II SA 2242/02
WyrokWSA w Warszawie2004-02-18
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Magdalena Bosakirska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy, działając w trybie postępowania spornego, jest związany oceną prawną wyrażoną przez Komisję Odwoławczą w decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie udzielenia patentu?Ratio decidendi
Urząd Patentowy, działając w trybie postępowania spornego, nie jest związany oceną prawną wyrażoną przez Komisję Odwoławczą w decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym. Postępowanie sporne, toczące się z udziałem dwóch stron, jest odmienne od postępowania administracyjnego, w którym uczestniczy tylko jedna strona. Związanie Urzędu Patentowego obowiązuje jedynie w granicach danej sprawy i nie może blokować możliwości uruchomienia przepisu prawa materialnego, jakim jest art. 68 ust. 1 ustawy o wynalazczości.Stan faktyczny
Skarżący S. S. wniósł skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2002 r. unieważniającą patent nr [...] na wynalazek dotyczący sposobu otrzymywania taśmy do wykrywania w gruncie niemetalowych przewodów. Wniosek o unieważnienie patentu złożyli uczestnicy postępowania, zarzucając wynalazkowi brak spełnienia kryterium nieoczywistości w świetle wcześniejszego stanu techniki. Urząd Patentowy uznał, że wynalazek nie spełnia przesłanki nieoczywistości i unieważnił patent. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 68 ust. 1 ustawy o wynalazczości) poprzez przyjęcie posiadania przez uczestników interesu prawnego oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez wykroczenie poza zakres żądania wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. - Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia WSA. - Magdalena Bosakirska Asesor WSA - Andrzej Wieczorek Protokolant - Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2002 r. [...] w przedmiocie unieważnienia patentu oddala skargę
S. S., zwany dalej "skarżącym" ubiegał się o udzielenie patentu na wynalazek pn. "[...]". Początkowo spotkał się z odmową (decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 1997 r. nr [...]). Odwołanie skarżącego od powyższej decyzji zostało uwzględnione decyzją Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym z dnia [...] maja 1998 r. [...]. Ostatecznie decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] października 1998 r. nr [...] udzielono skarżącemu patent nr [...] na wspomniany wynalazek, z pierwszeństwem od dnia [...] marca 1994 r.
Według zastrzeżenia patentowego "Sposób otrzymywania taśmy do wykrywania w gruncie niemetalowych przewodów, znamienny tym, że na elastyczną taśmę z tworzywa sztucznego nakleja się taśmę metalową, najkorzystniej w postaci wąskiego paska, a następnie na nią nakłada się na przykład samoprzylepną taśmę z tworzywa w ten sposób, że jej krawędzie stykają się trwale z powierzchnią taśmy elastycznej tworząc szczelny kanał dla taśmy metalowej".
W świetle opisu patentowego zaletą wynalazku jest przede wszystkim możliwość stosowania taśmy metalowej nie koniecznie z materiału nierdzewnego z uwagi na fakt, że jest ona szczelnie osłonięta z obu stron. Dwustronna powłoka ponadto zabezpiecza taśmę przed uszkodzeniami na przykład chemicznymi.
S. S.C. K. I., J. G., P. T., zwani dalej "uczestnikami postępowania", domagali się przed Urzędem Patentowym, działającym w trybie postępowania spornego, wydania decyzji ustalającej, iż wskazana przez nich produkcja taśmy oznacznikowo-sygnalizacyjnej nie jest objęta wyżej wymienionym patentem nr [...]. Ostateczną decyzją Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym z dnia [...] września 2000 r. [...] utrzymano w mocy decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 1999 r. nr [...], oddalającą powyższy wniosek.
W wyniku powyższej decyzji w dniu [...] listopada 2000 r. wpłynął do Urzędu Patentowego, działającego w trybie postępowania spornego, kolejny wniosek uczestników postępowania, w którym domagali się wydania decyzji unieważniającej patent nr [...]. Wynalazkowi chronionemu patentem zarzucono brak spełnienia kryterium niemczywistości w świetle wcześniejszego stanu techniki. Rozwiązanie według cytowanego patentu zostało, zdaniem uczestników postępowania, ujawnione w części i/lub w całości we wcześniejszych publikacjach:
a) zgłoszenie europejskiego opisu patentowego nr [...]
b) zgłoszenie opisu patentowego W. Br. nr [...]
c) ogłoszenie o zgłoszeniu polskiego wzoru użytkowego nr [...]
d) patent polski nr [...]
e) opis zgłoszeniowy polskiego wzoru użytkowego nr [...].
