II SA 2580/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del Anna Robotowska Sędziowie WSA Grażyna Śliwińska Ases WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2004 r. sprawy ze skargi H. z siedzibą w Niemczech na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego Merlan nr [...] oddala skargę. W dniu [...].04.1997 r. T. S.A. z siedzibą w A., przez pełnomocnika - rzecznika patentowego [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. -złożył podanie o zarejestrowanie znaku towarowego słownego MERYLAN do działalności produkcyjnej i handlowej dla towarów: kleje inne niż do papieru i użytku domowego, farby, werniksy, lakiery i masy szpachlowe, w klasie 1 i 2. Decyzją Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...].03.2000 r. dokonano rejestracji znaku towarowego MRYLAN za nr [...]. Uprawniony z rejestracji otrzymał świadectwo ochronne na zarejestrowany znak towarowy MERYLAN nr [...]. W dniu [...].12.2000 r. do Urzędu Patentowego RP wpłyną wniosek, H. z siedzibą w Niemczech reprezentowanego przez rzecznika patentowego z firmy [...] z siedzibą w W., o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego MERYLAN nr [...]. Wnioskodawca stawia zarzut, że znak towarowy MERYLAN został zarejestrowany z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31.01.1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. ze zm.). Z pierwszeństwem od [...].09.1990 r. został zarejestrowany znak towarowy słowny METYLAN nr [...] przeznaczony między innymi do oznaczeń klejów do celów przemysłowych oraz z pierwszeństwem od [...].05.1993 r. został zarejestrowany znak towarowy słowny METYLAN nr [...], którego skutki rejestracji międzynarodowej zostały uznane w Polsce, z przeznaczeniem do oznaczania produktów chemicznych dla celów przemysłowych, klejów (materiałów klejących), farb, lakierów, środków wiążących i zagęszczających dla farb i lakierów. Zdaniem wnioskodawcy podobieństwo między znakami jest na tyle duże, że bardzo prawdopodobnym jest możliwość konfuzji w śród odbiorców towarów oznaczonych tymi dwoma znakami. Skutkiem złożenia powyższego wniosku Urząd Patentowy RP wezwał T. do pisemnego ustosunkowania się do niego i w odpowiedzi pełnomocnik T. wnosił o oddalenie wniosku H. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego MERYLAN nr [...]. Pełnomocnik T. twierdził, że nieprawdą jest jakoby znaki MERYLAN i METYLAN były podobne do siebie na tyle by powstawało niebezpieczeństwo ich mylenia przez potencjalnych odbiorców w przeciętnych warunkach obrotu gospodarczego. Znaki różnią się między sobą zarówno pod względem znaczeniowym jak i fonetycznym. Słowo MERYLAN jest o charakterze czysto fantazyjnym, natomiast METYLAN kojarzy się ze związkiem chemicznym, szczególnie z pochodnymi metylu i metany. Nadto T. podnosił, że rodzaje towarów oznaczanych tymi dwoma znakami zawarte są w klasie 1, a więc w sprzedaży odbywającej się raczej hurtowo niż detalicznie. Stąd ryzyko pomyłki przez nabywcę towaru praktycznie nie istnieje, gdyż są to nabywcy profesjonalnie trudniący się zastosowaniem tych towarów. Także artykuły z klasy 2 oznaczone tymi znakami są nabywane z dużą uwagą przez klientów często przy konsultacji ze sprzedawcą, a więc i tutaj nie występuje obawa pomyłki. Pełnomocnik T. dalej wywodził, że nie ma obawy mylenia przez nabywców towarów oznaczonych tymi dwoma znakami, a na dowód funkcjonowania na ryku podobnych znaków towarowych przytacza takie znaki jak: [...] i [...];[...] i [...];[...] i [...]. W dniu [...].08.2001 r. w Urzędzie Patentowym RP odbyła się rozprawa, na której wnioskodawca podtrzymał wniosek uzasadniając tym, że znaki w jego Ocenie są myląco do siebie podobne co jest ze szkodą dla H., którego znak jest znany na światowych rynkach od 1958 r. W odpowiedzi pełnomocnik T. podtrzymał swoje argumenty o braku mylącego podobieństwa znaku MERYLAN do znaku przeciwstawnego, zarówno pod względem graficznym, tekstowym, jak i fonetycznym oraz w odbiorze znaczeniowym obu wyrażeń. Nadto T. podnosił, że do pomyłki dojść nie może tym bardziej, że zawsze przy swoim znaku obie firmy umieszczają własne logo. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...].08.2001 r. nr [...] oddalił wniosek H. