II SA 2648/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant Paweł Groński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe Oddala skargę Komendant Główny Policji, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2002 r., utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r., którym [...] G. M. został uznany winnym naruszenia dyscypliny służbowej i ukarany karą dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Wymienionemu policjantowi zarzucono, że w dniu [...] października 2001 r. w Komendzie Powiatowej Policji w C., w godz. [...], po niezaliczonym egzaminie teoretycznym z zakresu stosowania i posługiwania się pałką wielofunkcyjną typu "Tonfa", wbrew obowiązkowi wynikającemu z pkt 47 Regulaminu ogólnego i musztry Policji stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 11/98 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1998 r. w sprawie wprowadzenia do użytku służbowego w Policji Regulaminu ogólnego i musztry Policji, wprowadził się w stan co najmniej po użyciu alkoholu, uniemożliwiający wykonywanie czynności służbowych, czym nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 58 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. W uzasadnieniu orzeczenia Komendant Główny Policji stwierdził m.in., iż zgromadzone w toku postępowania dyscyplinarnego materiały świadczą, iż zostało ono przeprowadzone prawidłowo. W sposób obiektywny ustalono, że [...] G. M. popełnił zarzucane mu przewinienie. W szczególności zeznania Komendanta Powiatowego Policji w C., [...] Sekcji Ruchu Drogowego KPP w C., przedstawiciela komisji egzaminacyjnej, kolegów obwinionego, którzy tego dnia mieli z nim kontakt, jak też kserokopie notatek służbowych, w pełni potwierdzają winę G. M.. Świadkowie w złożonych zeznaniach stwierdzili, że w czasie rozmowy z obwinionym wyczuwali od niego intensywną woń alkoholu. Zeznania ich są jasne, spójne i logiczne. Korespondują w pełni z zeznaniami pozostałych świadków, którzy opisywali nienaturalne zachowanie się obwinionego. W ocenie organu II instancji zasługiwały one na wiarę, gdyż brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że świadkowie ci w sposób złośliwy pomawiają obwinionego. Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez obwinionego policjanta -niezbadania stanu nietrzeźwości w dniu [...] października 2001 roku Komendant Główny Policji wskazał, że w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, iż za nietrzeźwą jest uważana osoba wykazująca w znacznym stopniu zakłócenia funkcji psychomotorycznych wywołane użyciem alkoholu. Zakłócenia te mogą wyrażać się zewnętrznie w zataczaniu się, zaburzeniach mowy, blednięciu skóry, mówieniu od rzeczy lub innym zachowaniu się wbrew zasadom zdrowego rozsądku. Ustalenie stanu po użyciu alkoholu następuje na podstawie badania krwi lub analizy wydychanego powietrza ale prawo nie wyklucza jego ustalenia na podstawie innych dowodów, m.in. zeznań świadków (por. wyrok SN z 28 lipca 1995 roku, KRN 55/95, OSPriP 1996, nr 2-3, poz. 14). Tak więc w zaistniałych okolicznościach policjant nie był badany alkomatem, gdyż stan w jakim się znajdował, w ocenie świadków, nie budził żadnych wątpliwości, iż jest pod wpływem alkoholu. Obowiązek zachowania trzeźwości przez policjanta podejmującego czynności służbowe nigdy nie budził wątpliwości i wynika chociażby ze szczególnego rodzaju zadań wykonywanych przez Policję, określonego w art. 1 ustawy o Policji. Ponadto obowiązek ten wynika wprost z art. 47 Regulaminu ogólnego i musztry w Policji wprowadzonego zarządzeniem nr 11/98 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1998 roku (Dz. Urz. KGP z 1999 roku Nr 3, poz. 10), który stanowi, że policjantom podczas wykonywania obowiązków służbowych nie wolno spożywać napojów alkoholowych. Również w orzecznictwie uznaje się, że wszystkie czynności związane z wykonywaniem określonego zawodu wymagają trzeźwości. Nawet, gdy obowiązek zachowania trzeźwości nie jest wprost wyrażony, może wynikać z charakteru podejmowanych czynności. Wszędzie tam, gdzie czynności zawodowe mają związek z bezpieczeństwem ludzi, od osoby wykonującej te czynności należy wymagać trzeźwości. Tak więc policjant, mając świadomość konieczności wykonywania jeszcze w tym dniu zadań służbowych, nie dostosował się do obowiązujących przepisów. Przepis art. 17 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 1982 roku Nr 35, poz. 230 z poźn. zm.) nakłada na kierownika zakładu pracy lub osobę przez niego upoważnioną obowiązek niedopuszczenia do pracy pracownika, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że stawił się on do pracy w stanie po użyciu alkoholu albo spożywał alkohol w czasie pracy. Dlatego też uprawnioną decyzją w tym przypadku było polecenie Komendanta Powiatowego Policji niedopuszczenia do służby [...] G. M. i odwiezienie go do miejsca zamieszkania. W oparciu o stwierdzony stan faktyczny bezsporne jest zatem w ocenie organu II instancji, iż [...] G. M. dopuścił się zarzucanych mu czynów. Wymierzona kara dyscyplinarna uwzględnia charakter i okoliczności ich popełnienia. Naruszenie dyscypliny poprzez wprawienie się w stan nietrzeźwości i niestawienie się do służby dyskwalifikuje go do zajmowania stanowiska [...] Sekcji Ruchu Drogowego. Jako policjant z 20-letnim stażem powinien stanowić wzór dla młodszych stażem kolegów. Wykazana nieodpowiedzialność i lekceważenie obowiązujących norm i przepisów nie pozwalają na pozostawienie policjanta na dotychczasowym stanowisku. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. M. zarzucił powyższemu orzeczeniu obrazę przepisów: — § 5 pkt 4 zarządzenia nr 16/96 Komendanta Głównego Policji z dnia 4 kwietnia 1996 r. przez niezastosowanie wobec niego urządzenia pomiarowego, co miało wpływ na ustalenie zawartości alkoholu we krwi, a w konsekwencji ustalenie stanu nietrzeźwości bądź stanu po użyciu alkoholu, * § 19 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów przez uchybienie terminom tam przewidzianym, co mogło mieć wpływ na treść decyzji, * § 13 ust. 3 pkt 4 cytowanego rozporządzenia poprzez przeprowadzenie całego postępowania dowodowego przez przełożonego podlegającego wyłączeniu, co mogło mieć wpływ na treść decyzji. Wskazując na powyższe podstawy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził m.in., iż wskazany przez skarżącego przepis § 5 pkt 4 powołanego zarządzenia stanowi fakultatywną przesłankę poddania wymienionych w przepisie osób badaniom na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Nie zawiera normy obligującej do takich działań. Zatem nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego o naruszeniu powołanego przepisu a także pozostałych wskazanych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stąd, właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 tegoż przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, iż podstawę prawną wydanych w sprawie orzeczeń Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lutego 2002 r. stanowił przepis § 24 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14), zaś Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2002 r. utrzymującego w mocy to orzeczenie - przepis § 32 ust. 4 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.), który upoważniał do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień, przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych, wymierzenia w nich kar i ich wykonywania, odwoływania się od wymierzonych kar, a także właściwość przełożonych w tych sprawach. Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 8 października 2002 r. nr K 36/00 OTKA 2002/5/63, uznał art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że utrata mocy obowiązującej art. 139 ust. 2 ustawy o Policji, w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego nastąpi, z dniem 30 września 2003 r. W związku z powyższym, Sąd rozważał legalność wydanych w sprawie orzeczeń w świetle istniejących przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w brzmieniu obowiązującym w dacie ich wydania oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organ mógł dokonać ustaleń faktycznych dotyczących znajdowania się skarżącego w czasie służby pod wpływem alkoholu pomimo niepoddania go badaniom na zawartość alkoholu, albowiem ustalenia te mogły być poczynione na podstawie wszelkich dostępnych środków dowodowych, w tym w szczególności na podstawie zeznań świadków. Powołane przez skarżącego zarządzenie nr 16/96 Komendanta Głównego Policji z dnia 4 kwietnia 1996 r. w sprawie przeprowadzania przez policjantów badań na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, stanowi w § 5 ust. 4, iż badaniom na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu można poddać pracownika niedopuszczonego do pracy z powodu podejrzenia, że stawił się do pracy po spożyciu alkoholu albo spożywał alkohol w czasie pracy. Zasadnie zatem podniesiono w odpowiedzi na skargę, iż przepis ten nie zawiera normy obligującej do takich działań. Przeprowadzenie tych badań nie było obowiązkowe, w związku z czym zarzut naruszenia cytowanego przepisu nie jest uzasadniony. Słusznie organ zauważa, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie już wskazywano, iż poza badaniami na zawartość alkoholu, ustaleniu nietrzeźwości mogą służyć inne źródła dowodowe, w tym zeznania świadków. Sąd Najwyższy przyjął też, iż inicjatywa co do wykonania badań stanu trzeźwości należy do pracownika, któremu pracodawca zarzucił naruszenie obowiązku trzeźwości (por. wyrok SN z dnia 26 sierpnia 1999 r. sygn. akt I PKN 241/99 - OSNP 2000/24/859). Z akt dyscyplinarnych nie wynika, aby skarżący zażądał przeprowadzenia badań stanu jego trzeźwości. Skarżący zarzuca, iż orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisu § 19 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów. Zgodnie z tym przepisem postępowanie dowodowe powinno być zakończone w ciągu 1 miesiąca od daty wszczęcia. Otóż, stwierdzić należy, że istotą tego przepisu, mającego charakter instrukcyjny, było zapewnienie sprawności postępowania dyscyplinarnego i niedochowanie wskazanego w nim terminu nie miało wpływu na treść orzeczenia. Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia § 13 ust. 3 pkt 4 cytowanego rozporządzenia, gdyż postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone przez wyznaczonego policjanta [...] A. G. – [...] Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w C. i z akt postępowania nie wynika, aby osoba ta była świadkiem zdarzenia i w myśl wskazanego przepisu podlegała wyłączeniu od udziału w tym postępowaniu. Z tych wszystkich względów skargę uznano za nieuzasadnioną. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w wyroku.