II SA 2236/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Kuba, Sędzia WSA Grażyna Śliwińska, Protokolant Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi R. D. P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie gry losowej oddala skargę Ostateczną decyzją Ministra Finansów z dnia [...] maja 2003 r. [...]utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2003 r., w której rozstrzygnięto, że XIV oraz XIV Edycja Wielkiej Loterii P. R. D. wyczerpuje ustawowe znamiona gry losowej w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 650 ze zm.). Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepis art. 2 ust. 1 oraz art. 2 ust. 3 cytowanej ustawy. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. Stosownie zaś do art. 2 ust. 3 ustawy minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga w drodze decyzji, czy gra losowa, zakład wzajemny lub gra na automacie, niewymienione w ust. 1, 2 i 2a, jest grą losową, zakładem wzajemnym lub grą na automacie. Minister Finansów nie podzielił stanowiska R. D. P. Sp. z o.o. w W., zwanej "skarżącą", że skoro organizowany przez nią konkurs nie jest enumeratywnie wymieniony w art. 2 ust. 1 omawianej ustawy, tym samym nie jest grą losową. Powyższe stanowisko pozostaje bowiem w kolizji z art. 2 ust. 3 tej ustawy. Założeniem zaś tego przepisu jest dokonywanie rozstrzygnięć, czy dane gry losowe, zakłady wzajemne lub gry na automatach, nie mieszczące się w zamkniętym katalogu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, są grami losowymi, zakładami wzajemnymi lub grami na automatach, a zatem czy spełniają przesłanki, o których mowa w art. 2 ust. 1 powołanej ustawy. Według Ministra Finansów określenie jaką konkretnie grę losową stanowi przedmiotowy konkurs jest dla samego rozstrzygnięcia kwestią drugorzędną. Istotne jest natomiast przesądzenie, że przedmiotowe Edycje Wielkiej Loterii R. D. są grami losowymi. Dla bytu gry losowej, powołując się na ukształtowane orzecznictwo sądowe, nie ma istotnego znaczenia kwestia odpłatnego bądź nieodpłatnego nabycia losu lub innego dowodu udziału w grze. Istotne jest, zdaniem Ministra Finansów, wystąpienie w XIV i XV Edycji Wielkiej Loterii R. D. ustawowych elementów definicji gry losowej, tj. zależności wyniku w szczególności od przypadku, oferowanie nagród rzeczowych lub pieniężnych oraz regulamin, zgodnie z którym dana loteria jest urządzana. I tak, w przedmiotowych edycjach, uczestnik otrzymywał ofertę nabycia towarów, a odesłanie odpowiedzi na wskazany adres uprawniało uczestnika do wzięcia udziału w losowaniu nagród rzeczowych lub pieniężnych. W świetle ostatecznej decyzji Ministra Finansów nie podzielono zarzutu skarżącej, jakoby wydanie decyzji uznającej za gry losowe prowadzone przez skarżącą konkursy godziło w konstytucyjnie zagwarantowaną zasadę swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Organizowanie przedmiotowych przedsięwzięć jest jednym z elementów strategii marketingowej skarżącej. Decydując się na taką właśnie formę działalności skarżąca winna liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z zaliczenia tej formy promocji do gier losowych. W obszernej skardze na powyższą decyzję skarżąca, zarzucając naruszenie art. 6 i art. 156 § 1 k.p.a., stawia zarzut wydania zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej, z naruszeniem art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o grach losowych. Ponadto zarzuca naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez wydanie decyzji bez wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Według skarżącej Minister Finansów dopuścił się również naruszenia art. 8 k.p.a. przez tendencyjne i niezgodne z obowiązującymi przepisami interpretowanie materiałów dowodowych. Ponadto w skardze postawiony jest zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. Skarga polemizuje ze stanowiskiem zajętym w zaskarżonej decyzji jakoby sporne edycje organizowane przez skarżącą naruszały przepisy cytowanej ustawy o grach losowych. