II SA 2339/03
WyrokWSA w Warszawie2004-08-25
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Zbigniew Rudnicki, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Urzędu Patentowego RP wydana w języku obcym, dotycząca rejestracji międzynarodowej znaku towarowego, jest dotknięta wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzje Urzędu Patentowego RP wydane w języku obcym, w tym decyzja o odmowie uznania skutków rejestracji międzynarodowej znaku towarowego, są dotknięte wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wynika to z naruszenia art. 27 Konstytucji RP oraz art. 4 i 5 ustawy o języku polskim, które nakazują posługiwanie się językiem polskim w czynnościach urzędowych, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej, czego w tym przypadku nie było.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi firmy S. z Monako na decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą uznania w Polsce skutków rejestracji międzynarodowej znaku towarowego "AQUASOURCE". Urząd Patentowy odmówił rejestracji ze względu na podobieństwo do wcześniejszego znaku "AQUA SOURCE" i potencjalne ryzyko wprowadzenia w błąd konsumentów, mimo przedstawienia przez skarżącą listu zgody właściciela wcześniejszego znaku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego z powodu wydania ich w języku obcym.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2001 r. i zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz S. kwotę 700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w Monako na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania w Polsce skutków rejestracji międzynarodowej znaku towarowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2001 r. 2. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz S. kwotę 700 zł. (siedemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] października 2001 r. złożonego przez firmę S. z siedzibą w Monako od decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2001 r. o ostatecznej całkowitej decyzji o odmowie uznania w Polsce skutków rejestracji międzynarodowej nr [...] znaku towarowego słownego AQUASOURCE utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podano, że podstawą wydania decyzji o ostatecznej całkowitej odmowie uznania w Polsce skutków międzynarodowej rejestracji w trybie Porozumienia Madryckiego z pierwszeństwem od dnia 20 marca 1998 r. pod numerem [...] na rzecz S. z siedzibą w Monako znaku towarowego słownego AQUASOURCE przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 3 było istnienie podobieństwa, o którym stanowi artykuł 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 z późn. zm.). Powodem odmowy było stwierdzone przez Urząd Patentowy jego podobieństwo do znaku towarowego słownego AQUA SOURCE zarejestrowanego na rzecz C. Limited z siedzibą w Wielkiej Brytanii pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia [...] listopada 1997 r. i przeznaczonego także do oznaczania towarów w klasie 3.
Towary wymienione w znaku AQUA SOURCE jak i AQUASOURCE są tego samego rodzaju, należą do grupy produktów kosmetycznych. Podobieństwo znaku zgłaszającego i przeciwstawionego zachodzi w warstwie fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej, jedyna różnica to spacja oddzielająca wyrazy "aqua" i "source", przedmiotowy znak jest połączeniem tych samych wyrazów, w tej samej kolejności. Niedopuszczalność rejestracji znaku towarowego stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy wynika z niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów, które jest rezultatem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń.
Odnosząc się do listu zgody wskazano, że wobec jednorodzajowości towarów i znacznego stopnia podobieństwa graniczącego z identycznością oznaczeń czego nie podważa zgłaszający, rejestracja znaku AQUASOURCE mogłaby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów i zgoda właściciela wcześniejszego znaku nie może mieć wpływu na podjętą decyzję. Umowa zawiera zobowiązanie do stosowania znaku z towarzyszeniem oznaczenia firmy, znak został zgłoszony bez oznaczenia firmy i w takiej postaci był oceniany przez Urząd Patentowy.
W skardze od powyższej decyzji, firma S. zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. oraz przepisów postępowania poprzez błędne zastosowanie art. 245 ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508) w związku z art. 7 i 75 kpa. W uzasadnieniu podniesiono, że nie można zgodzić się z tezą Urzędu, iż zgoda właściciela przeciwstawionego znaku nie ma żadnego wpływu na decyzję co do kwestii udzielenia ochrony dla przedmiotowego znaku. Przywołano orzecznictwo Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP (decyzja [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r.) dopuszczające listy zgody jako podstawę oceny niebezpieczeństwa konfuzji pomiędzy znakami. Prawo ochronne ma charakter zakazowy, dochodzenie roszczeń z tytułu naruszenia prawa zależy wyłącznie od uprawnionego prawa ochronnego i następuje na jego wniosek. Skoro właściciel znaku z wcześniejszym pierwszeństwem podjął suwerenną decyzję o możliwości współistnienia na polskim rynku swojego znaku i przedmiotowego znaku, niebezpieczeństwo konfuzji pomiędzy znakami nie zachodzi. Ponadto, organ odwoławczy wbrew powszechnie uznanej zasadzie rozstrzygania w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji, pominął dowód w postaci przedłożonego wraz z wnioskiem umowy zawartej między uprawnionym z rejestracji międzynarodowej a właścicielem przeciwstawionego znaku.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Odnosząc się do podniesionego zarzutu o pominięciu umowy zawartej między uprawnionym a właścicielem przeciwstawionego znaku stwierdził, iż zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w zaskarżonej decyzji. Urząd jedynie stwierdził, że dowód ten nie może wpłynąć na zmianę decyzji i to uzasadnił. Co do zarzutu naruszenia przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, organ wskazał, iż ocena czy zgłoszony znak jest wyłączony od udzielenia prawa ochronnego należy do Urzędu Patentowego, ustawodawca nie uzależnił stosowania tego przepisu od stanowiska uprawnionego do znaku z wcześniejszym pierwszeństwem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsze sprawy zostały przekazane do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych powodów niż podniesione w skardze.
Decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2001 r. utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2003 r. została sporządzona w języku francuskim.
Według art. 27 Konstytucji RP w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Przepis ten nie narusza praw mniejszości narodowych wynikających z ratyfikowanych umów międzynarodowych. Wyjątki od tej zasady są więc możliwe jedynie ze względu na ochronę praw mniejszości narodowych. Zakres podmiotowy obowiązku posługiwania się językiem polskim jako językiem urzędowym określa obecnie art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.). W zawartym tam katalogu organów, instytucji i urzędów wykonujących zadania publiczne mieści się niewątpliwie Urząd Patentowy RP. Wspomniana ustawa nakazuje wszystkim podmiotom realizującym zadania publiczne na terenie Polski dokonywania wszystkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 5 ust. 1). Przepisy szczególne, tak zresztą jak i zobowiązania międzynarodowe nie mogą, z uwagi na treść art. 27 Konstytucji, przewidywać podejmowania przez Urząd Patentowy czynności urzędowych w języku obcym.
Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia czynności urzędowych. Pomocą w wyjaśnieniu tej kwestii służyć może uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 1997 r. W.7/96 (OTK z 1997 r., nr 2, poz. 27), podjęta na gruncie dekretu z 30 listopada 1945 r. o języku państwowym i języku urzędowania rządowych i samorządowych władz administracyjnych (Dz. U. Nr 57, poz. 324). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zachowującym aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy o języku polskim "czynności urzędowe" to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, chyba, że z istoty tych czynności wynika konieczność posłużenia się językiem obcym. Pojęcie czynności urzędowych obejmuje zatem bez wątpienia władcze czynności organów państwowych, w tym decyzje administracyjne.
Mając to na uwadze należy przyjąć, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2001 r. dotknięte są poważną wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
W świetle tej regulacji prawnej rozważanie zarzutów podnoszonych w skardze staje się zbędne.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 powyższej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło