II SA 2104/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Maria Jagielska (spr.) Sędziowie del. NSA - Anna Robotowska as. WSA - Andrzej Czarnecki Protokolant - Aleksandra Macewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Z.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę 6 II SA 2104/02 UZASADNIENIE Z.Ł. wnioskiem z dnia [...] lutego 2002r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji Burmistrza Miasta S. wydanych na wniosek EG, a zezwalających na : sprzedaż i podawanie piwa w lokalu - kawiarenka przy ul. D. w S. i sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18 % alkoholu oraz dodatkowo koniaku, winiaku, likieru, brandy, rumu i koktajli i drinków w tym samym lokalu. Wnioskujący zarzucił, że obie decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa ponieważ zezwolono nimi na handel i podawanie alkoholu w miejscu do tego nieprzystosowanym, funkcjonującym jako kawiarenka internetowa, nie kawiarnia w normalnym tego słowa znaczeniu. Dodał, że Burmistrz Miasta S. złamał ustawę o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez dozwalanie na sprzedaż alkoholu w miejscu spotkań młodzieży, a po skargach kierowanych na taką jego działalność przez mieszkańców, po udzieleniu zezwolenia najpierw na sprzedaż i podawanie piwa, zezwolił na sprzedaż i podawanie napojów mocniejszych. Nie kontrolował, mimo skarg, sposobu realizowania zezwolenia i zlekceważył prawa skarżącego, który w jego opinii, jako właściciel posesji sąsiadującej z działką, na której zlokalizowana została kawiarnia, miał prawo wyrazić, bądź nie wyrazić zgody na prowadzoną działalność tego rodzaju. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2002r. na podstawie art. 157 § 3 Kpa. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie nieważności wskazanych we wniosku decyzji. W uzasadnieniu podano, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w sprawie objętej kwestionowanymi przez niego decyzjami wydanymi przez Burmistrza Miasta S., ponieważ charakter decyzji, których stwierdzenia nieważności domaga się, jest taki iż ich stroną postępowania może być tu wyłącznie adresat tych decyzji. Dodano, że Z.Ł. nie może wywodzić interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym z uprawnień właścicielskich określonych w art. 140 k.c. zaś zakłócanie porządku publicznego jako efektu działalności sąsiadującej z nim kawiarni, nie tworzą po stronie skarżącego interesu prawnego, lecz faktyczny a ten nie daje mu uprawnień strony w postępowaniu. Z.Ł. zwrócił się do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż stroną w postępowaniu był zawsze o czym świadczą liczne dokumenty: pozwolenie na budowę pawilonu Handlowego, zgoda Z. Ł. na zbliżenie się do granicy, decyzja Starosty S. cofająca pozwolenie na budowę, pismo Inspektora Nadzoru Budowlanego i decyzja Starosty S. udzielająca pozwolenia na użytkowanie kawiarenki internetowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2002r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję powtarzając argumentację przedstawioną w decyzji z dnia [...] marca 2002r. i dodając, że podniesiona przez Z.Ł. okoliczność, iż był on stroną w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę pawilonu na działalność w branży przemysłowej dla E.R., nie oznacza że jest on jednocześnie stroną postępowania o wydanie zezwolenia na sprzedaż i podawanie piwa, a potem napojów alkoholowych. Z.Ł. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego i zażądał stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Jako uzasadnienie skargi podał, że Kolegium nie uwzględniło jego zarzutów zawartych we wniosku z dnia [...] lutego 2002r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta S., dało wiarę wyłącznie racjom przedstawionym przez Burmistrza, pominęło fakt że obiekt w postaci kawiarni powstał wbrew woli skarżącego i jest obiektem uciążliwym dla niego i jego rodziny oraz że działalność w nim prowadzona powoduje zakłócenia porządku publicznego, co jest niezgodne z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Skarżący zarzucił Kolegium nierzetelność w prowadzeniu sprawy i nie przeprowadzenie wizji lokalnej, która pozwoliłaby ustalić stan faktyczny i potwierdziłaby zarzuty skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej. W uzasadnieniu podało, że zarzuty Z.