Jako interes prawny we wszczęciu tego postępowania wskazano otrzymanie od skarżącego m.in. pisma z dnia [...] stycznia 1999 r., w którym wezwano uczestników postępowania do zaniechania produkcji taśmy według technologii objętej powyższym patentem, wydania uzyskanych korzyści lub wynagrodzenia szkody na zasadach ogólnych.
Skarżący wniósł o oddalenie wniosku o unieważnienie patentu. Przedstawione przez uczestników postępowania materiały podważające brak przesłanki nieoczywistości wynalazku były już, jak podkreślał, wzięte pod uwagę przez Komisję Odwoławczą przy Urzędzie Patentowym w decyzji z dnia [...] maja 1998 r. [...], w której uchylono wcześniejszą decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 1997 r. nr [...], odmawiającą udzielenia patentu na sporny wynalazek.
Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2002 r. [...] unieważniono patent nr [...] na wynalazek "[...]". Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.) oraz art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, zwanej p.w.p. (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117). Zgodnie z art. 10 ustawy o wynalazczości wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania. Natomiast w świetle art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym.
W ocenie Urzędu Patentowego uczestnicy postępowania mają interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego patentu nr [...] w trybie art. 68 ust. 1 ustawy o wynalazczości. Zgodnie z tym przepisem patent może być na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, unieważniony przez Urząd Patentowy w całości lub w części, jeżeli nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Interes prawny uczestników postępowania we
wszczęciu postępowania o unieważnienie patentu uzasadnia przegranie przez nich sporu o ustalenie, że wskazana przez uczestników produktcja taśmy oznacznikowo-sygnalizacyjnej nie jest objęta wyżej wymienionym patentem nr [...], co nastąpiło ostateczną decyzją Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym z dnia [...] września 2000 r. [...]. Powołano się w tej mierze na poglądy piśmiennictwa (T. Szymanek w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, T. Szymanek, Komen-tarz do prawa wynalazczego, Warszawa 1990, s. 315). Ponadto interes uczestników postępowania do domagania się unieważnienia spornego patentu uzasadnia skierowanie do nich wezwania skarżącego, w którym żądał on zaniechania produkcji taśmy według technologii objętej powyższym patentem, wydania uzyskanych korzyści lub wynagrodzenia szkody na zasadach ogólnych.
W świetle obszernych rozważań Urzędu Patentowego, analizującego patent nr [...] pod kątem spełnienia kryterium nieoczywistości wynalazku, o którym mowa w art. 10 ustawy o wynalazczości, opatentowany wynalazek nie spełnia tej przesłanki z następujących powodów:
Zgodnie z istotą wynalazku zakresem ochrony patentu [...] objęte są dwie taśmy, a to ze względu na użycie słów "na przykład". Pierwsze rozwiązanie dotyczy użycia jakiejkolwiek taśmy, a więc nie koniecznie taśmy samoprzylepnej. Drugie rozwiązanie zakłada użycie taśmy samoprzylepnej.
Pierwsze rozwiązanie, zwane R1, stanowi taśmę złożoną z następujących warstw wymieniając od góry:
1. taśma z tworzywa (nie samoprzylepna)
2. taśma metalowa
3. klej (między metalem a podłożem)
4. taśma z tworzywa (warstwa podstawowa - podłoże).
Taśmy 1 i 4 szersze od taśmy 2 (metalowej) są ze sobą połączone w dowolny nieujawniony w rozwiązaniu sposób, tworząc wodoszczelny kanał dla taśmy metalowej.
Drugie rozwiązanie, zwane R2, z użyciem taśmy samoprzylepnej składa się z następujących warstw:
1. taśma z tworzywa (element taśmy samoprzylepnej)
2. klej (taśmy samoprzylepnej)
3. taśma metalowa
4. klej (między metalem a podłożem)
5. taśma z tworzywa (warstwa podstawowa - podłoże).
Taśma stanowiąca warstwę podstawową - podłoże musi charakteryzować się dużą wytrzymałością mechaniczną i na ogół jest grubsza od warstwy 1 (wierzchniej, osłaniającej).
Stan techniki dla R1 stanowią wcześniejsze publikacje:
a) opisy zgłoszeniowe W. Br. [...] i/ lub zgłoszenie europejskie nr [...]
b) zgłoszenie wzoru W [...].
Według a) taśma jest złożona z następujących warstw wymieniając od góry:
1. taśma z tworzywa (nie samoprzylepna)
2. taśma metalowa
3. taśma z tworzywa (podstawowa).
Taśmy 1 i 3 szersze od taśmy metalowej i połączone ze sobą np. na gorąco tworzą wodno-szczelną uszczelkę.
Według b) taśma jest złożona z następujących warstw wymieniając od góry:
1. taśma z tworzywa (element taśmy samoprzylepnej)
2. klej (taśmy samoprzylepnej)
3. taśma metalowa
4. taśma z tworzywa (podstawowa).
Warstwy 1 i 4 szersze od taśmy metalowej połączone ze sobą klejem (warstwa 2) tworzą wodno-szczelną uszczelkę dla taśmy metalowej. Różnica między R1 a stanem techniki według a) polega na tym, że R1 zawiera klej między metalem a podłożem.
Różnica między R1 a stanem techniki według b) polega na tym, że klej według R1 znajduje się tylko między metalem a podłożem, a według b) klej znajduje się między obiema warstwami z tworzywa (służy do ich sklejenia) i między taśmą metalową a taśmą samoprzylepną, do której metal jest przyklejony. W obu przypadkach metal jest przyklejony do taśmy z tworzywa - według R1 do warstwy dolnej, a według b) do warstwy górnej.
Stanem techniki dla R2 jest zgłoszenie wzoru W [...] (warstwy opisane wyżej jako b).
Różnica między R2 a b) polega na tym, że R2 zawiera klej między taśmą metalową a taśmą podłoża.
Mając na uwadze omówione różnice między z jednej strony R1 i R2, a z drugiej właściwym dla nich wcześniejszym stanem techniki omówionym wyżej w pkt a) i b) istotę rozwiązania według patentu [...] i wynikający z tej istoty zakres ochrony należałoby określić w zastrzeżeniu o treści: "Taśma lokalizacyjna złożona z taśmy metalowej umieszczonej między dwiema warstwami taśmy z tworzywa, z których
jedna może być samoprzylepna, a druga stanowi podłoże, tworzącymi wodno-szczelną uszczelką dla taśmy metalowej, znamienna tym, że taśma metalowa jest przyklejona do taśmy podłoża".
Przy powyższym ujęciu stan techniki w części przedznamiennej zastrzeżenia odnosi się zarówno np. do taśmy według patentu W. Br. [...] lub EP [...], tj. bez taśmy samoprzylepnej, jak i do taśmy według W [...], tj. z taśmą samoprzylepną. Zatem, zdaniem Urzędu Patentowego, to zastrzeżenie obejmuje w sobie dwa warianty opisane wyżej jako R1 i R2 i zawiera wszystkie cechy techniczne taśmy według zastrzeżenia w patencie [...], z tą różnicą, że cechy znane zostały oddzielone od cechy nowej, a mianowicie kleju między metalem i podłożem.
Cechę nieoczywistości rozwiązania, jak to podkreślił Urząd Patentowy, ocenia się zawsze na tle wcześniejszego stanu techniki, który służy do oddzielenia cech znanych z wcześniejszego prototypu od cech nowych stanowiących łącznie z cechami znanymi rozwiązanie jakiegoś zagadnienia. W rozważanym tutaj przypadku jedyną cechą różniącą stan techniki od spornego rozwiązania jest użycie kleju między metalem i podłożem. Wyłania się więc kwestia, jaki problem/zagadnienie zostało rozwiązane wskutek użycia kleju i jaki efekt techniczny uzyskano dzięki użyciu kleju w porównaniu do taśm bez kleju między metalem i podłożem.
