II SA 2467/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant: Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2004r. sprawy ze skargi K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy przyznania podwyższonego ekwiwalentu uchyla zaskarżoną decyzję 6 IISA 2467/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku [...] Starosta K. na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia /Dz.U. Nr 73, poz. 764/ odmówił K.R. oraz B. Ś. przyznania podwyższonego ekwiwalentu z tytułu likwidacji gospodarstwa rolnego. W uzasadnieniu Starosta K. powołał się na swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2002 roku nr [...] mocą której stwierdził prowadzenie przez K.R. i B.Ś. uprawy leśnej na gruntach o łącznej powierzchni [...] ha położonych w T. gm. G. - działka nr [...]. W ocenie Starosty, we władaniu wnioskodawców znajduje się jeszcze [...] ha użytków rolnych. Zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia podwyższony ekwiwalent przysługuje, jeżeli równocześnie z przeznaczeniem gruntów rolnych do zalesienia następuje likwidacja gospodarstwa rolnego a właściciel zalesionego gruntu nie jest właścicielem gruntu rolnego lub działki siedliskowej większej niż [...]ha. Wobec tego, że pozostała w posiadaniu wnioskodawców powierzchnia gruntów rolnych przekracza normę ustawową, podwyższony ekwiwalent nie przysługuje. Po rozpoznaniu odwołania K.R. i B.Ś. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji. Zdaniem SKO w R. złożony wniosek jest przedwczesny i nie może być merytorycznie rozpoznany. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia właściciel gruntu zalesionego może wystąpić z wnioskiem do starosty o wypłacenie 50% podwyżki ekwiwalentu, o której mowa jest w art. 7 ust. 4 ustawy, corocznie jednorazowo po uzyskaniu pierwszej udatności upraw. Skoro więc decyzja o prowadzeniu uprawy leśnej została wydana w dniu [...] listopada 2002 roku, to uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o wypłacenie 50% podwyżki ekwiwalentu wnioskodawcy nabędą [...] listopada 2004 roku, po spełnieniu ustawowych warunków a mianowicie udokumentowania likwidacji gospodarstwa rolnego i uzyskaniu pierwszej pozytywnej oceny udatności gospodarstwa rolnego. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2003 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K. R.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa poprzez błędne przyjęcie, że złożony wniosek jest przedwczesny. Teza o przedwczesności nie ma uzasadnienie albowiem komisja lustracji uprawy leśnej, w dniu [...] listopada 2002 roku, stwierdziła wymaganą art. 4 ust. 3 pkt 3 ustawy udatność uprawy leśnej powyżej [...] %, co znalazło odbicie w decyzji Starosty K. z dnia [...] listopada 2002 roku. Pozostałe w jego posiadaniu grunty o pow. [...]ha to grunty zakrzewione, niestanowiące użytków rolnych. Z gruntów tych płaci podatek leśny. Tym samym spełnia warunki ustawowe do uzyskania ekwiwalentu podwyższonego o 50 %. Decyzja SKO w R. została wydana z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę SKO w R. wniosło o oddalenie skargi. Podkręciło, że Kolegium nie rozpatrywało wniosku K.R. merytorycznie o wypłatę 50 % podwyżki ekwiwalentu z uwagi na jego przedwczesność albowiem od zalesienia gruntów nie upłynęły dwa lata i nie było jeszcze, bo nie mogło być pierwszej oceny udatności upraw. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sadów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi i przepisami procesowymi. Kontrolując zaskarżona decyzję punktu widzenia powyższych zasad skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże z innych przyczyn aniżeli wskazane w odwołaniu. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej. Zaskarżoną decyzją SKO w R. uchyliło decyzję Starosty K. z dnia [...] marca 2002 roku odmawiającą przyznania K. R. i B.Ś. przyznania podwyższonego ekwiwalentu z tytułu likwidacji gospodarstwa rolnego z powodu niespełnienia przez nich warunków przewidzianych art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku - o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia i umorzyło postępowanie organu I instancji wobec przedwczesności wniosku. W uzasadnieniu decyzji SKO powołało się na treść art. 8 ust. 1 i 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 2 kwietnia 2003 roku. Uszło uwadze organu II instancji, że ustawa z dnia 14 lutego 2003 roku o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska /Dz.U.03.46.392./wprowadziła zmianę do art. 8 ust. 2 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia nadając nowe brzmienie art. 8 ust. 2. ustawy. Zgodnie z nowym brzmieniem ustępu 2 art. 8 ustawy – wypłacenie podwyższonego o 50 % ekwiwalentu, o którym mowa w art. 7 ust. 4 ustawy, następuje po uzyskaniu decyzji o prowadzeniu uprawy leśnej. Znowelizowany art. 8 ust. 2 ustawy wprowadził więc wypłatę ekwiwalentu podwyższonego o 50 %, dla właściciela gruntu rolnego, który jednocześnie z przeznaczeniem gruntu rolnego do zalesienia zlikwidował gospodarstwo rolne i który nie jest ponadto właścicielem gruntu rolnego lub działki siedliskowej nie większej niż 0,8 ha ,co miesiąc licząc od następnego miesiąca, w którym otrzymał decyzję administracyjną o prowadzeniu uprawy leśnej. Po otrzymaniu pierwszej pozytywnej oceny udatności upraw tj. po dwóch latach od zalesienia gruntu rolnego, właściciel gruntu może wystąpić do Starosty z wnioskiem o wypłacenie 50 % podwyżki ekwiwalentu corocznie jednorazowo. Ustawa z dnia 14 lutego 2003 roku o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy - Prawo o ochrony środowiska nowelizująca art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia weszła w życie, zgodnie z jej art. 4, po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia tj. 2 kwietnia 2003 roku. W dacie wydania decyzji przez SKO w R. /[...] czerwiec 2003 rok/ obowiązywał już art. 8 ust. 2 w nowym brzmieniu i organ II instancji winien nowe brzmienie art. 8 ust. 2 ustawy uwzględnić. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Organ administracyjny pierwszej instancji stosuje przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji; organ odwoławczy powinien z kolei ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba, że z nowych przepisów wynika coś innego. Organ odwoławczy orzeka bowiem w sposób merytoryczny (apelacyjny). W rozpoznawanej sprawie, wydając w dniu [...] czerwca 2003 roku zaskarżoną decyzję, SKO w R. zastosowało przepis nieobowiązujący i błędnie oceniło wniosek o przyznanie podwyższonego o 50 % ekwiwalentu jako przedwczesny, gdy tymczasem już od 2 kwietnia 2003 roku wnioskodawcom przysługiwało prawo do podwyższonego ekwiwalentu o ile spełnili także warunki z art. 7 ust 4 ustawy. Istnieje zatem związek przyczynowy między naruszeniem prawa a treścią rozstrzygnięcia polegający na tym, że gdyby nie stwierdzone uchybienie to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna - merytoryczna. Przedmiotem oceny sądu nie mogła być merytoryczna zasadność wniosku albowiem zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego winien tego dokonać w pierwszej kolejności organ II instancji. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1. 1) a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku. Z braku przedmiotu wykonania sąd nie orzekał w przedmiocie wykonalności /art. 152 ustawy/.