II SA 2539/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spraw.) Sędziowie: NSA Anna Robotowska Asesor WSA Izabela Głowacka Klimas Protokolant Konrad Bonisławski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. 2. orzeka, iż decyzje wymienione w pkt. 1 nie podlegają wykonaniu 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. Sp. z o.o. w N. kwotę 760,- zł. (siedemset sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 42 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 i z 2002 r. Dz. U. Nr 25 poz. 253 i Nr 89, poz.804), lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999) oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684) po rozpatrzeniu odwołania "J." Sp. z o.o. z siedzibą w N. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Ł. z dnia [...] grudnia 2002 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja I instancji została wydana po uchyleniu wydanej wcześniej decyzji z dnia [...] października 2002 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia sprawy przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Ł.. Główny Inspektor Transportu Drogowego zobowiązał [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do przesłuchania w charakterze świadków kierowców uczestniczących w kontroli w dniu [...] października 2002 r. w celu zweryfikowania okoliczności faktycznych zaistniałego zdarzenia. Organ I instancji po przesłuchaniu kierowców uczestniczących w kontroli oraz przyjęciu złożonych przez inspektorów wyjaśnień uznał, iż zeznania kierowców są niespójne i nie zasługują na wiarę. Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję zgodził się z powyższą oceną. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym za przejazd po tej kategorii dróg przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty. Uiszczenie następuje poprzez nabycie karty opłaty podlegającej wypełnieniu zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Prowadzący pojazd należący do skarżącej spółki podczas przejazdu w dniu [...] października 2002 r. po drodze krajowej nr [...] nie posiadali dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kontrolujący inspektorzy odmówili uznania dowodu z karty opłaty drogowej dostarczonej – jak twierdzili inspektorzy – po godzinie, od momentu rozpoczęcia kontroli i wypełnionej już po zatrzymaniu pojazdu do kontroli. Stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym karze podlega przejazd po drogach krajowych pojazdem służącym do wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia tej opłaty. Stosownie do art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy, podczas przejazdu kierowca pojazdu jest obowiązany mieć przy sobie dowód uiszczenia opłaty, brak karty opłaty w pojeździe oznacza jej nieuiszczenie. Brak opłaty skutkuje karą pieniężną w wysokości [...] zł. na podstawie lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. W skardze do Sądu na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego "J." Sp. z o.o. wnosiła o jej uchylenie podnosząc, iż w odwołaniu wykazywano liczne uchybienia w przebiegu wykonywania kontroli drogowej. W zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do tych zarzutów ograniczając się do podania instrukcji wypełniania dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i do wskazania, że w relacjach kierowców sprzecznie przedstawiony jest przebieg kontroli. Skarżąca akcentowała, że rozbieżności wynikają z faktu, iż jeden z kierowców przez znaczny okres kontroli spał. Podnosiła brak uzasadnienia, dlaczego odmówiono przyjęcia, jako dowodu w sprawie dowodu, opłaty dostarczonego przez kierowcę w czasie kontroli. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie podnosząc, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, na kierowcy ciąży obowiązek posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli dowód uiszczenia należnej opłaty drogowej. Kierowca prowadzący pojazd, jak sam przyznał w swoich zeznaniach, w momencie kontroli nie posiadał wymaganej karty opłaty. Odmowa uznania wiarygodności dowodu w postaci karty dostarczonej przez drugiego kierowcą po zakończeniu czynności kontrolnych jest słuszna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie związane z kontrolą transportu drogowego podlega ogólnym przepisom procedury administracyjnej zawartych między innymi w przepisach art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 kpa organ administracji publicznej powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art.75 § 1). W myśl art. 77 § 1 organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80). Z kolei zgodnie z art. 107 § 3 uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zdaniem Sądu organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył wyżej wymienione przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji wydając pierwotną decyzję o nałożeniu kary pieniężnej oparł się wyłącznie o protokół sporządzony z zatrzymania i kontroli pojazdu. Zdaniem organu odwoławczego, który rozpatrywał odwołanie od tej decyzji, protokół nie odzwierciedlał w pełni stanu faktycznego. Uchylając pierwotną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, organ odwoławczy zobowiązał Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Ł. do przeprowadzenia dodatkowo postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie w charakterze świadków kierowców pojazdu. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Ł. jako organ I instancji przesłuchał kierowców pojazdu oraz inspektorów przeprowadzających kontrolę. Zeznania przesłuchanych świadków są rozbieżne co do przebiegu kontroli, a zwłaszcza co do czasu, w którym została dostarczona przez kierowcę karta opłaty drogowej. Organ nie wyjaśniając wynikłych rozbieżności nałożył karę pieniężną stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, iż zeznania kierowców są niespójne i nie zasługują na wiarę. Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję zaakceptował takie uzasadnienie. Zasadny jest zatem zarzut podnoszony jeszcze w postępowaniu odwoławczym jak i w skardze, iż mimo obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 kpa organ nie zawarł w swojej decyzji uzasadnienia, dlaczego dał wiarę zeznaniom inspektorów a nie dał wiary zeznaniom kierowców. Zarzut ten jest o tyle istotny, iż jak wynika z zeznania jednego z inspektorów przeprowadzających kontrolę, nie pamięta on kiedy kierowca dostarczył kartę opłaty drogowej podczas, gdy skarżąca podnosiła, iż kierowca posiadał i okazał kartę opłaty drogowej przed zakończeniem wszystkich czynności kontrolnych tylko inspektorzy odmówili jej przyjęcia. Organ nie odnotował w protokole faktu odmowy przyjęcia karty i wbrew obowiązkowi z art. 75 § 1 kpa odmówił włączenia jej do akt sprawy. Mając to wszystko na uwadze, Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Na zasadzie art. 152 ww. ustawy Sąd stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.