II SA 2403/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Kuba (spr.), (del.), Sędziowie NSA E. Frąckiewicz, Halina Święcicka, Protokolant Marta Siemiątkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2004 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uregulowania własności nieruchomości rolnych oddala skargę W dniu 11 maja 2000 r. K. S., występując w imieniu swojej matki, Z. S., złożył wniosek do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi Nr [...] wydanego przez Naczelnika Gminy C. w dniu [...] kwietnia 1978 roku na rzecz J. K. w odniesieniu do działki [...] położonej w P. W przedmiotowym wniosku K. S. podnosił, iż w dniu wejścia w życie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, tj. 4 listopada 1971 r. J. K. nie był właścicielem działki, jak również jej nie użytkował, a właścicielem i użytkownikiem działki była i nadal jest Z. S. W związku z powyższym K. S. wskazywał, iż akt własności ziemi wydany został z naruszeniem prawa, gdyż przepisy ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie obejmowały gruntów posiadających uregulowany stan prawny. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. (sygn. [...]) umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, zgodnie z. którym z dniem 1 stycznia 1992 r. do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w wyżej wymienionych sprawach podlega umorzeniu. Od decyzji Wojewody [...] K. S. wniósł dnia 21 lipca 2001 r. odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi argumentując, iż powyższa decyzja nie wskazała dostatecznie powodów, które zadecydowały o umorzeniu postępowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. (sygn. [...]) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...], wskazując, że przepis art. 63 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa zakazuje stosowania nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego w stosunku do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych wprowadzając jednocześnie nakaz umorzenia postępowań administracyjnych w sprawach wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, zmiany lub uchylenia aktów własności ziemi. W związku z powyższym brak jest więc prawnych możliwości do zmiany decyzji Wojewody [...] i analizowania kwestii prawidłowości wydanej wcześniej decyzji administracyjnej w przedmiocie uwłaszczenia. W dniu 11 lipca 2002 r. K. S. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną powyżej decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w której to skardze podkreślał, iż postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi zostałoby wszczęte przed wejściem w życie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, gdyby uwłaszczenie przeprowadzone było prawidłowo. Skarżący argumentował, że Z. S. nie wiedziała, iż działka będąca jej własnością którą to działkę użytkowała w dniu wejścia w życie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, na mocy Aktu Własności Ziemi Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1978 roku stała się własnością J. K. Z odpowiedzi na skargę udzielonej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, iż pomimo, że zarzuty podniesione w skardze znane były organowi przed rozpatrzeniem przedmiotowej sprawy, wobec jednoznacznego brzmienia przepisów art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa organy administracji publicznej poczynając od dnia 1 stycznia 1992 r. nie mogą zajmować się oceną legalności decyzji uwłaszczeniowych i obowiązane są umarzać postępowanie wszczęte w tych sprawach bez względu na podnoszone przez stronę zarzuty. Dlatego też Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jako sąd właściwy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) do rozpoznania wyżej wymienionej skargi, zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 1992 roku weszła w życie ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 57 poz. 603 z późn. zm.). Zgodnie z art. 63 ust. 2 wymienionej powyżej ustawy do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Art. 63 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa stanowi natomiast, iż postępowanie administracyjne toczące się w powyższych sprawach podlega umorzeniu. Decyzja - Akt Własności Ziemi Nr [...], wydany na podstawie art. 1, 5 i 12 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, w stosunku do której skarżący domagał się stwierdzenia nieważności, z dniem 7 maja 1978 roku stała się ostateczna, w związku z czym od chwili wejścia w życie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, tj. od dnia 1 stycznia 1992 r. nie jest możliwie jej wzruszenie na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej zobowiązany był więc na mocy art. 63 ust. 3 cyt. ustawy do umorzenia postępowania zmierzającego do stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi bez dokonywania analizy merytorycznej zasadności wniosku skarżącego. Zarówno decyzja Wojewody [...], jak też Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi były zgodne z przywołanymi przepisami ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Należy zauważyć, iż zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lutego 2000 roku przepis art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie narusza wynikających z art. 2 i art. 64 Konstytucji RP zasad ochrony prawnej własności oraz demokratycznego państwa prawnego. Trybunał Konstytucyjny uznał bowiem, iż przepisy umożliwiające podważanie decyzji administracyjnych o nadaniu własności gospodarstw rolnych w drodze nadzwyczajnych środków ich zaskarżenia do końca 1991 r. wprowadzają wystarczająco długi okres czasu dla zapewnienia osobom zainteresowanym możności skorzystania z przysługujących im środków wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych. Trybunał Konstytucyjny podnosi w cyt. wyroku, iż "przyjęcie zaskarżonego rozwiązania prawnego uzasadniało dążenie ustawodawcy do zapewnienia stabilności prawa własności nieruchomości rolnych nabytych na drodze określonej ustawą z 26 października 1971 r. i pewności obrotu prawnego tymi nieruchomościami" (OTK 2000/4/110). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z uwagi na fakt, iż będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2002 r. jest zgodna z przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.