II SA 2791/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-10
Skład orzekający: Sędzia WSA
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając na nią nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem administracyjnym w pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając na nią nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem administracyjnym w pierwszej instancji. Naruszenie tej zasady, w tym zasady dwuinstancyjności, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę Z.M. za brak dokumentu przewozowego i pisemnych instrukcji dla kierowcy podczas kontroli przewozu cysterną próżną. Organ pierwszej instancji nałożył karę, ale organ odwoławczy (Główny Inspektor Transportu Drogowego) utrzymał karę w części dotyczącej instrukcji, a uchylił w części dotyczącej dokumentu przewozowego, jednocześnie nakładając surowszą karę za brak dokumentu przewozowego. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie zasady dwuinstancyjności i art. 139 kpa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i nakładającej karę pieniężną, stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2004 r. sprawy ze skargi Z.M. na z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i nakładającej karę pieniężną w wysokości [...] złotych za wykonywanie transportu drogowego bez sporządzenia dokumentu przewozowego, 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Z.M. kwotę 80 (osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. [...] Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego we W. z siedzibą w L. nałożył na przedsiębiorcę Z.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHU "M." w K. karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł złotych z powołaniem się na przepis art 92 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym / Dz.U. 125 poz. 1371/ oraz l.m. 10381 /1/ /a/ i l.m. 10381 /1/ /c/ umowy ADR / Dz.U 1999 r. Nr. 30, poz 287/ za brak podczas kontroli w dniu [...] listopada 2002 r. dokumentu przewozowego i pisemnych instrukcji dla kierowcy oznaczonych znakiem [...] w sytuacji wykonywania przewozu cysterną próżną, nieoczyszczoną.
W odwołaniu od tej decyzji strona nie kwestionowała braku tych dokumentów podczas przewozu i podnosiła, że w chwili kontroli żaden towar nie był przewożony, a tym samym kierowca nie musiał posiadać wymaganych dokumentów.
W wyniku rozpoznania tego odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za " Przewóz w zakresie wykonywanego transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne materiału niebezpiecznego bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganych pisemnych instrukcji" oraz uchylił zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie, jednocześnie nakładając na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne materiału niebezpiecznego bez sporządzenia dokumentu przewozowego.
Uzasadniając zmianę decyzji organu I instancji na niekorzyść strony skarżącej w części dotyczącej braku dokumentu przewozowego Główny Inspektor podniósł, że skoro strona w odwołaniu kwestionuje obowiązek posiadania w pojeździe dokumentu przewozowego w przypadku cysterny próżnej, nieoczyszczonej, to taką sytuację należy uważać za głęboko naganną, a ponadto strona sama przyznała, że przewóz odbywał się nie tylko bez posiadania przy sobie dokumentu przewozowego, ale w ogóle taki dokument nie został sporządzony.
W skardze na powyższą decyzję w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł strona wnosi o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem, zarzucając naruszenia art. 139 kpa oraz zasady dwuinstancyjności.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej pod względem przedmiotowym i podmiotowym., zaś wykroczenie przez organ drugiej instancji poza te granice narusza zasadę dwuinstancyjności.
W sprawie niniejszej Główny Inspektor Transportu Drogowego zmieniając decyzję organu pierwszej instancji na niekorzyść strony wnoszącej odwołanie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za brak dokumentu przewozowego, a zatem karę znacznie surowszą niż kara nałożona w pierwszej instancji - [...] zł.
Podstawą faktyczną takiej decyzji było przyjęcie, w oparciu o interpretację treści odwołania strony, iż nie został sporządzony dokument przewozowy w sytuacji, gdy kierowca przedsiębiorcy wykonywał przewóz cysterną próżną i nieoczyszczoną.
Jednakże z protokołu kontroli pojazdu , będącego podstawą wymierzenia kary w wysokości [...] zł, sporządzonego w dniu [...] listopada 2002 r. takie okoliczności nie wynikają.
Ustalenia tego protokołu mówią jedynie o tym, że kierowca nie okazał listu przewozowego, a zatem jak należy rozumieć, nie miał takiego dokumentu przy sobie.
Sytuacja taka oznacza, że organ II instancji dokonał innych ustaleń faktycznych , niż ustalenia faktyczne organu I instancji, opisane w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2002 r., nie wyjaśniając co do zasady czy taki dokument w rzeczywistości istniał czy też nie i w oparciu o takie ustalenia orzekł karę surowszą, niż kara wymierzona w I instancji.
Analizując zatem zaskarżoną decyzję z punktu widzenia art. 15 kpa i art. 139 kpa skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając na nią nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem administracyjnym w I instancji /tak SN w wyroku z dnia 9 listopada 1995 r., ARN 53/95 -OSN 1996 ,Nr. 11, poz. 152/.
Nie ulega natomiast wątpliwości, że decyzja organu I instancji była prawidłowa i zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, gdyż w przypadku próżnej, nieoczyszczonej cysterny kierowca powinien posiadać przy sobie zarówno pisemne instrukcje, jak też dokument przewozowy zgodny z l.m. 10381/ 1/ /a/ umowy ADR z dopiskiem dotyczącym próżnej cysterny, klasy, informacji o ostatnim ładunku, o czym skarżący winien wiedzieć jako przedsiębiorca zawodowo trudniący się przewozami towarów niebezpiecznych.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, stosownie do przepisu art. 145 & 1 pkt. 1 litera c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
Mając wszystkie te okoliczności na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji, o kosztach rozstrzygając w oparciu o art. 200 i art. 209 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło