II SA 2535/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza celnego może zostać utrzymane w mocy, jeśli organy obu instancji nie ustosunkowały się do wyjaśnień obwinionego złożonych w toku postępowania?Ratio decidendi
Orzeczenie dyscyplinarne, które nie uwzględnia wyjaśnień obwinionego i nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego spełniającego wymogi, powinno zostać uchylone. Brak oceny wyjaśnień obwinionego oraz pominięcie okoliczności wskazanych przez niego w toku postępowania dyscyplinarnego stanowi uchybienie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Funkcjonariusz celny R.D. został obwiniony o naruszenie obowiązków służbowych poprzez niedochowanie należytej staranności podczas rewizji celnej i wykonywania funkcji rachmistrza, co miało spowodować uszczuplenie należności Skarbu Państwa. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył mu karę nagany. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy orzeczenie, uznając zarzuty odwołania za niezasadne. R.D. zaskarżył orzeczenie Dyrektora Izby Celnej do sądu administracyjnego, zarzucając m.in. nieuwzględnienie jego wyjaśnień i brak uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie Dyrektora Izby Celnej oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Naczelnika Urzędu Celnego, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Grzegorz Walczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2004 sprawy ze skargi R.D. na orzeczenie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...]z dnia [...]kwietnia 2003 r. 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości.
P. o. zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...]orzekł, że st. rewident celny, kontroler celny w Oddziale Celnym [...] w W. - R. D. naruszył obowiązki służbowe wynikające z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej poprzez niedochowanie należytej staranności w czasie pełnienia obowiązków służbowych podczas:
dokonywania rewizji celnej towarów zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu wg [...] z dnia [...] października 2001 r.,
wykonywania funkcji rachmistrza w odniesieniu do zgłoszenia celnego [...]z dnia [...] listopada 2001 r.
i za powyższe wymierzył karę dyscyplinarną nagany, na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy o Służbie Cywilnej.
W uzasadnieniu orzeczenia podano m.in., iż w toku postępowania dyscyplinarnego ustalono, że R. D. pełniąc funkcję rewidenta w przypadku zgłoszenia celnego [...]z dnia [...] października 2001 r. nie określił w trakcie wykonywania czynności ilości towaru w opakowaniach jednostkowych, pomimo iż faktura nie spełniała roli specyfikacji.
Natomiast w przypadku zgłoszenia [...]z dnia [...] listopada 2001 r. obwiniony wykonując zadania na stanowisku rachmistrza uznał świadectwo nieprofesjonalnego pochodzenia towaru, w którym wskazano inny kraj pochodzenia, innego nadawcę i inną fakturę, niż wynikało to z danych umieszczonych w zgłoszeniu celnym i pomimo tych rozbieżności, zastosował stawkę celną 9%, co spowodowało uszczuplenie należności Skarbu Państwa.
Powyższe ustalenia wskazują, zdaniem organu, na naruszenie przez R.D. obowiązków wynikających z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Wymierzając obwinionemu karę nagany wzięto pod uwagę dobrą opinię o nim przełożonych oraz fakt, że nie był dotychczas karany dyscyplinarnie.
W odwołaniu do Dyrektora Izby Celnej R. D. zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów § 2 pkt 2, § 3 pkt 1, § 10 pkt 1 ust. 5, pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 2000 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 36, poz. 405) przez uniemożliwienie złożenia wyjaśnień na etapie postępowania wyjaśniającego oraz, że wydane orzeczenie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Ponadto obwiniony zarzucił naruszenie art. 5 § 1 i art. 17 § 1 pkt 2 kpk przez uznanie go winnym jeszcze przed wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego.
Dyrektor Izby Celnej w W. orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...]czerwca 2003 r. nr [...], powołując się na art. 437 § 1 kpk w zw. z art. 79 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie i w uzasadnieniu podał, iż skrócenie czasu prowadzenia postępowania wyjaśniającego nie pozbawiło obwinionego prawa do obrony. Nie zasługuje na uwzględnienie w ocenie organu odwoławczego także zarzut wydania orzeczenia dyscyplinarnego bez uzasadnienia faktycznego i prawnego, gdyż wynika z niego na czym polegały stwierdzone nieprawidłowości i jakie przepisy zostały naruszone przez obwinionego w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, zarówno na stanowisku rachmistrza, jak i rewidenta.
Podjęcie zatem przez Naczelnika Urzędu Celnego[...] w W. decyzji w kwestii wszczęcia postępowania dyscyplinarnego pomimo braku wyjaśnień obwinionego oraz niewskazanie podstawy prawnej wydanego orzeczenia nie stanowiły okoliczności, które mogły mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, w rozumieniu art. 438 pkt 2 kpk.
Brak jest również podstaw do uznania, iż miał miejsce błąd w ustaleniach faktycznych przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R.D. wniósł o uchylenie powyższego orzeczenia zarzucając mu te same uchybienia, które wcześniej podniósł w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stąd właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw zasługuje na uwzględnienie, o ile zarzuca pominięcie przy wydaniu rozstrzygnięcia wyjaśnień obwinionego złożonych w toku postępowania dyscyplinarnego.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w związku z uchybieniami stwierdzonymi przez Dział Wewnętrznej Kontroli Celnej, którego ustalenia pozwoliły w ocenie organu uznać kontrolera celnego R.D.winnym naruszenia obowiązków służbowych określonych w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej przez niedochowanie należytej staranności podczas weryfikacji zgłoszeń celnych [...] z dnia [...] października 2001 r. w zakresie przeprowadzanej rewizji celnej oraz [...] z dnia [...] listopada 2001 r. w zakresie zastosowanych stawek celnych.
Stanowisko organu nie budziłoby zastrzeżeń, gdyby w wydanym orzeczeniu poddał on ocenie również wyjaśnienia obwinionego złożone w toku postępowania dyscyplinarnego, w dniu [...] marca 2003 r. (k [...]). W tych wyjaśnieniach wykazywał on, iż rzetelnie wykonywał swoje obowiązki zarówno podczas pełnienia funkcji rewidenta w dniu [...] października 2001 r., jak też rachmistrza w dniu [...] listopada 2001 r.
Tymczasem w orzeczeniu dyscyplinarnym organ I instancji do tych obszernych wyjaśnień w ogóle się nie ustosunkował, natomiast organ odwoławczy stwierdził jedynie, że przyjęty przez niego tok postępowania w odniesieniu do zgłoszenia [...]z dnia [...] listopada 2001 r. był prawidłowy.
Organy obu instancji nie wyjaśniły zatem, czy obwiniony miał możliwość należytego wykonania obowiązków, zważywszy na wskazywane przez niego w tych wyjaśnieniach warunki pracy w Miejscu Uznanym "C.oraz na inne podnoszone przez obwinionego okoliczności.
Powyższe czyni zasadnym zarzut skarżącego nieuwzględnienia przy wydaniu orzeczenia jego wyjaśnień, a w konsekwencji braku w tym orzeczeniu uzasadnienia faktycznego i prawnego spełniającego wymogi § 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 2000 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 36, poz. 405).
Ponieważ uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, zasadnym jest uchylenie zarówno zaskarżonego orzeczenia, jak i orzeczenia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i dlatego Sąd orzekł jak w wyroku.
O wykonalności zaskarżonego orzeczenia rozstrzygnięto na podstawie art. 152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło