II SA 2584/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Asesor WSA Joanna Kube, Asesor WSA Janusz Walawski, Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2004 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę L. M. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu 28 lutego 2000 r. i decyzją z dnia [...] marca 2000 r. uzyskał status bezrobotnego z dniem 28 lutego 2000 r. i zasiłek dla bezrobotnych od dnia 7 marca 2000 r. Decyzją z dnia [...] września 2000 r. orzeczono o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 7 września 200 r. z powodu upływu okresu jego pobierania. W dniu 18 października 2000 r. L. M. złożył w urzędzie zatrudnienia wniosek o przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Starosta P. decyzją z dnia [...] listopada 2000 r., wydaną na podstawie art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) orzekł o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że p. L. M. nie spełnia przesłanek z art. 37 j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ponieważ nie legitymuje się okresem uprawniającym do zasiłku, wymaganym tym przepisem. Z dokumentów przedłożonych bowiem w dniu rejestracji wynika, że wprawdzie skarżący posiada staż pracy wynoszący 29 lat, 8 miesięcy i 3 dni jednakże w tym 4 lata, 11 miesięcy i 26 dni to okres pobierania przez skarżącego renty. Okresu zaś pobierania renty nie można zaliczyć do okresu uprawniającego do zasiłku. Od tej decyzji p. L. M. odwołał się do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. : - uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2000 r., orzekającą o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, - uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2000 r. orzekającą o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną od dnia 28 lutego 2000 r. i przyznającą prawo do zasiłku od dnia 7 marca 2000 r., - uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2000 r. o utracie prawa do zasiłku od dnia 7 września 2000 r. z powodu upływu okresu jego pobierania, - orzekł o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego od dnia 5 lipca 2000 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, - orzekł, że kwoty wypłaconych zasiłków dla bezrobotnych za okres od 5 lipca 2000 r. do 6 września 2000 r. zaliczyć należy w poczet przyznanego zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w dniu rejestracji w PUP skarżący wykazał świadectwami pracy staż pracy wynoszący 24 lata 8 miesięcy i jeden dzień. Ponadto skarżący przedstawił zaświadczenie z ZUS o pobieraniu renty przez okres 5 lat i 2 dni. Biorąc zaś pod uwagę nowelizację art. 37 l ust. 1 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, która weszła w życie w dniu 6 maja 2000 r., i umożliwiła zaliczenie do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego okresu aktualnie pobieranego zasiłku - to zdaniem organu - skarżący spełnia warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego. W oparciu o wniosek Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia 15 stycznia 2001 r., zarzucający Wojewodzie naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego jak i materialnego Prezes Krajowego Urzędu Pracy decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. Skargę na decyzję Prezesa Krajowego Urzędu Pracy Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił postanowieniem z dnia 29 grudnia 2001 r. z powodu niewyczerpania trybu z art. 127 § 3 Kpa. Wnioskiem z dnia 16 listopada 2001 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego A. B. zwrócił się do Prezesa Krajowego Urzędu Pracy o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzja Prezesa Krajowego Urzędu Pracy z dnia [...] lutego 2001 r. Do wniosku dołączył prośbę o przywrócenie uchybionego terminu. Prezes Krajowego Urzędu Pracy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2001 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 155 Kpa orzekł o zmianie decyzji Starosty P. z dnia [...] września 2001 r. w sprawie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych w ten sposób, że utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych nastąpiła od dnia 12 lipca 2000 r. Kolejną decyzją z tego samego dnia ([...] lutego 2003 r.) nr [...] Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie skarżącego od decyzji Starosty P. z dnia [...] listopada 2000 r., orzekającej o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego od dnia 19 października 2000 r.: - uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości, - przyznał prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 12 lipca 2000 r. w wysokości 120 § kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy, - przyznał skarżącemu odsetki ustawowe od dnia niewypłaconych w terminie kwot zasiłku przedemerytalnego, zgodnie z terminami płatności zasiłków wynikających z harmonogramu wypłat PUP w P. W dniu 6 marca 2003 r. wpłynął do Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wniosek Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w P. o zbadanie akt sprawy i ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. w związku z naruszeniem, przez organ prawa materialnego. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 Kpa w związku z art. 24 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 14 grudnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu: - stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. o nr [...], - stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. o nr [...], zmieniającej decyzję Starosty P. z dnia [...] września 2000 r. co do utraty prawa do zsiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że obie decyzje Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. Kwestią sporną była możliwość zaliczenia skarżącemu do okresu uprawniającego do zasiłku, okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy. Stan prawny od 2000 r. regulujący tę kwestię nie uległ zmianie od 2000 r. do dnia wydawania decyzji przez Wojewodę [...]. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2 ustawy do okresu uprawniającego do zasiłku podlegają zaliczeniu okresy enumeratywnie wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 1, 2,4 i 5 oraz w art. 24 ust. 4. Okres zaś renty z tytułu niezdolności do pracy wskazany w art. 23 ust. 2 pkt 3 podlega jedynie zaliczeniu do 365 dni. Organ wskazał również, że przez pewien czas stosowano wykładnię, na podstawie której zaliczano wskazany okres do okresu uprawniającego do zasiłku. Jednakże wykładnia ta naruszała obowiązujący stan prawny i jej stosowanie zostało zniesione. Jeśli zaś chodzi o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. o nr [...], zmieniającej decyzję Starosty P. z dnia [...] września 2000 r. co do utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych to organ wskazał, że było to konsekwencją stwierdzenia nieważności o nr [...]. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego A. B. zwrócił się do Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. jednakże Minister decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. utrzymał swoją decyzję w mocy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. L. M., reprezentowany przez radcę prawnego A. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 37 j ust. 1 i art. 37 l ust. 1 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez niewłaściwą interpretację art. 24 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wskazał, że według obowiązującej w okresie od 4 listopada 1999 r. do 25 października 2000 r. interpretacji Krajowego Urzędu Pracy (a zatem w okresie obejmującym rejestrację skarżącego w PUP, pobieranie zasiłku i złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego), okres pobierania renty zaliczano do okresu uprawniającego do zasiłku. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi podnosząc argumenty zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić skarżącemu, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art., 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługują na uwzględnienie. Wskazać należy, że zaskarżoną decyzją Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r., którą to decyzją stwierdził nieważność dwóch decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. niezbędne jest wykazanie, że decyzja taka została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość jego naruszenia i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy. W rozpatrywanej sprawie wniosek Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia 6 marca 2003 r. o zbadanie akt sprawy i ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. wskazywał na naruszenie, przez organ wydający decyzje, prawa materialnego w ten sposób, że do okresu uprawniającego do zasiłku zaliczono skarżącemu okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy. Jak wynika z analizy akt sprawy skarżący w momencie złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego legitymował się stażem pracy wynoszącym 29 lat, 8 miesięcy i 2 dni, z czego 5 lat i 2 dni stanowił okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy. Wskazać należy, że zarówno wykazany świadectwami pracy staż pracy skarżącego, w wymiarze 24 lat, 8 miesięcy i 1 dnia jak również zatrudnienie skarżącego w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze przez okres minimum 15 lat nie jest kwestionowany zarówno przez organy zatrudnienia jak i skarżącego. Przedmiotem sporu pozostaje zatem wyłącznie kwestia zaliczenia skarżącemu do okresu uprawniającego do zasiłku okresu pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy. Wskazać należy, że zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 nr 6, poz. 56 ze zm.) zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla mężczyzn 35 lat lub 30 lat - w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Według zaś art. 24 ust. 2 pow. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności, wymienione w art. 23 ust. 1 i 2 oraz w art. 23 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5 ustawy. Zgodnie z art. 24 ust. 2 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do okresu uprawniającego do zasiłku podlegają zaliczeniu okresy enumeratywnie wyliczone w art. 23 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1, 2, 4, 5 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy. Wśród tych wymienionych okresów podlegających zaliczeniu do okresów, od których zależy nabycie i długość pobierania zasiłku ustawodawca nie wymienił okresu pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy. Okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy wskazany w art. 23 ust. 2 pkt 3 podlega jedynie zaliczeniu do 365, od posiadania których zależy nabycie prawa do zasiłku. Tak więc skarżący w momencie składania wniosku o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego nie legitymował się okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym, w jego przypadku 30 lat. Zaliczenie zatem skarżącemu przez Wojewodę [...] okresu pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy do okresu uprawniającego do zasiłku było nieuprawnione, zaś decyzją przyznająca zasiłek przedemerytalny rażąco naruszała prawo. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej rozpoznając sprawę trafnie wskazał przepisy mające w sprawie zastosowanie i dokonał ich prawidłowej interpretacji. Powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, iż Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej prawidłowo uznał, iż należało stwierdzić nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r., trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, przyznającej skarżącemu prawo do zasiłku przedemerytalnego oraz zmieniającej decyzję Starosty P. z dnia [...] września 2000 r. co do daty utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto wskazać należy, że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracji, ani sądowi administracyjnemu uprawnień do odstępstw w kwestiach szczegółowo tymi przepisami uregulowanymi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.