W opisie patentu [...] w ogóle nie ma odniesienia do użycia kleju jako istotnej kwestii rozwiązującej jakikolwiek problem (zagadnienie). Zaletą taśmy jest uzyskanie wodno-szczelnej uszczelki dla taśmy metalowej. Jednakże ta zaleta (pomijając, że odnosi się nie do "sposobu", lecz do taśmy), wynika ze znanego stanu techniki, a klej między metalem a podłożem nie ma żadnego wpływu na tworzenie wodno-szczelnej uszczelki. Wodno-szczelna uszczelka jest tworzona przy użyciu taśmy samoprzylepnej, złożonej z warstwy kleju i taśmy właściwej i to ten klej między taśmą podłoża a taśmą właściwą tworzy wodno-szczelną uszczelkę, nie zaś klej między metalem a podłożem. Pojawia się więc pytanie, jeśli można wykonać taśmę taką jak według W [...], tj. bez kleju między metalem a podłożem, to po co stosować w tym miejscu klej? Opis według patentu [...] na to pytanie nie daje odpowiedzi. Taśmy, w których taśma metalowa jest przyklejona do podłoża zostały opisane w cz. l a) i c) (W [...] i PL [...]), ale tutaj zastosowanie wodoodpornego kleju ma sens techniczny, gdyż klej mocuje metal do podłoża.
Można by rozważać, czy klej użyty według patentu [...] lepiej mocuje taśmę do podłoża, ale wtedy należałoby wykazać, że taśmy według W [...] lub według W. Br. [...] wskutek braku kleju między metalem a podłożem mają gorsze właściwości, np. rozszczelniają się. W patencie [...] nie ma na ten temat mowy.
Powołując się na piśmiennictwo (S. Sołtysiński w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, T. Szymanek, Komentarz do prawa wynalazczego, Warszawa 1990, s. 36-39) wśród pozytywnych poszlak nieoczywistości wymienia się najczęściej takie okoliczności jak:
zaskoczenie dla świata techniki
rozwiązanie zagadnienia było od dawna bezskutecznie podejmowane przez fachowców
projekt zaspokaja od dawna uświadamianą potrzebę społeczną
rozwiązanie zagadnienia pozostającego dotychczas w pozornej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi zasadami nauki i techniki.
W rozważanym tutaj przypadku rozwiązanie według patentu [...], po prawidłowym ustaleniu zakresu ochrony na tle wcześniejszego stanu techniki w określonym wyżej zastrzeżeniu patentowym, nie spełnia żadnej z wymienionych wyżej pozytywnych poszlak nieoczywistości wynalazku. Jedyną cechą techniczną rozwiązania różniącą je od stanu techniki jest przyklejenie taśmy metalowej do podłoża. Jednak z opisu w ogóle nie wynika jaki był cel przyklejenia taśmy metalowej do podłoża, względnie jakie zagadnienie zostało rozwiązane, które dotychczas nie było rozwiązane lub jakie techniczne zalety ma taśma według patentu [...] w porównaniu do znanej, np. z W [...].
W ocenie Urzędu Patentowego, jeśli nawet założyć, że jakiekolwiek zagadnienie/problem zostało rozwiązane według patentu [...], to wynika to w sposób oczywisty z wcześniejszego stanu techniki.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zarzuca:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 68 ust. l ustawy o wynalazczości, poprzez przyjęcie posiadania przez uczestników postępowania interesu prawnego w złożeniu wniosku o unieważnienie patentu oraz poprzez dokonanie przez Urząd Patentowy kontroli postępowania zgłoszeniowego,
2) naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 61 k.p.a.,
w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wykroczenie w wydanym przez Urząd Patentowy orzeczeniu, poza zakres żądania wnioskodawcy. Podczas bowiem gdy we wniosku żądano unieważnienia patentu na podstawie art. 10 ustawy o wynalazłczości za podstawę unieważnienia przyjął Urząd również art. 30 ustawy o wynalazczości.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, wskazując na posiadanie przez uczestników postępowania interesu prawnego do złożenia wniosku o unieważnienie spornego patentu. Podnosi, iż wbrew stanowisku zajętym w skardze w zaskarżonej decyzji nie oparto rozstrzygnięcia na art. 30 ustawy o wynalazczości. Stąd bezzasadny jest zarzut naruszenia tego przepisu przez Urząd Patentowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie:
• ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a.,
• ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,
• ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.
Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją, jak to już wskazano, Urząd Patentowy unieważnił sporny patent nr [...] na wynalazek "Sposób otrzymywania taśmy do wykrywania w gruncie niemetalowych przewodów". W decyzji tej, z powołaniem się na przepis art. 315 ust. 3 p.w.p., trafnie badano pod kątem art. 10 ustawy o wynalazczości kwestię, czy omawiany wynalazek spełnia ustawowe wymogi dla uzyskania patentu. Według przekonujących ustaleń Urzędu Patentowego sporny wynalazek nie spełniał przesłanek jego patentowalności, w szczególności z powodu braku jego nieoczywistości w świetle wcześniejszego stanu techniki. Skarga nawet nie podejmuje polemiki z tymi ustaleniami Urzędu Patentowego.
Sąd nie podzielił zasadności zarzutu skarżącego, jakoby Urząd Patentowy przy rozpoznawaniu sprawy wykroczył poza granice wniosku o unieważnienie spornego patentu. W świetle bowiem wniosku uczestników postępowania zarzucili oni opatentowanemu wynalazkowi brak nieoczywistości rozwiązania. Zgodnie z wnioskiem skarżącego na tej właśnie kwestii skoncentrował się Urząd Patentowy, podzielając stanowisko uczestników postępowania.
Przechodząc do zarzutu podniesionego w skardze, że uczestnikom postępowania nie przysługiwał interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego patentu, zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący, co wymaga podkreślenia, w toku postępowania przed Urzędem Patentowym nie podnosił braku po stronie uczestników postępowania interesu prawnego dla żądania unieważnienia patentu w świetle art. 68 ust. 1 ustawy o wynalazczości. Pomimo to kwestia ta i tak była badana przez Urząd Patentowy. Ostatecznie Urząd Patentowy uznał istnienie po stronie uczestników postępowania interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia patentu nr [...]. Stanowisko to nie budzi zastrzeżeń. Pojęcie interesu prawnego, stanowiącego przesłankę żądania unieważnienia patentu, jest tożsame z pojęciem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W świetle piśmiennictwa, na które powoływał się Urząd Patentowy, interes taki mają niewątpliwie: pozwany o naruszenie patentu; osoba której oddalono wniosek o ustalenie, że jej produkcja nie jest objęta patentem; konkurent uprawnionego z patentu, który chce wytwarzać takie przedmioty lub stosować taka technologię, jak opisana w dokumencie patentowym; uprawniony do patentu "do tego wynalazłku", na który udzielono patent; licencjobiorca.
Według orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, ukształtowanego na gruncie ustawy o znakach towarowych, zachowującego jednakże aktualność także pod rządem ustawy o wynalazczości, stwierdzenie istnienia interesu prawnego po stronie podmiotu ubiegającego się o unieważnienie prawa z rejestracji wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną tego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na jego sytuację w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2003 r., II SA 81/02). Taki związek o charakterze materialnoprawnym można w niniejszej sprawie wywieść z przepisów o swobodzie prowadzenia przez uczestników postępowania działalności gospodarczej (por. art. 20 Konstytucji RP i art. l ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej; Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm., a obecnie art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej; Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), czemu na przeszkodzie stoi sporny patent. Ponadto interes prawny uczestników postępowania w domaganiu się unieważnienia spornego patentu uzasadnia skierowanie przeciwko nim przez skarżącego pisma z dnia [...] stycznia 1999 r., wzywającego do zaniechania produkcji taśmy według technologii objętej powyższym patentem, wydania uzyskanych korzyści lub wynagrodzenia szkody na zasadach ogólnych.
Niezasadny jest także zarzut zawarty w skardze w przedmiocie naruszenia art. 30 ustawy o wynalazczości. Przepis ten nie został powołany w zaskarżonej decyzji, a ponadto nie ma bezpośredniego związku z toczącym się postępowaniem.