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie: • ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem przedstawionych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w zaskarżonej decyzji nie dopatrzono się naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie tej decyzji. Organizowane przez skarżącą konkursy, stanowiące przedmiot zaskarżonej decyzji, co nie jest sporne w sprawie, nie wyczerpują w pełni żadnej z postaci gier zdefiniowanych normatywnie w art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy. Tym samym, jak to trafnie wywodzi Minister Finansów, organ ten posiada kompetencję do rozstrzygnięcia w drodze decyzji, czy gra losowa, zakład wzajemny lub gra na automacie, niewymienione w ust. 1, 2 i 2a, jest grą losową, zakładem wzajemnym lub grą na automacie. Wydając zaskarżoną decyzję, przesądzającą o charakterze omawianych gier, jako wyczerpujących ustawowe znamiona gry losowej w rozumieniu cytowanej ustawy, Minister Finansów zrealizował swe ustawowe kompetencje, o których mowa w art. 2 ust. 3 powołanej ustawy. Trudno więc dopatrzyć się zasadności podniesionego w skardze zarzutu wydania zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej, z naruszeniem art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o grach losowych. W zaskarżonej decyzji niewadliwie też ustalono zaistnienie w omawianych edycjach wszystkich istotnych przesłanek dla uznania ich za przejaw gier losowych w świetle art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy. Stosownie do postanowień regulaminu przedmiotowych loterii skarżąca zaoferowała uczestnikom nagrody, o których podziale decydowało losowanie, a więc wynik zależny od przypadku. Uczestnik edycji otrzymał ofertę udziału w konkursie, zaś odesłanie odpowiedzi uprawniało go do wzięcia udziału w losowaniu nagród rzeczowych lub pieniężnych. Dla uznania tego przedsięwzięcia za grę losową nie jest wcale konieczne dokonanie przez uczestnika zakupu konkretnej pozycji objętej wspomnianymi edycjami. Przepis art. 2 ust. 1 ustawy nie wymaga od uczestnika konkursu spełnienia na rzecz organizatora określonego świadczenia ekwiwalentnego. Niemniej oczywiście, każde przedsięwzięcie marketingowe oparte na grze losowej, promujące w tej formie działalność przedsiębiorcy, nastawione jest na wzrost sprzedaży, a więc w rezultacie na osiągnięcie zysku, zapewne większego niż by to miało miejsce, gdyby konkurs był oparty na zasadach nie opartych na grze losowej. Jak można sądzić, przy okazji organizacji spornych edycji znacząca część uczestników konkursu zakupiła określoną publikację z oferty wydawniczej skarżącej, z czego przynajmniej część uczestników nie uczyniłaby tego, gdyby nie była im zaofiarowana możliwość uzyskania wygranych rzeczowych i pieniężnych. Z omawianych względów nie można dopatrzyć się zarzutu naruszenia prawa w decyzji Ministra Finansów, uznającej wspomniane edycje za przejaw gry losowej w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy. Za nieudowodniony należy również uznać ogólnikowy zarzut skarżącej w przedmiocie wydania zaskarżonej decyzji bez wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego w czym skarżąca upatruje naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Można dodać, iż na etapie postępowania administracyjnego skarżąca nie była ograniczana w możliwościach przedstawiania dowodów na poparcie swego stanowiska w sprawie. Zresztą, do skargi nie przedłożono żadnych dokumentów, które podważałyby ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji. Nie znajduje również uzasadnienia w świetle zebranego w sprawie materiału zarzut naruszenia przez Ministra Finansów art. 8 k.p.a., nakładającego na organy administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Ponadto w świetle starannie i wyczerpująco zredagowanych motywów uzasadnienia zaskarżonej decyzji trudno dopatrzyć się zasadności zarzutu naruszenia przez Ministra Finansów art. 107 § 1 k.p.a. W tym stanie sprawy skarga, jako niezasługująca na uwzględnienie, podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.s.a.