II SA 2408/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Asesor WSA Andrzej Kołodziej Asesor WSA Jacek Fronczyk Protokolant apl. prok. Bartosz Tomczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy refundacji wydatków poniesionych na opłacenie szkolenia zawodowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, Pan J. O. został zarejestrowany po raz drugi w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. w dniu 28 maja 2001 r. z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5 czerwca 2001 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. orzeczono o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania. W dniu [...] grudnia 2002 r. J. O. wystąpił z podaniem o zrefundowanie w całości lub części kosztów poniesionych na szkolenie zawodowe przygotowujące do podjęcia zatrudnienia w charakterze [...] Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 15 i 16 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) Starosta Powiatu W. orzekł o odmowie refundacji wydatków poniesionych przez skarżącego na opłacenie szkolenia zawodowego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z przepisami zawartymi w powołanej ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu koszty szkolenia mogą być finansowane ze środków Funduszy Pracy tylko w przypadku skierowania osoby na szkolenie przez starostę , o ile koszt szkolenia nie przekroczy dwukrotnego przeciętnego wynagrodzenia i spełniony jest przynajmniej jeden z warunków określonych w art. 15 ust. 1 powołanej ustawy. Skarżący podjął szkolenie z własnej inicjatywy nie powiadamiając o tym PUP, ani też nie ubiegając się wcześniej o jego sfinansowanie. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie do Wojewody [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja o 2003 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w art. 6 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, określającym zadania powiatu nie przewidziano możliwości wydawania decyzji administracyjnej w kwestii refundacji kosztów szkolenia poniesionych przez osobę bezrobotną. W związku z powyższym decyzję o odmowie refundacji wydatków poniesionych na opłacenie szkolenia zawodowego przez skarżącego należało uchylić i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. W skardze na decyzję Wojewody [...] J. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazał, że organy administracji, do których się zwracał z prośbą o pomoc nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego oraz przez okres dwóch lat nie zaproponowały możliwości przekwalifikowania ani żadnej oferty pracy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie ponawiając argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Skarga okazała się zasadna jednakże z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Stosowanie do art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wojewoda [...] rozpoznając odwołanie skarżącego od decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2003 r. w przedmiocie odmowy refundacji wydatków poniesionych przez skarżącego na opłacenie szkolenia zawodowego uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Przewidziany w tym przepisie wyjątek od zasady związania organu odwoławczego obowiązkiem rozstrzygnięcia sprawy co do istoty należy ściśle interpretować. Jedyną podstawą do umarzania postępowania pierwszej instancji jest stwierdzenie jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 kpa. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Jako przykłady uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji podaje się np. sytuację, gdy sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, skierowanie jej do strony nie będącej stroną w sprawie, naruszenie przepisów o właściwości. Orzeczenie, które umarza postępowanie jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Wydanie takiej decyzji w sytuacji, gdy postępowanie nie było bezprzedmiotowe, może prowadzić do ograniczenia stronie gwarancji procesowych. Wskazać należy, że w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995 r. o sygnaturze akt III ARN 50/95 (OSNAPiUS 1996 r. Nr 11, poz. 150) sformułowano fundamentalną tezę, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 kpa przewidujący obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Skarżący bowiem - jak wynika z treści skargi - zainteresowany był w uzyskaniu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wojewoda [...] uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie wskazał, że zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514), określającym zadania powiatu, nie przewidziano możliwości wydania decyzji w kwestii refundacji kosztów szkolenia poniesionych przez osobę bezrobotną i dlatego decyzję organu pierwszej instancji uchylił, a postępowanie w sprawie umorzył. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie w kwestii refundacji wydatków poniesionych przez skarżącego na opłacenie szkolenia zawodowego następuje w formie decyzji. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia to, że w tak ważnej dla zainteresowanego sprawie jedynie rozstrzygnięcie w formie decyzji pozwala, przy wykorzystaniu środków odwoławczych należnych decyzji, skutecznie dochodzić swych praw. Faktem jest, że literalna wykładnia art. 6 ust. 15 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prowadzić może do wniosku, że starosta uprawniony jest do orzekania w formie decyzji jedynie w zakresie spraw wymienionych w ust. tego przepisu. Jednakże takiemu rozumieniu tego przepisu przeciwstawiają się unormowania zawarte w art. 15 i 16 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które dotyczą kwestii szkoleń dla bezrobotnych, związanych z tym dodatków szkoleniowych oraz zasad ich finansowania. Wskazać należy, że w art. 6 ust. 5 powołanej ustawy mowa jest o zadaniach samorządu powiatu polegających na podejmowaniu i realizacji działań zmierzających do ograniczenia bezrobocia i jego negatywnych skutków, a w ustępie 8 lit. "e" tego artykułu ustawodawca określił zadania samorządu powiatu polegające na inicjowaniu i finansowaniu szkoleń. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 22 ustawy szkolenie oznacza przyuczenie do zawodu, przekwalifikowanie, podwyższenie kwalifikacji. Niewątpliwie zatem organy samorządu uprawnione są do finansowania szkoleń. Skarżący, posiadający status osoby bezrobotnej zwrócił się zatem do organu właściwego do podjęcia decyzji w tej materii. Rolą zaś organu było zbadanie czy skarżący spełnił wymogi zawarte w przepisach ustawy do uzyskania takiej refundacji, w tym na przykład czy, zwrot kosztów szkolenia był możliwy w sytuacji uczęszczania na takie szkolenie bez zgody starosty, a następnie orzeczenie w tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Nie było natomiast podstaw do umorzenia postępowania i uznania go za bezprzedmiotowe. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne nie czyni bowiem tego wniosku bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 kpa, a jedynie oznacza jego bezzasadność. Umorzenie zatem postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości stanowiło naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.