Aczkolwiek w skardze już tego nie podniesiono, przynajmniej wyraźnie, nie podlega uwzględnieniu stanowisko skarżącego prezentowane w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, w świetle którego, przedstawione przez uczestników postępowania materiały podważające brak przesłanki nieoczywistości spornego wynalazku były już wzięte pod uwagę przez Komisję Odwoławczą przy Urzędzie Patentowym w decyzji z dnia [...] maja 1998 r. [...], w której uchylono wcześniejszą decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 1997 r. nr [...], odmawiającą udzielenia patentu na omawiany wynalazek. Jak można sądzić źródłem takiego nieuprawnionego poglądu jest niewłaściwe rozumienie obowiązującego wówczas przepisu ( 15 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993 r. w sprawie postępowania spornego i odwoławczego oraz opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 36, poz. 160, ze zm.). Zgodnie z cytowanym przepisem Urząd Patentowy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w decyzji Komisji Odwoławczej Urzędu Patentowego. Sąd nie podziela stanowiska jakoby Urząd Patentowy, działający w trybie postępowania spornego, był związany oceną prawną wyrażoną przez Komisję Odwoławczą w decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym. Takiego związania nie uzasadnia przepis ( 15 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, zarówno w świetle zasad wykładni systemowej, gramatycznej, jak i funkcjonalnej. Użycie w ( 15 ust. 2 rozporządzenia wyrazów "przy ponownym rozpatrywaniu sprawy" nawiązuje niewątpliwie do katalogu jednego z możliwych rozstrzygnięć, jakie władna była wówczas wydać Komisja Odwoławcza w świetle ( 15 ust. 1 tego rozporządzenia. I tak, Komisja Odwoławcza wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, uchyla ją w całości lub w części i wydaje w tym zakresie nową decyzję bądź też uchyla zaskarżoną decyzję i przekazuje sprawę Urzędowi Patentowemu do ponownego rozpatrzenia. Zatem, owe związanie Urzędu Patentowego obowiązuje jedynie w granicach danej sprawy. Innymi słowy, jeżeli Komisja Odwoławcza w postępowaniu administracyjnym uchyliła zaskarżoną decyzję i przekazała sprawę Urzędowi Patentowemu do ponownego rozpatrzenia, Urząd Patentowy rozpoznając ponownie tę sprawę w postępowaniu administracyjnym byłby związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w decyzji Komisji Odwoławczej toczącej się w postępowaniu administracyjnym. Analogicznie przedstawiałaby się kwestia związania Urzędu Patentowego, działającego w trybie postępowania spornego, decyzją Komisji Odwoławczej zapadłej w postępowaniu spornym. Ponadto użyty w ( 15 ust. 2 cytowanego rozporządzenia wyraz "ponownie" wskazuje na kontynuację tego samego postępowania, nie zaś innego, jakim w odniesieniu do postępowania administracyjnego, toczącego się z udziałem tylko jednej ze stron (zgłaszającego), jest postępowanie sporne, toczące się z udziałem dwóch stron. Niezależnie od powyższego takie nieuprawnione stanowisko skarżącego, wywiedzione z przepisu ( 15 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, będącego przepisem o charakterze proceduralnym, mogłoby w krańcowych sytuacjach wręcz zablokować możliwość uruchomienia przepisu prawa materialnego o randze ustawowej, jakim jest art. 68 materialnego o randze ustawowej, jakim jest art. 68 ust. 1 ustawy o wynalazczości, stosownie do którego patent może być na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, unieważniony przez Urząd Patentowy w całości lub w części, jeżeli nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Nie sposób zresztą przyjąć, aby osoba, która nie była stroną postępowania administracyjnego toczącego się przed Komisją Odwoławczą, gdzie przesądzono o zdolności patentowej kwestionowanego przez nią wynalazku, miałaby być raz na zawsze pozbawiona możliwości skutecznego znieważnienia takiego patentu, a to w następstwie związania Urzędu Patentowego działającego w trybie spornym decyzją Komisji Odwoławczej w postępowaniu administracyjnym, jeżeli istniałyby przesłanki dla unieważnienia patentu w świetle art. 68 ust. 1 ustawy o wynalazczości.
W tym stanie sprawy skarga podlega oddaleniu (art. 151 p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło