadectwo ochronne na zgłoszony znak towarowy. W dniu [...].09.1999 r. firma C. GmbH z siedzibą w O., Niemcy, działając przez pełnomocnika Rzecznika Patentowego W. K. z Kancelarii [...] (pełnomocnictwo ustanawia W. K. i J. K.), złożył wniosek, na podstawie art. 30 w związku z art. 25 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego [...] nr [...], ze względu na jego nieużywanie. Wnioskodawca uzasadniał wniosek tym, że według posiadanych informacji właściciel znaku towarowego nie używa go na terenie Polski, a znak ten stał się prawną podstawą do odmowy ochrony dla międzynarodowej rejestracji znaku towarowego [...] nr [...]. Pismem z dnia [...].04.2000 r. nr [...] (wysłanym [...].04.2000 r.) Urząd Patentowy RP wezwał [...] sp. z o.o. do wykazania używania znaku towarowego ([...]) w okresie trzech lat poprzedzających złożenie wniosku o wygaśnięcie prawa z rejestracji. Pismem z dnia [...].07.2000 r. Rzecznik Patentowy w odpowiedzi na wezwanie Urzędu Patentowego RP udzielił odpowiedzi, że prawo z rejestracji znaku towarowego [...][...] wygasło z dniem [...].10.1999 r., gdyż uprawniony z rejestracji nie złożył wniosku o przedłużenie ochrony. W tych warunkach Urząd Patentowy RP Decyzją z dnia [...].06.2001 r. (wysłaną [...].06.2001 r.) nr [...], na podstawie art. 37 ustawy o znakach towarowych oraz art. 105 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie uznania za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego [...] nr [...] z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania wobec wygaśnięcia tego prawa z dniem [...].10.1999 r. na podstawie art. 25 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Od powyższej decyzji w dniu [...].08.2001 r. C. GmbH złożył przez swojego pełnomocnika J. K. do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania odwoławczego. Odwołanie zostało przesłane, na podstawie art. 318 ust. 2 ustawy z dnia 30.06.2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) do Naczelnego Sądu Administracyjnego i potraktowane jako skarga. Odwołujący podkreśla, że wniosek o wygaszenie prawa z rejestracji znaku towarowego [...] został złożony w dniu [...].09.1999 r. natomiast zaskarżona decyzja stwierdza wygaśniecie tego znaku, z mocy prawa, dopiero z dniem [...].10.1999 r. co ma znaczenie dla odwołującego. Stwierdza on dalej, że umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości nie znajduje uzasadnienia wobec faktu, iż Urząd Patentowy RP wszczął postępowanie w sprawie uznania za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego [...], a tym samym nie zaistniały okoliczności bezprzedmiotowości, gdyż w przeciwnym razie Urząd Patentowy wydałby już w 1999 r. decyzją o umorzeniu postępowania, a nie po dwóch latach od jego wszczęcia. Zdaniem odwołującego się zaskarżona decyzja stoi w sprzeczności z art. 105 kpa, na poparcie czego przywołuje wyrok NSA z dnia. 12.10.1987 r. w sprawie IV A 334/87, stanowiący o braku uzasadnienia umorzenia postępowania w sytuacji, w której strony są zainteresowane uzyskaniem decyzji merytorycznej po dokładnym ustaleniu okoliczności faktycznych. Szczególnym znaczeniem dla odwołującego jest pominięcie sytuacji prawnej w jakiej znalazł się on skutkiem wydania zaskarżonej decyzji. Obecnie, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o znakach towarowych, nie może dokonać rejestracji znaku towarowego podobnego do uprzednio zarejestrowanego, którego ochrona ustała, dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli od dnia wygaśnięcia prawa z rejestracji tego znaku do dnia zgłoszenia znaku podobnego przez innego przedsiębiorcę nie upłynęło trzy lata. Jak podkreśla dalej, odmiennie kształtowałaby się jego sytuacja w przypadku wydania decyzji o uznaniu prawa z rejestracji za wygasłe z powodu nieużywania znaku, gdyż miałby zastosowanie art. 28 ustawy o znakach towarowych a nie art. 9 ust. 1 pkt 3. Wówczas nie można by mówić o wprowadzaniu odbiorców towarów opatrzonych takim samym znakiem w błąd i skarżący decyzję miałby prawo, przed terminem określonym w art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o znakach towarowych, wystąpić o rejestrację znaku towarowego [...]. Na poparcie powyższego stanowiska odwołujący powołuje się na art. 133 ustawy Prawo własności przemysłowej, który stanowi, że "nie wydaje się decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, który jest podobny do znaku wcześniejszego, jeżeli ten ostatni nie był używany w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i 5 i zostanie wydana decyzja stwierdzająca wygaśnięcie prawa". Tym samym, w sytuacji wydania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa z rejestracji przedmiotowego znaku towarowego, C. GmbH mógłby zgłosić swoje prawo do znaku towarowego [...] bez konieczności dochowania karencji z art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o znakach towarowych. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP pismem z dnia [...].06.2002 r. nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania, z powodu braku okoliczności wskazujących na naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje; C. GmbH zdaniem Sądu zasadnie, wskazując na treść art. 133 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) wywodził, że wydanie przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzji o wygaszeniu prawa z rejestracji znaku towarowego [...][...] umożliwiałoby skarżącemu, zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 i 5 tej ustawy, wyeliminowanie przeszkód do rejestracji i uzyskania ochrony dla jego znaku towarowego [...]. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie uznania za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego [...][...] z uwagi na fakt, że prawo to wygasło wobec upływu czasu na jaki zostało udzielone, w świetle art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), powoduje niedopuszczalność rejestracji znaku skarżącego. Przepis ten stanowi, że niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny do uprzednio zarejestrowanego w Polsce znaku towarowego, którego ochrona ustała, a od dnia wygaśnięcia prawa z rejestracji tego znaku do dnia zgłoszenia podobnego znaku przez inne przedsiębiorstwo nie upłynął okres trzech lat. Zgodnie z art. 25 pkt 3 ustawy o znakach towarowych prawo z rejestracji znaku towarowego wygasa wskutek nieużywania znaku w okresie kolejnych trzech lat (art. 28 ust. 1 wymienionej ustawy), przy czym obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia przyczyn usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu rejestracji (art. 28 ust. 4 powołanej wyżej ustawy). Urząd Patentowy RP wezwał uprawnionego ze znaku [...] (C., T., Tajwan) do wykazania używania znaku w okresie trzech lat poprzedzających wniosek o wygaśnięcie prawa z rejestracji, wniosek był złożony w dniu [...] września 1999 r. Organ administracji wydając decyzję o umorzeniu postępowania poprzestał na pozyskanej informacji uprawnionego, że jego prawo z rejestracji znaku wygasło z dniem [...] października 1999 r., to jest wskutek upływu czasu na jaki rejestracja została udzielona, a uprawniony z rejestracji nie złożył wniosku o przedłużenie ochrony. Umarzając postępowanie wyłącznie na podstawie powyższej informacji Urząd Patentowy RP nie wykonał obowiązku z art. 28 ust. 1 i 4 ustawy o znakach towarowych oraz naruszył art.105 § 1 k.p.a. Informacja udzielona przez uprawnionego z rejestracji nie była odpowiedzią na pytanie Urzędu Patentowego RP zawarte w wezwaniu. Organ jednoznacznie postawił pytanie czy znak był używany w okresie trzech lat od złożenia wniosku o wygaśnięcie prawa z rejestracji, a uzyskał informację o dacie wygaśnięcia ochrony na ten znak towarowy. Wiedzę o tym fakcie organ miał w posiadanych dokumentach rejestracyjnych. Opierając tym samym decyzję wyłącznie na tej informacji nie dokonał wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony, oraz w sposób wyczerpujący nie zabrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, a tym samym nie poddał należytej ocenie okoliczności wskazanych w art. 28 ust. 1 i 4 ustawy o znakach towarowych, czym naruszył art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Skarżący złożył wniosek o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego [...][...] ze względu na jego nieużywanie w dniu [...] września 1999 r. Prawo ochrony na ten znak wygasło w dniu [...] października 1999 r. a więc po złożeniu wniosku skarżącego. Tym samym zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie wobec jego bezprzedmiotowości wydana została z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jako przykłady uzasadniające umorzenie postępowania podaje się sytuację, gdy sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, skierowanie jej do strony nie będącej stroną w sprawie, naruszenie przepisów o właściwości. Zdaniem Sadu nie znajduje uzasadnienia w przepisach kpa wydanie decyzji o umorzeniu postępowania kończącej formalnie postępowanie w sprawie, w której strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej. Skoro więc w realiach rozpoznawanej sprawy strona domagała się uznania za wygasłe prawa z rejestracji konkretnego znaku towarowego, to rzeczą organu patentowego było merytoryczne odniesienie się do treści tego żądania pod kątem jego zasadności, a nie umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Określając przesłankę bezprzedmiotowości postępowania Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 marca 2000 r. (sygn. akt V SA 1860/99) stwierdził, że "Przesłanka bezprzedmiotowości postępowania ... występuje, gdy brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź gdy nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego.". Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania, przedmiotem postępowania jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i zobowiązany dokonać rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego rozstrzygnięcia dotyczącego jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Natomiast postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe wówczas, gdy braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Także brak przedmiotu roszczenia nie stoi na przeszkodzie wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia. Postępowanie nie staje się z tego powodu bezprzedmiotowe. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że podstawa jej rozpoznania, przedmiot postępowania niewątpliwie istniała, był to wniosek skarżącego, którego celem było stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego [...] z uwagi na nieużywanie przez uprawnionego. Konsekwencją decyzji pozytywnej i ostatecznym celem wnioskodawcy było doprowadzenie do rejestracji jego znaku z pominięciem okresu karencyjnego określonego w art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o znakach towarowych, tym samym skarżący był zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty a nie rozstrzygnięciem o charakterze procesowym. Z powyższych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku zasądzając zwrot kosztów postępowania w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 wymienionej ustawy.