II SA 2507/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.), Sędziowie WSA Halina Święcicka, Asesor WSA Piotr Borowiecki, Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2002 roku Nr [...] w przedmiocie wymiany gruntów 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2002 roku, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego A. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. K. i J. P. w pisemnym wniosku z dnia [...] marca 2002 roku zwrócili się do Starosty [...] o wymianę gruntów, położonych w obrębie wsi [...]. A. K. jest właścicielem gruntów ornych tj. działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 1,57ha, które sąsiadują z gruntami leśnymi, stanowiącymi własność J. P., działki nr [...],[...],[...] o łącznej powierzchni 0,46ha. Wnioskodawcy podali, iż wymiana gruntów znacznie poprawi rozłóg posiadanych gospodarstw oraz, iż wzajemnie uzgodnili równowartość wymienianych działek. Starosta [...] decyzją z dnia [...].05.2002r. o numerze [...] w oparciu o art. 3 ust. 3 i art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o scaleniu i wymianie gruntów (jednolity tekst z 1989 roku Dz. U. Nr 58, poz. 349 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 106 ustawy z dnia 14.06.1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst z 2000r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) odmówił wszczęcia postępowania wymiennego dla działek nr [...],[...],[...],[...] i [...] obrębu ewidencyjnego [...], gm. [...], uzasadniając tą decyzję brakiem środków finansowych w starostwie oraz odmową przekazania funduszy na ten cel przez [...] Urząd Wojewódzki, który stwierdził, iż Skarb Państwa nie ma interesu społecznego, aby angażować środki państwowe w prywatną wymianę gruntów. Od powyższej decyzji A. K. i J. P. odwołali się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], podnosząc iż ustawa o scaleniu i wymianie gruntów nie przewiduje odmowy przeprowadzenia postępowania ze względu na brak środków finansowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku Nr [...], zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2002 roku utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało się na art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o scaleniu i wymianie gruntów (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. nr 178, poz. 1749), zgodnie z którym postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadza się na koszt Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 2. W sprawie udokumentowane zostało, iż Starosta [...] bezskutecznie ubiegał się o przekazanie na ten cel środków przez Wojewodę [...]. W ocenie Kolegium skoro nie było funduszy na zrealizowanie wniosku, to Starosta [...] prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania wymiennego. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2002 roku zaskarżyli A. K. i J. P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia. W skardze podnieśli, iż ich zgodny wniosek skierowany do Starosty [...] z dnia [...] marca 2002 roku spełniał wszystkie wymogi z art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o scaleniu i wymianie gruntów zaś odmówienie wszczęcia postępowania wymiennego uzasadnionego brakiem interesu społecznego jest błędne, wszak interes społeczny składa się z interesu poszczególnych obywateli. Wobec nieopłacenia w ustawowym terminie, skarga J. P. została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia [...] listopada 2002 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę A. K. wniosło o jej oddalenie, podnosząc argumenty, jak w zaskarżonej decyzji i uzupełniając je uwagą iż art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o scaleniu i wymianie gruntów nie przewiduje z jakich przyczyn może nastąpić odmowa wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004r weszły w życie: – ustawa z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych, (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), – ustawa z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), – ustawa z 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, Nr 240, poz. 2052). Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. W świetle art. 97 §1 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 3 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle §2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania Sądu była zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2002 roku oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2002 roku, odmawiającej wszczęcia postępowania wymiennego z uwagi na brak środków finansowych. Powoływany w sprawie art. 5 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów reguluje przesłanki postępowania wymiennego, kto jest uprawniony do składania takiego wniosku, jakie grunty podlegają wymianie, na jakich zasadach odbywają się wzajemne rozliczenia z tytułu wymiany gruntów, jakie organy są uprawnione do przeprowadzania postępowania wymiennego i z jakich środków to postępowanie winno być przeprowadzone. Z ust. 4 art. 5 odsyłającego do art. 3 ust. 3 wynika, iż odmowa wszczęcia postępowania wymiennego następuje w drodze decyzji Starosty. Skoro przepis ten nie podaje przyczyn odmowy wszczęcia postępowania, to należy przyjąć ogólne zasady wypracowane przez Ikonę prawa administracyjnego, iż w tym wypadku orzeka się co do niedopuszczalności postępowania wymiennego z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania wymiennego. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby, czy też osób wnoszących żądanie legitymacji strony, uregulowanie przepisami prawnymi danego postępowania administracyjnego, którego wszczęcia żąda strona. W niniejszej sprawie skarżący są legitymowani do wniesienia zgodnego wniosku o przeprowadzenie postępowania wymiennego, którego zasady przeprowadzania są uregulowane w ustawie o scaleniu i wymianie gruntów. Brak jest zatem przeszkód podmiotowych i przedmiotowych do wszczęcia postępowania wymiennego. Brak środków Skarbu Państwa nie uzasadnia odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 §1 lit. c) i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.