II SA 2331/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Małgorzata Pocztarek Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Asesor WSA Joanna Kube (spr.) Protokolant: Joanna Ukalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - II SA 2331/03 UZASADNIENIE Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...], na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) - powoływanej nadal jako ustawa o emeryturach i rentach przyznał p. J. M. świadczenie w drodze wyjątku z tytułu niezdolności do pracy ze wskazaniem, że świadczenie to przysługuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym wydano decyzję. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes ZUS decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję. Uzasadniając powołano się na przepis art. 100 ustawy o emeryturach i rentach stosownie, do którego decyzja przyznająca świadczenie w trybie wyjątku obowiązuje nie wcześniej niż od pierwszego dnia miesiąca, w którym została podjęta i dopiero od tej chwili powstaje prawo do świadczenia. Tak więc, osoba której przyznano świadczenie w drodze wyjątku decyzją Prezesa ZUS ma prawo tylko do wypłaty świadczenia na bieżąco i w związku z tym wyrównanie za okres wsteczny nie przysługuje. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi z dnia 18 czerwca 2003 r. p. J. M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący podniósł, że powinien mieć przyznaną rentę od daty uznania go za całkowicie niezdolnego do pracy tj. od [...] sierpnia 2002 r. a nie od kwietnia 2003 r. Żąda wypłaty za ten okres wyrównania, podaje że jego sprawa o przyznanie renty toczyła się prawie przez cały rok 2002. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi, a odnosząc się do zarzutów w niej zawartych wskazał, że świadczenie w drodze wyjątku odmiennie od świadczeń ustawowych z tytułu niezdolności do pracy, przysługuje dopiero od pierwszego dnia miesiąca, w którym Prezes podjął decyzję o jej przyznaniu, nie zaś od daty złożenia wniosku ani od momentu powstania niezdolności do pracy. Wyrok Sądu Okręgowego -Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] grudnia 2002r. sygn. akt [...] stwierdzał jedynie istnienie u skarżącego całkowitej niezdolności do pracy i przekazywał jego wniosek o przyznanie renty w trybie wyjątku do rozpoznania Prezesowi ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - art. 13 § 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana według tego kryterium kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga nie jest zasadna. Decyzje podejmowane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach mają charakter uznaniowy. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. W rozpatrywanej sprawie organ w sposób prawidłowy ustalił, że skarżący spełnił warunki przewidziane w art. 83 ust. 1 powołanej wyżej ustawy i przyznał skarżącemu świadczenie w drodze wyjątku. Z tym momentem, mając na względzie uznaniowy charakter decyzji, nie jest dopuszczalna kontrola sądowa zaskarżonej decyzji w jej pozostałym zakresie. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest upoważniony do weryfikowania decyzji w zakresie daty jego przyznania. Świadczenie w drodze wyjątku, niewątpliwie staje się wymagalne dopiero z datą przyznania prawa do tego świadczenia, o czym decyduje wyłącznie organ administracji. W rozpoznawanej sprawie tą datą jest dzień [...] kwietnia 2003 r., w którym Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznał świadczenie w drodze wyjątku skarżącemu. Bez znaczenie dla takiej oceny pozostaje trudna sytuacja materialna skarżącego. Warunki materialne skarżącego i jego rodziny miały znaczenie przy podejmowaniu przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzji o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku. W żadnym wypadku nie mogą jednak uzasadniać przyznania świadczenia z datą wcześniejszą, skoro w taki sposób nie zdecydował o tym organ. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.