Ł. nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ jak już podnoszono, skarżący nie posiada przymiotu strony w sprawie wydanych innej osobie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Fakt, że skarżący skierował do Kolegium pismo zatytułowane "wniosek" zawierające żądanie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalających na sprzedaż alkoholu, nie może spowodować wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie, gdyż żądanie to pochodzi od podmiotu nie będącego stroną postępowania. Na poparcie swego stanowiska Kolegium przytoczyło stanowisko doktryny oraz orzecznictwa dotyczące pojęcia strony i interesu prawnego, w szczególności na tle ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie, skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Postępowanie, zgodnie z art. 157 § 2 Kpa. wszczyna się bądź z urzędu, bądź na żądanie strony. Strona w postępowaniu o stwierdzenie nieważności określonej decyzji identyfikowana jest poprzez decyzję, której dotyczyć ma to stwierdzenie. W interesującej sprawie stroną postępowania jest z pewnością adresatka decyzji zezwalających na sprzedaż i podawanie piwa i napojów alkoholowych. Pogląd, że stronami w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji będą strony, które uczestniczyły w wydaniu weryfikowanej decyzji został zmodyfikowany i obecnie przyjmuje się w orzecznictwie NSA, że stroną takiego postępowania jest również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Kluczowe więc w przedmiotowej sprawie jest odniesienie się do kwestii posiadania przez skarżącego przymiotu strony w niniejszej sprawie. Zgodnie z art.28 Kpa. być stroną oznacza posiadać interes prawny w danym postępowaniu. Interes prawny zaś jest kategorią normatywną mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, a zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania. W orzecznictwie NSA dominuje zdecydowanie pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Skarżący w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalających na sprzedaż alkoholu, tej legitymacji nie posiada. Skargi opartej jedynie na tym, że istnieje potrzeba zapewnienia kontroli przestrzegania warunków określonych w zezwoleniu na sprzedaż i podawanie alkoholu oraz potrzeba zapewnienia / przywrócenia / spokoju i porządku publicznego na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością składającego skargę, nie można uznać za wniesioną przez osobę mającą interes prawny w tym postępowaniu, w rozumieniu art. 28 Kpa. Tym samym, osoby wnoszącej taką skargę nie można uznać za stronę postępowania. Interes faktyczny, którym niewątpliwie legitymuje się skarżący nie jest tożsamy z interesem prawnym. Prawidłowo Kolegium uznało w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji, że fakt uczestniczenia skarżącego jako strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę pawilonu handlowego na działce użyczonej osobie, której wydano zezwolenia na sprzedaż alkoholu, nie oznacza iż stał się on stroną w postępowaniu o wydanie tego zezwolenia. Należy bowiem stwierdzić, że nie każda relacja między podmiotami prawa, które w określonym postępowaniu administracyjnym występowały jako strony, tworzy stan gdzie w innym postępowaniu administracyjnym dotyczącym, w rozumieniu art. 28 Kpa., jednego z tych podmiotów, drugi będzie występował w tym postępowaniu na takim samym statusie. Przymiot strony przyznany podmiotom prawa w jednym postępowaniu nie przenosi się na inne postępowania z udziałem jednej z tych osób. Jak wynika z art. 18 ust. 1, 5 i 7a ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz. U. Nr 35, poz. 230 z późn. zm.) zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wydawane są na wniosek przedsiębiorcy i to on jest w sprawie o wydanie zezwolenia stroną postępowania i konsekwentnie, w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia, a także w postępowaniu o stwierdzenie nieważności w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż jest adresat decyzji zezwalającej. Inne podmioty mogą być stronami postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wyłącznie wtedy, gdy wykażą się interesem prawnym w tym postępowaniu. W przypadku, gdy żądanie stwierdzenia nieważności decyzji zostanie wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie, organ administracji odmówi w drodze decyzji wszczęcia postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - (Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) orzekł jak w sentencji.