II SA 2271/03

WyrokWSA w Warszawie2004-02-12

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Jacek Fronczyk, Bronisław Szydło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania świadczenia w drodze wyjątku może zostać wydana bez przeprowadzenia przez organ orzecznika ZUS badania na okoliczność całkowitej niezdolności do pracy zarobkowej?
Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca przyznania świadczenia w drodze wyjątku, wydana bez przeprowadzenia przez organ orzecznika ZUS badania na okoliczność całkowitej niezdolności do pracy zarobkowej, narusza zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy materialnej (art. 7 kpa) oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 kpa). Brak takiego orzecznika stanowi istotne naruszenie procedury, które może mieć wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Organ odmówił przyznania świadczenia, powołując się na opinię biegłego lekarza sądowego, według której skarżąca była jedynie częściowo niezdolna do pracy, a nie całkowicie. Skarżąca zarzuciła, że jej obecny stan zdrowia uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej i nie posiada środków do życia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędziowie Asesor WSA Jacek Fronczyk, WSA Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie przyznanie świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r., którą - na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) - odmówił S. W. przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji m.in. podano, iż zainteresowana w opinii biegłego lekarza sądowego z dnia [...] października 2001 r., została uznana za częściowo niezdolną do pracy, a zatem nie spełnia wymogu całkowitej niezdolności do pracy, o jakim mowa w art. 83 powołanej wyżej ustawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. S.W. domagała się przyznania świadczenia w drodze wyjątku, zarzucając że z uwagi na obecny stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej i z tego tytułu jest całkowicie niezdolna do pracy. Poza tym skarżąca podniosła, iż nie posiada niezbędnych środków utrzymania. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, Nr 240, poz. 2052 oraz Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1153) niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez Prezesa ZUS, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydając decyzję w zakresie świadczeń określonych w art. 83 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS, związany jest rygorami procedury administracyjnej, określającej zasady prowadzenia postępowania. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy materialnej zapisana w art. 7 kpa. Zgodnie z tą zasadą, w toku postępowania, organy administracji publicznej są zobowiązane do podjęcia wszelkich możliwych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Są też zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy - art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie została zbadana przez lekarza orzecznika ZUS na okoliczność ustalenia, czy z uwagi na obecny stan zdrowia jest ona całkowicie niezdolna do pracy zarobkowej. Podstawą wydania decyzji przez Prezesa ZUS w zakresie przyznania świadczenia w drodze wyjątku, zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. nr 162, poz. 1118 ze zm. ) jest orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, a w tej sprawie takiego orzeczenia brak. W tym stanie sprawy zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 ust. 1c powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło