II SA 2441/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-05

Skład orzekający: Andrzej Kuba, Ewa Frąckiewicz, Halina Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest uprawniony do oceny i badania zgodności z prawem aktów prawnych (np. aktu notarialnego) stanowiących podstawę ujawnienia zmian w operacie ewidencyjnym?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest uprawniony do oceny ani badania zgodności z prawem aktów prawnych (np. aktu notarialnego) stanowiących podstawę ujawnienia zmian w operacie ewidencyjnym. Obowiązkiem organu jest jedynie ujawnienie zmian wynikających z tych aktów, ponieważ zapisy w ewidencji gruntów mają charakter techniczno-deklaratoryjny i powinny odzwierciedlać stan faktyczny i prawny ustalony w innym trybie. W związku z tym, organ, który ocenia akt notarialny, rażąco narusza przepisy prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. L. na decyzję Głównego Geodety Kraju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta odmawiającej wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów na podstawie aktu notarialnego. Prezydent Miasta odmówił wprowadzenia zmian, oceniając nieprawidłowości w dokumentach stanowiących podstawę umowy sprzedaży. Wojewódzki Inspektor stwierdził nieważność decyzji Prezydenta, uznając, że organ nie mógł oceniać aktu notarialnego. Główny Geodeta Kraju utrzymał tę decyzję w mocy, a skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc m.in. fakt złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności aktu notarialnego do sądu powszechnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Andrzej Kuba (spr.), Sędziowie WSA Ewa Frąckiewicz, Halina Święcicka, Protokolant Marta Siemiątkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] Główny Geodeta Kraju, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2 pkt 8, art. 4 ust. 1, art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 23 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 100, poz. 1086 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. L. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...], stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, utrzymał w mocy powyższą decyzję z dnia [...] kwietnia 2001 r. z następującą argumentacją. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów miasta [...] zmian polegających na wpisaniu właścicieli i powierzchni działek na podstawie aktu notarialnego rep. [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. sporządzonego w kancelarii notarialnej K. B., przenoszącego własność udziałów M. L. w nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], opisanej w jednostce rejestrowej [...] obr. [...], na B. S., K. L. i J. L. Uzasadnieniem odmowy dokonania zmiany w ewidencji było stwierdzenie nieprawidłowości dotyczące dokumentów stanowiących podstawę ustalenia przedmiotu umowy sprzedaży zawartej przed notariuszem. Od decyzji Prezydenta Miasta [...] strony postępowania złożyły odwołanie, które następnie wycofały. Wobec powyższego, organ odwoławczy - [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze, nie ustosunkowując się do stanowiska organu I instancji. Na skutek skarg M. L. z dnia [...],[...] i [...] grudnia 2001 r. kierowanych do Wojewody [...] na Prezydenta Miasta [...], realizującego zadania zlecone z zakresu geodezji i kartografii, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając w imieniu Wojewody [...], po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wszczął z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził nieważność wyżej wskazanej decyzji Prezydenta Miasta [...], uznając, że rażąco naruszono nią obowiązujące przepisy prawa. W uzasadnieniu decyzji z [...] kwietnia 2002 r. organ podniósł, iż Prezydent Miasta [...] bezprawnie dokonał oceny aktu notarialnego rep. [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., albowiem w świetle przepisu art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów (Dz. U. nr 38, poz. 454), obowiązkiem organu jest ujawnienie zmian danych ewidencji gruntów wynikających z aktów prawnych orzekających o własności lub władaniu, przy czym organ nie może tych aktów oceniać i badać ich zgodności z prawem. Od powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego skarżący J. L. wniósł odwołanie do Głównego Geodety Kraju. Organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu I instancji, decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja Głównego Geodety Kraju nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. stała się przedmiotem skargi J. L. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji, uzasadniając, iż w dniu jej wydania organowi nie był znany fakt złożenia do Sądu Rejonowego w [...] wniosku o stwierdzenie nieważności aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2001 r. nr rep. [...] Nr [...]. Główny Geodeta Kraju wniósł o oddalenie skargi i posłużył się argumentacją przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto podniósł, iż wniesienie do sądu powszechnego pozwu o "stwierdzenie nieważności aktu notarialnego" nie stanowi podstawy wstrzymania ujawnienia w operacie ewidencyjnym praw osób do nieruchomości wynikających z tego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny jako sąd właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy - zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., nr 100, poz. 1086 ze zm.), ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 cyt. ustawy). Natomiast w myśl przepisu § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. nr 38, poz. 454), na organie prowadzącym ewidencję gruntów i budynków (starosta) spoczywa obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek zainteresowanych, niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych ( § 46 ust. 1 w zw. z § 47 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające m.in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych i aktów normatywnych (§ 46 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia). W świetle wyżej przytoczonych przepisów, ewidencja gruntów powinna stanowić pełen zbiór informacji, utrzymywany w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego gruntów. Zatem na organie ciąży obowiązek ujawniania zmian w ewidencji gruntów wynikających z aktów prawnych orzekających o własności lub władaniu; natomiast organ ten nie jest uprawniony do oceny czy badania zgodności z prawem tych aktów. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że ewidencja gruntów powinna odzwierciedlać stan faktyczny i prawny (II SA 1824/96, II SA 4281/95). Z kolei w wyroku z dnia 18 marca 1999 r. w sprawie o sygn. akt II SA 1728/98 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne jedynie rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu czy budynku. Wbrew powyższemu, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...], powołując się na nieprawidłowości wymienionych w akcie notarialnym dokumentów. Dokonując oceny aktu notarialnego, prezydent miasta w sposób rażący naruszył przepisy prawne, a w szczególności art. 4 ust. 1 oraz art. 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dlatego stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego było zasadne. Przedmiotowa decyzja była bowiem dotknięta wadami prawnymi, co uzasadniało wycofanie jej z obrotu prawnego. Na aprobatę zasługuje również stanowisko Głównego Geodety Kraju, który zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 20012 r. nr [...]. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, co ma mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skutkuje oddaleniem skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło