II SA 2435/02
WyrokWSA w Warszawie2004-02-18
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Magdalena Bosakirska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zastosować przepisy nowej ustawy (o transporcie drogowym z 2001 r.) do oceny zdarzenia faktycznego, które miało miejsce pod rządami poprzedniej ustawy (o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego z 1997 r.), powołując się na przepis przejściowy o charakterze procesowym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może stosować przepisów nowej ustawy do oceny zdarzenia faktycznego, które miało miejsce pod rządami poprzedniej ustawy, jeśli przepis przejściowy ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny. Należy stosować zasadę lex retro non agit, czyli przepisy ustawy obowiązującej w dacie zajścia zdarzenia, z którym ustawa wiąże skutki prawne. Naruszenie tej zasady uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący T. P. posiadał licencję na międzynarodowy transport drogowy. W trakcie kontroli ujawniono, że kierowca posługiwał się blankietem licencji zgłoszonym jako zaginiony. Organ pierwszej instancji cofnął licencję na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym z 2001 r., oceniając zdarzenie z 1999 r. przez pryzmat nowej ustawy. Minister Infrastruktury utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie niewłaściwej ustawy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2002 r. i zasądzono od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego T. P. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. - Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia WSA. - Magdalena Bosakirska Asesor WSA - Andrzej Wieczorek Protokolant - Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2004 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji przewozowej na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 1. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego T. P. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
W dniu [...] kwietnia 1996 r. udzielono T. P., zwanemu dalej "skarżącym", koncesję na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy z obszarem ważności obejmującym wszystkie kraje świata, na potwierdzenie czego wydano blankiet nr [...] obejmujący pojazd nr rej. [...]. Następnie w dniu [...] kwietnia 1998 r. skarżący złożył wniosek o zmianę koncesji poprzez zmianę objętego nią pojazdu na nr rej. [...], w następstwie czego wydano mu blankiet nr [...]. Przy odbiorze tego blankietu skarżący złożył oświadczenie o zaginięciu blankietu koncesji nr [...] przeznaczonego dla kierowcy. W wyniku dalszego wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 1999 r. kolejny raz zmieniono koncesję poprzez zmianę pojazdu na pojazd o nr rej. [...], wydając blankiet nr [...].
W dniu [...] października 1999 r. Urząd Celny w [...] Oddział Celny w [...] ujawnił posługiwanie się przez kierowcę pojazdu o nr rej. [...] blankietem koncesji nr [...] zgłoszonym wcześniej przez skarżącego jako zaginionego.
Pismem z dnia [...] stycznia 2001 r. Biuro Obsługi Transportu Międzynarodowego Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej zawiadomiło skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia koncesji, stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego (Dz. U. Nr 106, poz. 677 ze zm.). Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy koncesję cofa się, jeżeli jej posiadacz nie dotrzymał warunków określonych w koncesji. Natomiast w świetle art. 13 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy koncesję cofa się, jeżeli jej posiadacz nie przestrzega przepisów ustawy oraz warunków określonych w umowach międzynarodowych obowiązujących Rzeczypospolitą Polską w zakresie międzynarodowego transportu drogowego.
W trakcie postępowania administracyjnego skarżący, nie kwestionując faktu posługiwania się przez kierowcę pojazdu nr rej. [...] blankietem [...], podważał zasadność wszczęcia postępowania o cofnięcie koncesji, na który wydano blankiet nr [...].
Decyzją Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2001 r., cofnięto skarżącemu licencję przewozową na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy z zasięgiem na wszystkie kraje.
Decyzja została wydana na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego (Dz. U. Nr 106, poz. 677 ze zm.). Według Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w następstwie zmian warunków licencji przewozowej (koncesji) blankiet [...] stanowi kontynuację blankietu nr [...], a następnie blankiet nr [...] jest kontynuacją blankietu nr [...]. W dniu [...] października 1999 r., tj. w dacie kontroli granicznej pojazdu o nr rej. [...], skarżący mógł świadczyć transport międzynarodowy jedynie pojazdem nr [...], na co legitymował się blankietem licencji przewozowej (koncesji) nr [...].
