II SA 2269/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA Anna Robotowska Sędziowie : s. WSA Magdalena Bosakirska (spr.) s. WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] lipca 2001r. Z. G. wystąpił do Starosty [...] o uzgodnienie zapisu w ewidencji gruntów i wpisanie go jako właściciela działki nr [...] o powierzchni 0,15 ha we wsi [...] gmina [...]. W uzasadnieniu wnioskodawca twierdził, że działkę nr [...], która jest częścią dawnej działki [...], otrzymał w darowiźnie od matki. Działka [...] wchodziła w skład objętego tą darowizną gospodarstwa rolnego o powierzchni 13,57 ha. Między działką [...] a działką [...] należącą do sąsiada J. L. nie było, zdaniem wnioskodawcy, żadnej innej działki. Z zapisów w ewidencji gruntów wynika jednak, że między wskazanymi działkami znajduje się droga – działka o numerze ewidencyjnym [...]. Zdaniem wnioskodawcy, drogi tam nie ma, a grunt opisany jako droga jest częścią jego działki [...] i zawsze wchodził w skład gospodarstwa rolnego, które darowała mu matka. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1969r. wnioskodawca otrzymał w darowiźnie od matki gospodarstwo rolne składające się z trzech działek ewidencyjnych: [...],[...], i [...]. Ich powierzchnia została określona łącznie na 13,57 ha, w dacie aktu nieruchomość ta nie miała urządzonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów. Po dokonanej darowiźnie dla nieruchomości założono zbiór dokumentów nr [...]. Księgi wieczystej nadal nie założono. W 1962r. tj. przed dokonaniem wskazanej darowizny, we wsi [...] założono ewidencję gruntów. Protokół ustalania stanu władania gruntem, który był podstawą wpisania danych do ewidencji, podpisał sąsiad rodziców wnioskodawcy p. B., nie zaś sam właściciel K. G. W tej ewidencji wpisana jest działka nr [...], jako droga o powierzchni 0,56 ha we władaniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Po modernizacji gruntów w 1976r. droga ta uzyskała nr [...] i była pod zarządem Urzędu Gminy w [...]. W zapisach zmodernizowanej ewidencji gruntów widnieje też działka nr [...] o powierzchni 0,15 ha - droga pod zarządem Urzędu Gminy w [...]. Drogi te są drogami lokalnymi nie ujętymi w rejestrze dróg gminnych. Decyzją z [...] września 2001r. nr [...] Starosta [...] powołując się na art. 21 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. nr 100 z 2000r. poz. 1080 z późn. zmianami/ odmówił wpisania Z. G. jako właściciela części działki [...]. W uzasadnieniu podał, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a wnioskodawca nie wykazał, że jest właścicielem części działki [...]. Od decyzji tej odwołał się Z. G., a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i wskazał, że wniosek dotyczył działki [...] zaś rozstrzygnięcie dotyczy działki [...], a więc zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o wniosku. W trakcie ponownego rozpoznawania sprawy wnioskodawca wyjaśnił, że chodzi mu o to, aby droga znajdująca się na działce nr [...] została na odcinku graniczącym z jego działką [...] wykreślona z ewidencji jako droga i dopisana do jego działki [...]. W toku postępowania wnioskodawca wnosił o wznowienie z urzędu granicy między jego działką [...] a [...] /sąsiada L./ oraz [...] i [...] oraz [...] / k.59 i 61/ i oświadczył, że sporna granica nigdy nie była ustalana a jej punkty graniczne nie były stabilizowane /k.78/. Decyzją z dnia [...] marca 2002r. nr [...] Starosta [...] powołując się na art. 20,21 i 22 cytowanej ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne odmówił wpisania w ewidencji gruntów i budynków Z. G. jako właściciela części działki [...]. W uzasadnieniu podał, że sporna działka, stanowiąca fragment drogi, nigdy nie wchodziła w skład gospodarstwa państwa G. i nie była przedmiotem darowizny, ewidencja gruntów nie rozstrzyga jednak sporów o prawa do gruntów a jedynie rejestruje ustalone stany prawne. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów nie można dochodzić swoich praw właścicielskich. Zgodnie z § 46 ust.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. nr 38 z 2001 r. poz. 454/ dane zawarte w ewidencji gruntów mogą być aktualizowane na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych. Dotyczy to także zmiany przebiegu granicy i wymaga przedstawienia stosownej dokumentacji. Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie i sądy. Od decyzji tej wniósł odwołanie Z. G. Wyjaśnił, że nie kwestionuje przebiegu granicy między swoją działką [...] a działką [...] - droga Gminy [...], tylko kwestionuje w ogóle istnienie tej działki [...] na odcinku graniczącym z jego działką [...]