II SA 2724/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi H.W. o ukaranie Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty w przedmiocie niewykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2002 r. (II SAB 73/02) zobowiązującego Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty do wydania rozstrzygnięcia w sprawie usunięcia zakłóceń w odbiorze [...] na falach długich wymierza Prezesowi Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty grzywnę w wysokości 2 201 (dwa tysiące dwieście jeden) złotych. H. W. w szeregu wnioskach kierowanych do Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty oraz wcześniej do instytucji będących poprzedniczkami tego urzędu zgłaszał zakłócenia w odbiorze [...] na falach długich utrzymując, że zakłócenia te wywołują maszyny dziewiarskie pracujące na sąsiedniej posesji należącej do G. P. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty (dalej URTiP) wykonał kontrolę pracy urządzeń, które zdaniem skarżącego wywoływały zakłócenia i wydał decyzję nakazującą G. P. zainstalowanie filtrów przeciwzakłóceniowych. Zobowiązany wykonał decyzję i kontrola przeprowadzona przez URTiP nie stwierdziła występowania zakłóceń w obrębie pracy maszyn mających je wywoływać. Jednakże URTiP nie wydał stosownego rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku H. W., powiadamiając go jedynie pismem o przeprowadzonych czynnościach i wydanej decyzji G. P., nie doręczając H. W. tej decyzji. Takie zachowanie organu, przejawiające się formalną bezczynnością w stosunku do wniosku H. W., legło u podstawy jego skargi skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) wyrokiem z dnia 31 października 2002 r. (II SAB 73/02) zobowiązał Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku H. W. dotyczącego usunięcia zakłóceń. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] Prezes URTiP na podstawie art. 117 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852 ze zm.) oraz art. 104 kpa umorzył postępowanie w sprawie zgłoszonych zakłóceń przez H. W. w odbiorze [...] w miejscowości K. Organ stwierdził po przeprowadzeniu kontroli, iż zakłócenia te nie występują na częstotliwości [...] kHz ani na częstotliwości [...] MHz zarówno przy włączonych maszynach w Z. "P." G. P., jak i przy maszynach wyłączonych. Odbiór audycji radiowych na zakresach fal długich w terenie zabudowanym i uprzemysłowionym nie gwarantuje prawidłowej jakości odbioru ze względu na ciągle narastający poziom zakłóceń powodowanych przez urządzenia gospodarstw domowych, urządzenia handlowe, przemysłowe, infrastruktury, energetyczne i komunikacyjne. Dlatego dla umożliwienia prawidłowego odbioru [...] emitowany jest on także na częstotliwości UKF - w rejonie W. i miejscowości K. jest to częstotliwość [...] MHz. Jednakże w badanej okolicy nie stwierdzono także zakłóceń [...] na falach długich – [...] kHz. Na decyzję tą H. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący zarzuca decyzji brak uzasadnienia pranego i faktycznego, brak podstawy prawnej umorzenia postępowania, naruszenie art. 77 §1 kpa, niespełnienie obowiązku nałożonego wyrokiem NSA z dnia 31 października 2002 r. to jest wydania rozstrzygnięcia, gdyż zdaniem skarżącego umorzenie postępowania takim rozstrzygnięciem nie jest. H. W. stawia zarzuty nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli, gdyż w jego przekonaniu została przeprowadzona nie w okolicach jego domu lecz w terenie szerszym, co można rozumieć także jako przeprowadzoną w takiej odległości od źródła zakłóceń, iż zakłócenia te na taką odległość nie sięgały. Skarżący powołując się na polskie normy nie zgadza się ze stwierdzeniem decyzji, że wymagania ogólne dotyczące emisji nie określają dopuszczalnego poziomu emisji elektromagnetycznej do środowiska w paśmie częstotliwości do [...] MHz. Zdaniem H. W. kontrola była fikcyjna, gdyż promieniowanie występuje nadal. Skarżący domagał się wydania decyzji o zakazie używania maszyn tkackich przez G. P., gdyż zdaniem H. W. prowadzona działalność gospodarcza przez sąsiada jest nielegalna, a jego maszyny nie spełniają wymagań określonych w [...] w zakresie emisji promieniowania, czego skarżący dalej dowodzi na podstawie książki Władysława Pękały i Teresy Spodenkiewicz -Iżyckiej "Technika izotopowa i radiacyjna w przemyśle włókienniczym" WNT 1983 r. W związku z powyższym H. W. domagał się rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż zaskarżona decyzja w jego przekonaniu poniża go i rażąco narusza prawa człowieka nie uwzględniając dowodów istniejących w sprawie, przenosząc ciężar udowodnienia sprawy na skarżącego, wnosząc do sprawy okoliczności nieistniejące, jak infrastruktura przemysłowa. Nadto skarżący podnosi, iż zaskarżona decyzja nie ma prawidłowego uzasadnienia prawnego, maszyny powodujące zakłócenia pracują bez przestrzegania strefy ochronnej, a wydana decyzja o umorzeniu postępowania nie spełnia żądania skarżącego, który wnosił o całkowity zakaz użytkowania przedmiotowych maszyn, gdyż "nie istnieje fizyczna możliwość" by spełniały one wymagania [...]. W związku z tym, że Prezes URTiP nie wydał decyzji na skutek wniosku H. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, ten złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność wnosząc, na podstawie art. 31 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) o wymierzenie Prezesowi URTiP grzywny z powodu uchylania się od zastosowania do orzeczenia Naczelnego Sądu Admini stracyj nego. W odpowiedzi na skargę Prezes URTiP wyjaśniał, że w sprawie nie jest bezczynny, gdyż pomimo nie wniesienia przez skarżącego opłaty skarbowej od wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy przeprowadzane były kontrole zakłóceń, a więc Prezes URTiP dążył do należytego wyjaśnienia sprawy oraz wszelkich związanych z nią wątpliwości. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje; Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: - ustawa z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) zwana dalej u.s.a., - ustawa z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., - ustawa z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie tej ustawy. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Analizując zaskarżoną decyzję w oparciu o powołane wyżej kryteria należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2002 r. (II SAB 73/02) Prezes URTiP został zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku H. W., dotyczącego usunięcia zakłóceń w odbiorze [...] na falach długich. Organ administracji wydał decyzję o umorzeniu postępowania, na którą skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosku tego skarżący nie opłacił należną opłata skarbową, jednakże organ administracji nie zachował się zgodnie z art. 64 § 2 kpa - jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, albowiem w aktach sprawy nie ma informacji ani właściwego pisma organu administracji o wezwaniu skarżącego do wniesienia powyższej opłaty skarbowej oraz o pozostawieniu jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bez rozpoznania skutkiem nie wniesienia tej opłaty. Organ stwierdza jedynie w odpowiedzi na skargę, iż pomimo nie wniesienia opłaty skarbowej działał, prowadząc kontrole techniczne celem ustalenia istnienia zakłóceń elektromagnetycznych. Ponieważ organ administracji nie wydawał rozstrzygnięcia w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy, H. W. złożył do NSA w Warszawie skargę z wnioskiem o ukaranie Prezesa URTiP w trybie art. 31 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Przepis art. 31 ust. 1 wymienionej ustawy (obecnie art. 154 p.s.a.) stanowił, iż w razie stwierdzenia, że organ, którego działania lub bezczynności dotyczy orzeczenie Sądu, nie wykonał w całości lub w części tego orzeczenia, Sąd może orzec o wymierzeniu temu organowi grzywny, jednakże stosownie do art. 31 ust. 3 w/w ustawy Sąd stosuje przepis ust. 1 w przypadku uwzględnienia skargi wniesionej przez uprawniony podmiot, który uprzednio zwrócił się do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania orzeczenia Sądu. Wymaganie powyższe skarżący spełnił zwracając się pismem z dnia [...] maja 2003 r. do Prezesa URTiP o wydanie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 maja 2001 r. (II SA 2015/00) określił sytuację w jakiej nie można domagać się ukarania organu administracji na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o NSA - ,jeśli właściwy organ prowadzi, po otrzymaniu wyroku Sądu administracyjnego, postępowanie i kończy je wydaniem decyzji administracyjnej, Sąd nie może wobec tego organu zastosować grzywny przewidzianej w powołanym wyżej przepisie". W rozpoznawanej sprawie złożenie skargi z wnioskiem o ukaranie organu administracji oparte zostało na fakcie, iż organ ten nie wykonywał wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego albowiem nie wydał decyzji kończącej postępowanie administracyjnej. Organ administracji został zobowiązany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie dwóch miesięcy. Tymczasem od dnia wydania wyroku do dnia rozstrzygnięcia ostatecznego upłynęło prawie dwa lata - organ administracji złożył w dniu rozprawy (31 sierpnia 2004 r.) decyzję wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy z dnia 30 sierpnia 2004 r., a należy wskazać, iż prawomocny wyrok NSA zapadł w dniu 31 października 2002 r., co uzasadnia stwierdzenie, iż organ administracji faktycznie go nie wykonał zgodnie ze zobowiązaniem Sądu zawartym w tym rozstrzygnięciu. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjne w Warszawie w postanowieniu z dnia 28 listopada 2000 r. (IV SA 2001/98) -"Niewykonanie orzeczenia ma miejsce zarówno wówczas gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Jeżeli orzeczenie Sądu zobowiązuje organ do wydania decyzji w oznaczonym terminie, to wydanie decyzji po tym terminie oznacza, że organ nie wykonał wyroku w całości i uzasadnia to wymierzenie grzywny na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Celem regulacji zawartej w art. 31 ustawy o NSA jest nie tylko doprowadzenie do wykonania orzeczenia Sądu przez organ, ale także dyscyplinowanie organu, by wykonanie było w pełni zgodne z treścią orzeczenia (...)". Zobowiązanie przez Naczelny Sąd Administracyjny Prezesa URTiP do dokonania rozstrzygnięcia w sprawie to zobowiązanie do jej ostatecznego załatwienia. Wydanie więc decyzji pierwszoinstancyjnej umarzającej postępowanie i to z naruszeniem art. 107 § 3 kpa (co organ przyznaje w uzasadnieniu decyzji z dnia 30 sierpnia 2004 r.) nie było wymaganym załatwieniem sprawy, albowiem załatwienie sprawy w postępowaniu administracyjnym, które toczy się wyłącznie przed tym samym organem administracji publicznej, następuje przez wydanie decyzji ostatecznej, o której mowa w art. 16 kpa. W myśl art. 16 § 1 kpa, jak stwierdza to Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 lipca 1998 r. (II SA 730/98), decyzja ostateczna to taka decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Przepis ten ustanawia ochronę decyzji ostatecznych przyznając im cechę trwałości. Z przytoczonego wyżej zdania pierwszego art. 16 § 1 kpa wynika, iż jest to nie tylko decyzja, od której nie można wnieść odwołania, ale przede wszystkim, że jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu rozprawy organ administracji przedłożył decyzję ostateczną z dnia [...] sierpnia 2004 r. co jednak nie mogło wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, gdyż zgodnie z art. 154 § 3 p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Wymierzając grzywnę organowi administracji w wymiarze najniższym Sąd miał na uwadze, iż pomimo niewykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakreślonym terminie organ administracji przeprowadzał czynności ustalające zasadność wniosku skarżącego oraz fakt, iż jednak w końcu organ dokonał wymaganego rozstrzygnięcia w sprawie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.