W ocenie organu koncesyjnego skarżący naruszył przepis art. 8 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 2 koncesji udziela się przedsiębiorcy na przewóz jednym lub większą liczbą określonych pojazdów samochodowych. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 2 cytowanej ustawy posiadacz koncesji jest obowiązany do przestrzegania ustalonych w niej warunków.
W wyniku wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2001 r. Ostateczna decyzja została wydana na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 litera b) obowiązującej od dnia 1 stycznia 2002 r. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371, ze zm.). Stosownie do tego przepisu licencję cofa się, jeżeli jej posiadacz rażąco naruszył warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności objętej licencją określone przepisami prawa. W ocenie organu koncesyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na posłużenie się skarżącego w dniu [...] października 1999 r. blankietem licencji (koncesji) nr [...] wyłączonym z obrotu prawnego. Okoliczność tę potwierdza notatka z kontroli dokonana w dniu [...] października 1999 r. przez funkcjonariusza kontroli celnej, a także treść listu przewozowego CMR. Zachowanie skarżącego jest przejawem rażącego naruszenia warunków określonych w licencji, co uzasadnia jej cofnięcie.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zarzuca naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 litera b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. W sprawie, jak podnosi, nie zostało wszczęte postępowanie o naruszenia art. 15 cytowanej ustawy o transporcie drogowym. Według skarżącego wykonywał on sporny przewóz bez koncesji, zaś to nie uprawnia do jej cofnięcia. Zarzuca także brak wskazania w zaskarżonej decyzji warunków i przepisów, które skarżący naruszył, skutkujące cofnięcie licencji. Zarzuca również naruszenie art. 104 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, który to przepis nie uzasadniał zastosowanie w sprawie przepisów art. 15 ust. 1 pkt 2 litera b) tej ustawy, tym bardziej w sytuacji, gdy nowy przepis nie przewiduje możliwości cofnięcia licencji z powodu niedotrzymania warunków koncesji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej p.s.a.
Jak już wskazano zaskarżona decyzja została oparta na innym przepisie prawa niż to miało miejsce w odniesieniu do wcześniejszej decyzji Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2001 r. Zachodzi więc potrzeba rozstrzygnięcia istotnej dla sprawy kwestii, według jakich przepisów podlega ocenie posłużenie się przez skarżącego blankietem koncesji wyłączonym z obrotu prawnego, co skutkowało cofnięcie koncesji (licencji). W dniu [...] października 1999 r., kiedy miało miejsce wspomniane zdarzenie, obowiązywała ustawa z dnia 2 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego, a tym samym mogły wchodzić w grę przepisy art. 8 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 8 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 i 5 tej ustawy.
Obowiązująca od dnia 1 stycznia 2002 r. cytowana ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w art. 104 ust. 2 zawierała przepis o następującej treści: Do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się jej przepisy. Przepis ten nie mógł jednakże stanowić podstawy dla zastosowania przez organ koncesyjny przepisów nowej ustawy dla oceny prawnej zdarzenia zaszłego pod rządem poprzednio obowiązującej ustawy o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. Przepis art. 104 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 6 września 2001 r. ma bowiem charakter normy procesowej, a nie materialnoprawnej. Zatem, powołany wyżej przepis nie może stanowić podstawy do oceny, którą ustawę należy zastosować do stanów faktycznych zaszłych w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy. Należy więc, zgodnie z ogólną zasadą lex retro non agit, stosować przepisy ustawy obowiązującej w dacie zajścia zdarzenia, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Dodać należy, iż podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 października 2003 r. I CK 134/02 wydanym na tle art. 113 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), którego treść jest zbliżona do sformułowania zawartego w art. 104 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.
Powyższe naruszenie prawa materialnego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 litera a) p.s.a., a to celem rozpoznania przez organ koncesyjny wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy przy uwzględnieniu przepisów mającej zastosowanie w sprawie ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.s.a.
W związku z nieprawomocnym wyrokiem w mniejszej sprawie zaskarżona decyzja podlega wykonaniu (art. 152 p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło