II SA 2549/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Zdzisław Romanowski, Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska, asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Protokolant Kinga Płociak, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi "M." Spółka z o.o. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego skargę oddala "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w miejscowości S. wystąpiła do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego z wnioskiem, na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o znakach towarowych, o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego z napisem MEPROZET zarejestrowanego pod nr [...] na rzecz M. Sp. z o.o. P. Znak zarejestrowany został dla oznaczania towarów – konstrukcje metalowe: kojce uniwersalne dla loch luźnych i prośnych, kojce porodowe dla macior z prosiętami, kojce dla warchlaków, kojce dla knura, bramki i drabiny paszowe dla bydła w klasie 6 i usług doradztwa handlowego w klasie 35. Dodatkowo wnioskodawca wystąpił, alternatywnie, o ustalenie, w trybie art. 23 ustawy o znakach towarowych, iż nie zachodzi podobieństwo pomiędzy znakiem towarowym nr [...] i znakiem używanym przez wnioskodawcę załączonym do wniosku grożące naruszeniem prawa z rejestracji tego znaku. Swój interes prawny wywodzi wnioskodawca z faktu otrzymania od uprawnionego ze spornej rejestracji wezwania do zaprzestania działań naruszających prawa z rejestracji znaku towarowego. Wnioskodawca jako podstawę swego wystąpienia wskazał naruszenie przy rejestracji przedmiotowego znaku przepisów art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych. Bowiem znak graficzny i nazwa MEPROZET od co najmniej 1972r. były używane przez [...] w W. i wszystkie przedsiębiorstwa w nim zgrupowane – w tym przedsiębiorstwo, które wystąpiło z wnioskiem o rejestrację, a także "[...]" S. Po przekształceniach, w roku 1999 została utworzona przez pracowników przedsiębiorstwa państwowego z udziałem inwestora strategicznego spółka "[...]" Sp. z o.o., która w wyniku prywatyzacji bezpośredniej przejęła mienie "[...]" S. do odpłatnego korzystania na podstawie art. 41 ust. 2 w związku z art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. W ramach powyższej umowy spółka przejęła wszystkie prawa przedsiębiorstwa państwowego, w tym prawo do używanych przez to przedsiębiorstwo znaków towarowych. W odpowiedzi na wniosek "M." Sp. z o.o. w P. wniosła o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu podała, że cecha powszechnej znajomości znaku nie jest kwestią historyczną, lecz kwestią oceny z punktu widzenia rynkowego, znajomości znaku wśród potencjalnych kupujących. Oceniając znajomość istnienia na rynku produktów oznaczonych znakiem MEPROZET, można stwierdzić, że znak ten nie jest powszechnie znanym, ze względu na to, że oferta jest jedną z wielu, ograniczoną terytorialnie, a udział w rynku sprzedaży konkurentów z branży wyposażenia ferm jest większy niż wszystkich "[...]". Powyższe stwierdzenia dotyczą wszystkich "[...]", natomiast art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy, zdaniem uczestnika postępowania, ma odniesienie w swoim zapisie dla towarów pochodzących od "innego przedsiębiorstwa", czyli jednego. Jeżeli nie ma "innego producenta" o którym mówi art. 9 ust. 1 pkt 2, to otwarta jest sprawa rejestracji dla każdego podmiotu i w efekcie uzyskania ochrony swego znaku towarowego, co też stało się w naszym przypadku. Zdaniem uczestnika postępowania również bezpodstawny jest wniosek o ustalenie podobieństwa pomiędzy znakiem zarejestrowanym, a znakiem używanym przez wnioskodawcę. Zasadniczą treścią zarejestrowanego znaku jest słowo "MEPROZET", zaś oznaczenie miejscowości nie jest elementem na tyle istotnym by mógł stanowić podstawę do odróżniania obu znaków. Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] czerwca 2001r. wydaną na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych, unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego z napisem MEPROZET. W uzasadnieniu decyzji podano, że prawo z rejestracji znaku towarowego, zgodnie z art. 29 ustawy o znakach towarowych, może być unieważnione jeżeli nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji, określone w przepisach art. 4, 6 - 9 i 32 cyt. ustawy. