II SA 2164/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Asesor Janusz Walawski, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] lutego 2003 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] lutego 2003 r., podjętą na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, którą odmówiono przyznania małoletniemu M. P. ur. [...] lipca 1992 r., reprezentowanemu w postępowaniu przez matkę A. P., renty rodzinnej w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS odwołał się do treści art. 83 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe, jeżeli wnioskodawca łącznie spełni następujące warunki: - jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, - nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, - nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, - nie ma niezbędnych środków utrzymania. Jednocześnie wyjaśnił, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie, powinny być spełnione łącznie, zaś brak choćby jednej z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia. Wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania. Z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika bowiem, iż na rzecz małoletniego wypłacane są z Funduszu Alimentacyjnego alimenty w kwocie 533 zł i nie można uznać, że dziecko jest pozbawione niezbędnych środków utrzymania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. P. zarzuca, iż decyzje Prezesa ZUS odmawiające jej i synowi prawa do renty są krzywdzące, gdyż nie uwzględniają długoletniego, bo 30-letniego, stażu pracy jej zmarłego męża, w czasie którego opłacane były składki na ubezpieczenie. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 134 § 1 wskazanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że zapadła ona z naruszeniem art. 7, 8 i art. 77 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Otóż, w decyzji wskazano jako przesłankę odmowy fakt, iż dziecko otrzymuje z Funduszu Alimentacyjnego alimenty w kwocie 533 zł, a zatem posiada ono niezbędne środki utrzymania. Tymczasem, z wyjaśnień A. P. złożonych na rozprawie w niniejszej sprawie, a także z jej wniosku o przyznanie renty w drodze wyjątku wynika, iż na wskazaną kwotę składają się dwa świadczenia realizowane przez Fundusz Alimentacyjny, przyznane jej oraz dziecku z tytułu alimentów zasądzonych przez Sąd Rejonowy w K. Również w aktach sprawy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Inspektoratu w K. znak [...] w danych dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawczyni stwierdzono, iż rodzina utrzymuje się z alimentów otrzymywanych z Funduszu Alimentacyjnego w kwocie 533 zł...". Powyższe okoliczności, pomimo że miały wpływ na wynik sprawy, nie zostały ostatecznie wyjaśnione. Poza zainteresowaniem organu pozostała kwestia, czy istotnie wypłacana z Funduszu Alimentacyjnego kwota jest sumą - świadczeń przyznanych dla dziecka i wnioskodawczyni oraz w jakim rozmiarze otrzymuje je każde z nich. Brak ustaleń w tym przedmiocie nie pozwalał organowi przyjąć, iż wypłacana z Funduszu Alimentacyjnego kwota przeznaczona jest wyłącznie dla dziecka i w związku z tym, nie spełnia ono przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania. Z zaskarżonej decyzji nie wynika również aby rozpatrzony został wniosek A. P. o przyznanie świadczenia także na jej rzecz, pomimo iż taki wniosek do organu został zgłoszony. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa i dlatego na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. O wykonaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy.