II SA 2795/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2004 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] w przedmiocie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...] lipca 2002 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza na rzecz skarżącego M.W. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kwotę 564 zł (pięćset sześćdziesiąt cztery) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dnia [...] lipca 2002r. o na drodze wojewódzkiej nr [...] Inspektorzy [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich skontrolowali pojazd członowy 5 osiowy, nr rejestracyjny [...] marki [...] z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], wiozący cegłę, należący do M.W., prowadzony przez kierowcę P.F.. Jak wynika z protokołu inspektorzy dokonali ważenia pojazdu przenośną wagą do pomiarów dynamicznych. W wyniku ważenia stwierdzili, że nacisk na drugą oś wynosił [...]kN, co dawało przekroczenie dopuszczalnej normy [...] kN o [...] kN. Masa pojazdu i naciski na pozostałe osie mieściły się w granicach dopuszczalnych norm. Kierowca pojazdu odmówił podpisania protokołu a adnotacja o tym fakcie znajduje się na protokole. Decyzją z dnia [...] lipca 2002r. Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich nałożył na M.W. karę pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art.19 ust.2 p.2,art.2O p.8 w związku z art. 13 ust.2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r., Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz § 3,4 i 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. nr 44 z 1999r. poz.432) i art. 104 § 1 KPA. W uzasadnieniu tej decyzji podano wyniki ważenia przeprowadzonego podczas kontroli w dniu [...] lipca 2002r. i stwierdzone wówczas przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu, stanowiące podstawę naliczenia opłaty. Ukarany M.W. odwołał się od wskazanej decyzji. Kwestionował wynik ważenia. Podnosił, że ważenie odbywało się na wadze przejazdowej /dynamicznej/, która przy jednokrotnym ważeniu nie zapewnia precyzji pomiaru. Podnosił ponadto, że wieziony towar - cegły - umieszczony był na paletach i równomiernie rozłożony na całym zestawie. Towar ten jest stabilny i nie ma możliwości samoistnego przemieszczenia się np. w wyniku ruchu. W tym stanie rzeczy dwukrotnie wyższy nacisk na jedną tylko /drugą/ oś pojazdu nie jest możliwy i musi wynikać z błędu pomiaru np. niewykasowania wyniku pomiaru nacisku na pierwszą oś i dodania do niego przez kontrolerów wyniku pomiaru nacisku na drugą os. Podnosił również, że także teren, na którym dokonano ważenia musiał być nierówny, a sposób dokonania najazdu na wagę ciągnikiem siodłowym zakłóca prawidłowy wynik pomiaru. Wnosił o powtórne dokonanie ważenia w takich samych warunkach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] powołując się na art.138§ 1 p.1 KPA i art.13 ust.2 a ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podało, że z protokołu kontroli nie wynika aby dopuszczono się nieprawidłowości oraz, że kierujący pojazdem jego właściciel M.W. był zapoznany z protokołem pomiaru terenu i techniką najeżdżania na wagę, a do protokołu kontroli nie wniósł żadnych uwag i nie udowodnił w czasie kontroli, że została ona dokonana w sposób błędny a dowodów przekroczenia nacisku na II oś nie zakwestionował. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.W. żądając jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Podniósł argumenty jak w odwołaniu podkreślając, że nie był kierowcą samochodu, nie był obecny przy kontroli, nie uczestniczył w ważeniu, nie mógł wnieść uwag do protokołu, nie okazano mu wyników pomiaru terenu ani nie poinstruowano o sposobie najazdu na wagę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podniosło, że kara była wymierzona zgodnie z przepisami prawa a kierujący pojazdem właściciel M.W. nie wnosił uwag do protokołu. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., którego siedziba znajduje się w W. sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. W dniu rozprawy skarżący złożył pismo procesowe, w którym podniósł, że brak było wymaganych prawem o miarach /ustawa z 11 maja 2001 r./ procedur ważenia i wobec tego ważenie pojazdu odbywało się w sposób dowolny. Stosowna procedura została określona w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej dopiero 10 lutego 2004r. a więc prawie dwa lata po przeprowadzeniu kontroli jego pojazdu. W tym stanie rzeczy nie można stwierdzić, czy kontrola została przeprowadzona legalnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z protokołu kontroli skarżący M.W. nie był obecny w czasie kontroli i nie mógł, wbrew twierdzeniom