II SA 2108/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spraw.) Sędziowie NSA Stanisław Gronowski Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę Decyzją z [...] kwietnia 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekło na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich Nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. wydanej na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 2, art. 20 pkt 8 w zw. z art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w związku z § 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432), który nałożył karę pieniężną na A. B. w wysokości [...] zł za przejazd bez zezwolenia pojazdem nienormatywnym na trasie O. – W.. Organ ustalił na podstawie protokołu kontroli i zatrzymania pojazdu, że w dniu [...] listopada 2002 r. w miejscowości J. na drodze wojewódzkiej nr [...], przeprowadzono kontrolę należącego do jego firmy samochodu ciężarowego marki [...] nr rej. [...] z przyczepą [...] o nr rej. [...] wiozącego rurki metalowe i stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na II-gą oś pojedynczą pojazdu o 37, 76 kN. Na drodze tej dopuszczalny nacisk osi pojedynczej wynosił 80 kN, a stwierdzono nacisk 117, 76 kN. Kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli nie podając przyczyn. Pismem z dnia [...] grudnia 2002r. Pan A. B. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i o prawie do czynnego udziału, oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w terminie 7 dni. W wyjaśnieniu złożonym w piśmie z dnia [...] stycznia 2003r. Pan A.B. nie kwestionował wyników kontroli, ale powołał się na to, że jego samochód miał masę całkowitą poniżej dopuszczalnej, a towar równomiernie rozłożony. Przyznał, że dopiero ważenie podczas kontroli uświadomiło mu sposób rozkładania się nacisków na poszczególne osie pojazdu. Wnosił o odstąpienie ukarania wobec tego, że przeciążenie było wynikiem nieświadomości. W odwołaniu od decyzji I instancji powoływał się także na te argumenty, a nadto, że pojazd którym prowadzi legalną działalność gospodarczą jest normatywny, zarejestrowany i nie wymaga dodatkowych zezwoleń, stąd nie rozumie uzasadnienia kary za przejazd bez zezwolenia. Z kolei przeciążenie spowodowane było nierównomiernym rozłożeniem towaru, przy czym zasugerował przesunięcie się towaru lub niedokładność wagi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podnosiło w uzasadnieniu decyzji II instancji, iż kwestia zasady odpowiedzialności i wysokości kar drogowych określona została w art. 13 ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych i stanowi, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w oddzielnych przepisach, bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne, których wysokość określa załącznik do ustawy. Przekroczenia norm określonych w ustawie o drogach publicznych oraz rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia mają charakter przeciążeń osi bądź przekroczenia masy całkowitej pojazdów. Wysokość opłaty za przeciążenia jest wyceniana w zależności od rozstawu osi. W niniejszej sprawie nastąpiło jedynie przeciążenie osi. Za oś pojedynczą uważa się oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 2 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1 m, za oś wielokrotną zaś - zespół złożony z dwóch lub więcej osi, zwanych "osiami składowymi", w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 2 m. Nacisk osi pojedynczej nie może przekraczać 80 kN (zgodnie z § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia) Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, iż podczas przeprowadzonej kontroli pojazdu stwierdzono przekroczenie nacisku na II-gą oś pojedynczą o 37,76 kN i w oparciu o ww. załącznik - tabelę Lp. 4.1.d, e prawidłowo została naliczona wysokość kary pieniężnej na kwotę [...] zł. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan A.B.wnosił o uchylenie obu decyzji. Podniósł, że w decyzji organu II instancji kontrola miała miejsce na drodze [...], a z decyzji organu I instancji na drodze nr [...]. W swoich argumentach skupił się na ładowności pojazdu, która nie była przekroczona i to jego zdaniem świadczyło, że "żadnej krzywdy drodze nie może uczynić". Ponadto w jego ocenie kara jest rażąco wysoka i niesprawiedliwa. Ponadto zdaniem Skarżącego organ powołał się tylko na § 5 ust.1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, a pełny tekst tego paragrafu może być dla niego korzystny, ponieważ dopuszcza nawet 115 kN na oś jezdną wyposażoną w koła bliźniacze i z takim naciskiem można jechać i drogą wojewódzką. Skarżący podnosił, że kierujący nie był poinformowany o niemożności poruszania się na drodze przy nacisku na oś powyżej 80kN, a w zaskarżonych decyzjach nie wspomniano nawet, czy drogi w dniu kontroli były prawidłowo oznakowane, a nawet jeśli były, czy było to widoczne i mogło być znane prowadzącym pojazdy. Stwierdził, że droga, którą wskazali mu inspektorzy jako dostępna bez ujemnych konsekwencji, to droga w gorszym stanie od tej jaką się poruszał w dniu kontroli. Powoływał się na nieświadomość i fakt, że gdyby wiedział o surowych konsekwencjach, z pewnością by na nią nie wjechał. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie. Wyjaśniło, że zarówno z protokołu kontroli jak i decyzji II instancji wynika, że kontrola miała miejsce na drodze nr [...] w J.. Podnosiło, iż wskazane przez Skarżącego uregulowania zostały wadliwie odczytane i zinterpretowane, bowiem uregulowania § 5 ust.4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej nie mają zastosowania w stanie faktycznym, a powołana w decyzji podstawa prawna odpowiedzialności administracyjnej nie uzależnia wysokości opłaty od oceny świadomości prawnej strony, czy zawinienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U.02.153.1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych. W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też zarzuty skarżącego są uzasadnione. Wprawdzie skarżący nie wskazał jakie konkretnie przepisy prawa naruszała zaskarżona decyzja, Sąd miał na względzie zasadę wynikającą z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, która stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przesłanką materialnoprawną wydanej decyzji I instancji są przepisy w niej wskazane, tj. art. 19 ust. 2 pkt 2, art. 20 pkt 8 w zw. z art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz w § 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432). Wysokość kary, co do wyliczenia nie kwestionowana przez skarżącego - ustalona została prawidłowo w oparciu o - tabelę Lp. 4.1.d, e załącznik do w/w ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych - art. 13 ust.2a opublikowany w art. 99 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U.Nr 125, poz.1371). Stanowi on, że pobiera się kary pieniężne za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogach, gdzie dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 80 kN dla osi pojedynczej : ponad 100 kN do 112 kN - 6.600 zł (d), za każde rozpoczęte przekroczenie 8 kN ponad 112 kN, - 4.800 zł (e). Z urzędu podnieść należy, że z dniem 13 marca 2003r. tj. przed datą wydania decyzji II instancji z dnia [...] kwietnia 2003r. straciło moc rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r.( Dz.U.99.44.432) w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Jego miejsce z tą datą zajęło Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U.03.32.262), którego § 3, 4 i 5 stanowiły odpowiedniki poprzedniego rozporządzenia do dnia 1 maja 2004r. (Następnie § 3, 4 i 5 zmienione zostały przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. (Dz.U.04.103.1085) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 maja 2004 r. ) Nie wskazanie tej podstawy prawnej w decyzji II instancji nie stanowi takiego naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy Wbrew przypuszczeniom Skarżącego inne przepisy nie mają tu zastosowania, niż te, które obowiązywały w dacie zaskarżonej decyzji II decyzji ze zmianą wyżej wskazaną. Zmiana ta jednakże do dnia 1.05.2004r. nie wywierała innych skutków niż wskazane w uzasadnieniu decyzji. Wbrew poglądowi skarżącego przewoźnika wskazane normy prawne nie przewidują żadnych wyjątków od przewidzianych w nich zasad. Nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność administracyjną brak świadomości naruszenia prawa w przedmiocie przekroczenia dopuszczalnych nacisków na oś pojazdu. Obowiązkiem przewoźnika było, zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) umieszczenie ładunku na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Bezsporny jest fakt, że podczas kontroli stwierdzono przekroczenie o określoną wielkość dopuszczalnego nacisku na drogę jednej z osi kontrolowanego pojazdu. Z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych wynika jednoznacznie, iż korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. Stwierdzone bezspornie przekroczenie dopuszczalnego nacisku na II-gą oś pojedynczą o 37,76 kN skutkowało tym, że pojazd Skarżącego był pojazdem nienormatywnym i przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.. Na takie przekroczenie strona skarżąca nie posiadała zezwolenia, co nie zwalnia przewoźnika od obowiązku uiszczenia opłaty drogowej za stwierdzony już przejazd z przekroczeniem obowiązującej normy. Organ dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zastosował stawki kary pieniężnej, wymienione w decyzji. Stawki te są wysokie, ustalone sztywno, ustawodawca nie przewidział żadnego ich miarkowania. Podnieść należy, że Skarżący nie kwestionował wyników pomiarów. Natomiast zarówno z odwołania jak i skargi wynika, że prowadząc działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego nie zna zasad korzystania z dróg publicznych, a taką drogą jest droga wojewódzka nr [...], na której miała miejsce kontrola pojazdu. Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia, ze ładowność pojazdu nie była przekroczona, bowiem przekroczenie ładowności skutkowałoby dodatkową karą. Także pozostałe argumenty podniesione w skardze nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. W toku postępowania administracyjnego Skarżący nie podnosił braku oznakowania drogi, a z treści skargi wynika natomiast, że brak jest rozważań organu co do tego faktu. Mając powyższe na uwadze, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270).