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego MERYLAN. Urząd Patentowy RP nie miał wątpliwości, że istnieje podobieństwo towarów opatrzonych tymi dwoma znakami, jednakże miał na uwadze fakt, że oba znaki funkcjonując dla towarów w klasie 2 lub 1 oznaczają towary które nabywają profesjonaliści i nie będzie dochodziło do ich mylenia. Urząd Patentowy RP podzielił argument uczestnika postępowania, że znak MERYLAN jest postrzegany jako określenie fantazyjne, natomiast znak METYLAN kojarzy się ze związkami chemicznymi. Z uwagi na wymienione argumenty Urząd Patentowy RP doszedł do przekonania, że różnica pomiędzy tymi dwoma znakami jest na tyle istotna, iż nie zachodzi niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd nabywców co do źródła pochodzenia towarów. Z tych powodów Urząd Patentowy RP nie podzielił także zarzutu naruszenia praw majątkowych wnioskodawcy. Od decyzji tej wnioskodawca (H.) złożył w dniu [...].10.2001 r. odwołanie. Uzasadnienie odwołania nie odbiega zasadniczo w argumentacji od przedstawionej we wniosku. Odwołujący dodatkowo podnosi, że jego znak jest znany na polskim i światowych rynkach od ponad czterdziestu lat i cieszy się zasłużoną renomą, dlatego zasługuje na szczególną ochronę, której zakres powinien być szerszy. Odwołujący się podkreśla, że przez tak wiele lat używania znak towarowy METYLAN nabrał on bardzo silnych własności wyróżniających i jest bezbłędnie kojarzony z firmą H. Zdaniem odwołującego się za nie trafny należy uznać argument T. o braku możliwości pomyłki w zakupie towaru oznaczonego przez jeden ze znaków, gdyż w znacznej części towary te są sprzedawane w supermarketach, gdzie istnieje samoobsługa przy braku doradztwa ze strony sprzedawcy. Stosownie do art. 318 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo o własności przemysłowej (Dz. U. Z 2001 r. Nr 49, poz. 508) odwołanie zostało skierowane jako skarga do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. W odpowiedzi z dnia [...].07.200 2r. (złożonej dnia [...].07.2002 r.) na odwołanie (skargę) Urząd Patentowy RP z uwagi na to, że skarga nie podnosi okoliczności wskazujących na naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, nie dopatrzył się podstaw do jej uwzględnienia. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje; Przedmiotem sporu między stronami jest ocena na gruncie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zmianami) czy zarejestrowany znak towarowy MERYLAN jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego METYLAN, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego podobieństwo to mogłoby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Orzekający w sprawie Urząd Patentowy RP stwierdził, że podobieństwo znaków nie występuje w takiej intensywności by mogło to wprowadzić w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego odbiorców w błąd. Różnica pomiędzy znakiem towarowym MERYLAN a znakiem przeciwstawnym zawiera się w płaszczyźnie fonetycznej i znaczeniowej. Oba znaki zawierają tą samą ilość liter w tym przypadku jednak nie ma to istotnego znaczenia tym bardziej, że właśnie zmiana jednej litery powoduje odróżnienie obu znaków w takim stopniu, że nie występuje spełnienie przesłanki z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Oba znaki także różnią się zasadniczo w odbiorze fonetycznym i ta ich cecha również decyduje o możliwości bezbłędnego wyboru towaru poszukiwanego przez nabywcę. Znak MERYLAN jest znakiem fantazyjnym natomiast znak METYLAN wyraźnie kojarzy się z produktem chemicznym. W ocenie Sądu oba znaki wyposażone, w podane wyżej cechy, mają na tyle wyróżniający charakter, że w świadomości uczestników obrotu gospodarczego w sposób niebudzący wątpliwości wskazują na towary pochodzące od różnych przedsiębiorców. Zarejestrowanie znaku towarowego z późniejszym pierwszeństwem dla oznaczenia towarów lub usług podobnych do towarów i usług oznaczonych znakiem towarowym z wcześniejszym pierwszeństwem jest dopuszczalne, (wyrok NSA w Warszawie z dnia 29. 