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca występując o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego z napisem MEPROZET zarejestrowanego pod nr [...] wskazał naruszenie przy rejestracji art. 9 ust. l pkt 2 ustawy o znakach towarowych. W zarejestrowanym znaku towarowym charakterystycznym i istotnym elementem oddziaływującym na nabywców towarów jest niewątpliwie słowo MEPROZET. Oznaczenie to było używane od ok. 1972r. przez [...] w W. oraz przez szereg podległych mu jednostek. Obecnie występuje to oznaczenie w nazwach innych podmiotów gospodarczych wywodzących się z byłego [...], które w jednakowym stopniu, jak uprawniony z rejestracji, mają prawo posługiwać się tym oznaczeniem. W tym stanie rzeczy rejestracja spornego znaku towarowego na rzecz jednego przedsiębiorstwa, wywodzącego się z byłego [...] w W., narusza prawa osobiste i majątkowe pozostałych przedsiębiorstw, używających tego oznaczenia od wielu lat. W tym kontekście, istotnie ma zastosowanie art. 9 ust. l pkt 2 ustawy o znakach towarowych. Przepis ten wyklucza rejestrację znaku dla towarów tego samego rodzaju jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego powszechnie znanego w Polsce, jako znaku pochodzącego z innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzić w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Niekwestionowany fakt używania oznaczenia w okresie wielu lat przez szereg przedsiębiorstw, które zajmowały się produkcją wyrobów technicznego zaopatrzenia rolnictwa, zgrupowanych w byłym [...] w W. spowodował, iż oznaczenie się stało znakiem powszechnie znanym w Polsce w odniesieniu do tych przedsiębiorstw. W tym stanie rzeczy, znak ten nie może zostać zarejestrowany na rzecz tylko jednego podmiotu gospodarczego wywodzącego się z tego [...]. Odwołanie od powyższej decyzji do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym wniosło "M." Spółka z o.o. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w części, w odniesieniu do usług doradztwa handlowego w klasie 35. W uzasadnieniu podniósł między innymi, że powołując jako podstawę unieważnienia prawa z rejestracji art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. Urząd Patentowy nie zbadał należycie, czy spełnione zostały wszystkie wymienione w tym przepisie przesłanki. W szczególności nie wykazano, że znak, z którego korzysta wnioskodawca jest znakiem powszechnie znanym w Polsce, opierając się w tym względzie wyłącznie na stwierdzeniu używania podobnego oznaczenia przez szereg lat przez przedsiębiorstwa zgrupowane w byłym [...] w W. Zdaniem skarżącego wnioskodawca nie wykazał powszechnej znajomości znaku. Ponadto nie rozważono wcale zagadnienia, czy istnieje istotnie niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Uzasadniając żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji w części, a utrzymaniu w odniesieniu do usług doradztwa handlowego w klasie 35, skarżący podniósł, że w odniesieniu do klasy 35 nie zachodzi podstawa prawna, na którą powołał się Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest odwołanie od decyzji Urzędu Patentowego w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego złożone dnia [...] października 2001r. do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP za pośrednictwem Urzędu. Do czasu wejścia w życie ustawy z 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001r. Nr 49, poz. 508) odwołania w tych sprawach rozpatrywane były w Komisji Odwoławczej (art. 50 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.). W związku z wejściem w życie 22 sierpnia 2001r. powołanej ustawy – Prawo własności przemysłowej, sprawa, stosownie do art. 318 ust. 2 tej ustawy, przekazana została do rozpatrzenia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który zgodnie z przepisami określającymi jego właściwość oraz stosownie do art. 317 ustawy – Prawo własności przemysłowej odwołanie to potraktował jako skargę. Ustawa – Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej znaku towarowego "MEPROZET", są zatem przepisy ustawy z 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 7 ze zm.). Zgodnie z art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 7 ust. 1 u.z.t. jako znak towarowy może być zarejestrowany tylko znak, który ma dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Art. 9 ust. 1 pkt 2 stanowi, że niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego powszechnie znanego w Polsce jako znaku dla towarów pochodzących z innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Zgodnie z art. 29 u.z.t. prawo z rejestracji znaku towarowego może być unieważnione jeżeli nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji, określone w przepisach art. 4, 6-9 i 32 u.z.t. W niniejszej sprawie wnioskodawca występując o unieważnienie znaku towarowego słowno-graficznego z napisem MEPROZET zarejestrowanego pod nr [...] wskazując przy rejestracji naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd Urzędu Patentowego RP, że do takiego naruszenia doszło. W zarejestrowanym znaku towarowym charakterystycznym i istotnym elementem oddziaływującym na nabywców towarów jest niewątpliwie słowo "MEPROZET". Zgodnie z przyjętym w doktrynie stanowiskiem, znak jest powszechnie znanym, gdy charakteryzuje się następującymi cechami: a) musi być znany na większości terytorium Polski, b) musi być odnoszony do określonego wyrobu przez krajowych potencjalnych odbiorców, c) musi być znany powszechnie wśród potencjalnych nabywców, d) musi być jedynie znany, nie jest wymagane wyobrażenie potencjalnych odbiorców towarów o wysokiej jakości wyrobów z tym znakiem. Znak "Meprozet" był używany w Polsce już w latach siedemdziesiątych przez [...] i jednostki mu podległe, usytuowane na terenie Polski (nie jest to kwestionowane przez skarżącego). Przedsiębiorstwa te zajmowały się produkcją wyrobów technicznego zaopatrzenia rolnictwa, a więc w kręgu swoich potencjalnych odbiorców znak MEPROZET odnosił się do konkretnych towarów. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] marca 1999r. [...] "O tym, czy znak towarowy jest powszechnie znany przesądza powszechna jego znajomość przede wszystkim wśród potencjalnych nabywców. Jednakże ze względu na daleko posuniętą specjalizację produkcji nie da się wykluczyć, że ów krąg potencjalnych nabywców będzie się ograniczał do zamkniętej grupy specjalistycznych nabywców. Niekoniecznie więc znak znany w tej grupie będzie znany przeciętnemu nabywcy, który nie uczestniczy w tym specjalistycznym obrocie". Tak więc w oparciu o powyższy wyrok można wysnuć wniosek, że wystarczy, iż znak towarowy jest powszechnie znany wśród potencjalnych nabywców. Nie ulega również wątpliwości, że znak był znany, gdyż na rynku istniał już od lat siedemdziesiątych XX – wieku. Tak więc zdaniem Sądu znak towarowy "MEPROZET" wyczerpuje znamiona konieczne do uznania znaku towarowego za powszechnie znany. W tym miejscu należy podkreślić, że pierwotnie uprawniony ze znaku towarowego "MEPROZET", a więc [...], dokonując rejestracji było świadome istnienia innych przedsiębiorstw o podobnym profilu produkcji i podobnej nazwie, używających znaku MEPROZET. Świadomość tą posiadał zapewne również obecnie uprawniony ze znaku towarowego. Tak więc rejestrację znaku MEPROZET na własną rzecz można zdaniem Sądu potraktować również jako akt nieuczciwej konkurencji. Na marginesie należy dodać, że obecnie nazwa MEPROZET występuje w oznaczeniach podmiotów wywodzących się ze [...] między innymi w nazwie: 1) wnioskodawcy "[...]" Sp. z o.o. 2) [...] 3) [...] 4) skarżący M. Sp. z o.o. P. 5) [...] Żądanie skarżącego dotyczące uchylenia zaskarżonej decyzji w części, a utrzymanie rejestracji w odniesieniu do usług doradztwa handlowego w klasie 35 nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zdaniem Sądu również jako samodzielny podmiot gospodarczy prowadzi działania związane z usługami doradztwa handlowego mające na celu zbycie jego produktów. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.