organów obu instancji, oprotestować sposobu przeprowadzenia pomiarów. Ustalenia organów, że mógł to uczynić a nie uczynił są więc zupełnie bezpodstawne. Odmowa podpisania protokołu przez kierującego pojazdem kierowcę musi być uznana za brak akceptacji dla zawartych w nim treści, co zostało całkowicie pominięte przez kontrolerów i przez organy administracji, które nie podjęły żadnej próby wyjaśnienia tego stanu rzeczy. Wątpliwości budzi też brak dokonania powtórnego pomiaru w sytuacji, gdy występowała tak znaczna różnica nacisku na jedną tylko oś przy równomiernym rozmieszczeniu towaru w paletach. Fakt ten powinien znaleźć odzwierciedlenie i jakiekolwiek wyjaśnienie w protokole ważenia. Zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji są bardzo konkretne, jednak SKO nie ustosunkowało się do nich w żaden sposób i nie wyjaśniło dlaczego je całkowicie pomija. Do protokołu kontroli nie dołączono ani dokumentów dotyczących legalizacji użytej do ważenia wagi ani też protokołu pomiaru równości terenu, mimo iż kierowca nie potwierdził swoim podpisem, że dokumenty te mu przedstawiono. Takie postępowanie należy uznać za nieprawidłowe i naruszające art.7 i 77 § 1 KPA. Zdaniem Sądu uzasadnienie decyzji II instancji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 KPA, bowiem nie odnosi się w ogóle do zarzutów odwołania i zawiera błędy w ustaleniach przyjętych za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie procesowym skarżącego z dnia [...] września 2004r. należy stwierdzić, że kontrola drogowa i ważenie pojazdu miały miejsce [...] lipca 2002r. tj. pod rządem poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. prawo o miarach /Dz.U. nr 55 z 1993r. poz. 248 z późniejszymi zmianami/. Do ustawy tej nie wydano przepisów wykonawczych regulujących właściwe stosowanie przyrządów pomiarowych, choć ich wydanie było przewidziane art. 8 p.1 ustawy. W tym stanie rzeczy przeprowadzenie pomiarów i ważenia pojazdów obciążone było pewną dowolnością. Nawet jeśli przyjąć kontrowersyjny pogląd, że mimo braku reguł ważenia było ono co do zasady dopuszczalne, to uznać należy, że powinno odbywać się ze szczególną starannością i dbałością o prawidłowość pomiarów. Przeprowadzone w sprawie niniejszej ważenie warunku tego nie spełnia. Dnia 1 stycznia 2003r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 11 maja 2001 r. prawo o miarach /Dz.U. nr 63 z 2001 r. poz. 636 z późniejszymi zmianami/. Decyzja SKO wydana została [...] czerwca 2003r., a więc już pod rządami tej nowej ustawy. Ustawa ta w art. 9 przewiduje wydanie przez ministra właściwego do spraw gospodarki rozporządzenia regulującego wymagania metrologiczne, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej uwzględniając rodzaje dowodów tej kontroli, a także warunki właściwego stosowania i warunki techniczne ich użytkowania. Rozporządzenie to zostało wydane dopiero 10 lutego 2004r. /Dz.U. nr 35 z 2004r. poz. 316/ i weszło w życie 13 marca 2004r. Ustanawia ono bardzo precyzyjne warunki dokonywania ważenia z uwzględnieniem różnych czynników mogących zakłócić prawidłowy pomiar. Już samo zapoznanie się z tymi procedurami sprawia, że prawidłowość pomiarów dokonanych bez zachowania tych procedur nasuwa poważne wątpliwości. Jest jednak oczywiste, że ani w dacie dokonywania pomiarów w sprawie niniejszej, ani w dacie decyzji I i II instancji precyzyjnych procedur ważenia jeszcze nie było, przy czym w dacie decyzji II instancji już być powinny, bowiem ich wydanie było przewidziane obowiązującą wówczas nową ustawą prawo o miarach. W tym stanie rzeczy wymaga rozważenia czy w ogóle wolno było przeprowadzać pomiary, zanim ustalono te procedury. W ocenie Sądu do czasu wejścia w życie przepisów zobowiązujących ministra do ustalenia stosownych procedur ważenia tj. do 1 stycznia 2003r. można było przeprowadzać ważenie, choć ze szczególną starannością. Po tej dacie, istnienie procedur było już ustawową koniecznością i dokonywanie ważenia mimo ich braku było już dotknięte dowolnością. W sprawie niniejszej kwestie te jednak nie mają zasadniczego znaczenia, bowiem kontrola była przeprowadzona [...] lipca 2002r. i uznać należy, że spełniać powinna jedynie wymóg szczególnej staranności i niedopuszczenia do występowania niemożliwych do usunięcia w terminie późniejszym wątpliwości. Kontrola samochodu skarżącego tych warunków nie spełniła. W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 145 § 1 p.1, lit.c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje i orzekła jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.. 200 p.p.s.a. a o niewykonywaniu uchylonych decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.