05 2002 r. II SA 3872/01 opublikowany w Monitorze Prawnym 2002/14/628). Urząd Patentowy RP stwierdził w zaskarżonej decyzji, oddalającej wniosek firmy H., posługującej się znakiem METYLAN, o unieważnienie prawa firmy T. S.A. z rejestracji znaku słownego MERYLAN, że podobieństwo towarów jest bezsporne, jednakże nie uznał by podobieństwo obu znaków wyczerpywało stopień podobności z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, Obaj przedsiębiorcy, na poparcie swoich tez, wskazali znaki towarowe, którym odmówiono rejestracji i które zostały mimo podobieństwa zarejestrowane. Większość z tych znaków także składa się z tej samej ilości liter i nawet pomimo zbieżności fonetycznej zostały zarejestrowane. Dla Sądu nie może to stanowić argumentu lecz jest informacją, że nie występują bezwzględne przeciwwskazania do rejestracji znaków towarowych nawet o dużym podobieństwie, na przykład [...] i [...]. Ustawa także nie wyklucza rejestracji znaku ze względu na jego podobieństwo ze znakiem zarejestrowanym z wcześniejszym pierwszeństwem, uzależnia jedynie jego rejestrację od stopnia podobieństwa do znaku zarejestrowanego wcześniej. "Jednorodzajowość" towarów, o której mowa w ustawie o znakach towarowych, nie może być interpretowana jako ich "identyczność". O jednorodzajowości towarów decyduje przede wszystkim to, czy nabywcy mogą sądzić, że towary wytwarzane są przez to samo przedsiębiorstwo, a jednym z istotnych kryteriów określenia przynależności towarów do jednego rodzaju są warunki zbytu towarów (wyrok NSA w Warszawie z dnia 18.11.2002 r. USA 4031/01 opublikowany w Monitorze Prawniczym 2003/1/5) Znak towarowy METYLAN zarejestrowany wcześniej i znak towarowy MERYLAN zarejestrowany z późniejszym pierwszeństwem przeznaczone są do oznaczenia towarów w klasie 1 i 2. Znak METYLAN przeznaczony jest (w klasie 1) do oznaczania klejów dla celów przemysłowych, natomiast znak MERYLAN (w klasie 1) do oznaczania klejów innych niż do papieru i użytku domowego. Z powyższego zestawienia wynika, że zbyt towarów w klasie 1 opatrzonych znakiem METYLAN występuje w warunkach hurtowych, gdyż sprzedaż dla celów przemysłowych nie jest sprzedażą detaliczną. Tym samym i warunki zbytu towaru opatrzonego znakiem METYLAN są inne niż towaru w klasie 1 opatrzonego znakiem MERYLAN. Warunki zbytu towaru opatrzonego znakiem METYLAN wskazał sam uprawniony z rejestracji określając, że jest to towar przeznaczony dla celów przemysłowych. Towary w klasie 1 opatrzone znakiem MERYLAN to kleje inne niż do papieru i użytku domowego a warunki zbytu tych towarów mogą być inne niż towarów opatrzonych znakiem METYLAN. W świetle powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego daje się wysnuć wniosek, że towary w klasie 1 obu przedsiębiorców nie cechuje jednorodzajowość, co najmniej z uwagi na różnice w warunkach ich zbywania. Tym samym odpada przesłanka z art. 9 ust. 1 ustawy o znakach towarowych - towary te nie są tego samego rodzaju – a ponieważ nie są tego samego rodzaju nie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia okoliczności wymienionych w punkcie 1 tego przepisu, gdyż ma on zastosowanie wyłącznie w sytuacji spełnienia warunku z ustępu 1. Towary określone w klasie 2 nie są towarami które są nabywane przy takiej częstotliwości jak na przykład artykuły spożywcze. Stosowanie farb i lakierów, przy występującej obecnie na rynku ich różnorodności w zakresie przeznaczenia, to praktycznie domena fachowców lub co najmniej osób, które wiedzą dla jakich celów ich poszukują. Nabywcy tych towarów z większą uwagą niż przeciętny nabywca zapoznają się z oznaczeniami na opakowaniach, nie zachodzi więc niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców tych towarów ze względu na pewne podobieństwo obu znaków. Oboma znakami są opatrywane towary będące w sprzedaży w Grecji i nie dochodzi tam do mylenia towarów obu przedsiębiorców. Analogicznie należałoby przyjąć, że odbiorcy polscy, którzy przyzwyczajeni są już do podaży występującej na naszym rynku, nie będą wprowadzani w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych tymi znakami towarowymi. Sąd badając czy działalność organu administracji w tej sprawie jest zgodna z prawem doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych oraz przepisów procesowych a w związku z tym brak jest podstawy do uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W tym stanie faktycznym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak na wstępie.