. Podnosił też, że wznowienie granic na tym odcinku jest bezprzedmiotowe, bowiem granica ta nigdy nie była wyznaczana ani stabilizowana. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, powołując się na art. 138 § 1 p.1 KPA i art.7b ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne, decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wskazał, że brak tytułu prawnego Gminy [...] do spornej działki nie rodzi tytułu prawnego dla wnioskodawcy. Wnioskodawca nie przedłożył dokumentu, z którego wynikałyby jego uprawnienia do spornej działki, zaś ewidencja gruntów jest jedynie odzwierciedleniem stanów prawnych ustalonych w innych postępowaniach. Wniosek o zmianę wpisu w ewidencji nie mógł być więc uwzględniony. Na tę decyzję skargę do NSA wniósł Z. G. Podniósł w niej, że sporna granica jego działki nigdy nie była wytyczana i wobec tego nigdy nie było możliwe zakwestionowanie istnienia jakiejkolwiek działki ewidencyjnej między jego działką nr [...] a działką [...] należącą do pana L . W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnosił o jej oddalenie. Wywodził, że założona w 1962r. ewidencja gruntów była zakładana w oparciu o ustalone na gruncie stany władania i od tego czasu droga nr [...] /następnie [...] / jest uwidoczniona w ewidencji gruntów. Fakt, że sporządzony w 1962r. protokół władania podpisał sąsiad B. zamiast władającego gruntem K. G. nie oznacza, że ustalenie tego protokołu jest błędne a jedynie wadliwie udokumentowane. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, którego siedziba znajduje się w [...], sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. W toku postępowania sądowego swój udział w sprawie zgłosił właściciel działki [...] J. L., który jest w sporze sądowym z wnioskodawcą co do istnienia drogi między jego nieruchomością a nieruchomością wnioskodawcy i posiadania tej drogi. Na rozprawie w dniu 12 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie dotyczy jego interesu prawnego i w trybie art.33 § 2 p.p.s.a. dopuścił go do udziału w postępowaniu na prawach strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności prawem materialnym i przepisami procesowymi. Rozpatrując pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Postępowanie ewidencyjne służy ewidencji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego i ma charakter informacyjny. Nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zastany wcześniej. Zgodnie z art. 22 ust.1 p.3 ustawy z 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne zmiany w ewidencji gruntów mogą być dokonywane tylko na podstawie dokumentów określonych przepisami prawa. W sprawie niniejszej tych dokumentów brak. Problem polega na tym, że nie wiadomo którędy przebiega granica nieruchomości skarżącego oraz gdzie kończy się działka [...] i działka [...], a także czy działki te stykają się ze sobą, czy też przedzielone są działką skarżącego [...]. Oznacza to, że konieczne jest ustalenie czy grunt stanowiący, według stanowiska Starosty, część działki [...] jest w istocie częścią tej właśnie działki, czy też stanowi część działki [...], należącej do wnioskodawcy. Jak z tego wynika sporny jest przebieg granic obu nieruchomości. Postępowanie ewidencyjne nie służy do dokonywania zmian granic nieruchomości. Ustalaniu prawidłowych granic nieruchomości służy postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone na podstawie art.30-39 cytowanego prawa geodezyjnego i kartograficznego. Skoro skarżący kwestionuje ustalenie granic swojej nieruchomości z nieruchomością z nim sąsiadującą, może wystąpić z wnioskiem w trybie art. 30 ust.1 cytowanej ustawy o rozgraniczenie nieruchomości. Zasadne może się okazać przeprowadzenie takiego postępowania z urzędu, w sytuacji gdy spór dotyczy granic drogi a zaangażowanych w niego jest kilka podmiotów, w tym Gmina. Dopiero wydana w tym postępowaniu decyzja o rozgraniczeniu lub orzeczenie Sądu uwzględniające żądanie skarżącego, będzie podstawą do dokonania zmian w ewidencji gruntów. Należy też zaznaczyć, że nie chodzi o wznowienie granic w trybie art.29 cytowanej ustawy, gdyż jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, granice te na gruncie nigdy nie były wytyczane i stabilizowane, muszą więc zostać wyznaczone a nie odnowione. W tym stanie rzeczy odmowa wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i utrzymanie tej decyzji w mocy przez organ II instancji było zgodne z prawem. Zważywszy powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia .