II SA 2813/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-08

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Magdalena Bosakirska, Andrzej Czarnecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy polski przedsiębiorca, wykonujący przewóz na potrzeby własne pojazdem zarejestrowanym za granicą między dwoma miejscami na terytorium Polski, podlega karze za wykonywanie przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia?
Ratio decidendi
Przewóz kabotażowy wykonywany przez polskiego przedsiębiorcę pojazdem zarejestrowanym za granicą na potrzeby własne nie wymaga zezwolenia, a tym samym brak takiego zezwolenia nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej. Ustawa o transporcie drogowym nakłada obowiązek uzyskania zezwolenia na przewóz kabotażowy wyłącznie na przewoźników zagranicznych.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną na firmę "P." GmbH za wykonywanie przewozu kabotażowego bez zezwolenia. W trakcie postępowania odwoławczego ustalono, że właścicielem pojazdu jest polska spółka "P." Spółka z o.o., a pojazd był zarejestrowany w Niemczech. Spółka twierdziła, że przewóz odbywał się na jej potrzeby własne i nie spełniał definicji przewozu kabotażowego wymagającego zezwolenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy, uznając przewóz za kabotażowy i wymagający zezwolenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdził, że decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spra.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozparwie w dniu 8 września 2004 r. sprawy ze skargi "P." Spółka z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 20034r. nr [...] w przedmiocie obciążenia karą pieniężną za wykonywanie przewozu kabotażowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r.; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "P." Spółka z o.o. z siedzibą w O. kwotę 540 /pięćset czterdzieści/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dnia [...] kwietnia 2003r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...], na autostradzie [...], poddał kontroli samochód nr rej. [...] marki [...] z przyczepą o numerze rej. [...], wiozący płyty z miejscowości [...] do [...]. W protokole kontroli jako załadowcę wskazano "P.", zaś jako właściciela pojazdu B. z W. w Niemczech. Kontroler ustalił, że pojazd jest własnością niemieckiej firmy P. GmbH z W. i wykonuje przewóz rzeczy między dwiema miejscowościami na terenie Polski nie posiadając na to zezwolenia. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "P." GmbH z W. Niemcy karę pieniężną w wysokości 15.000zł za wykonywanie przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia. Jako podstawę prawną decyzji powołał art.29 ust. 1 i art. 92 ust. 1 p.3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 z 2001 r. p.1371 z późn. zmianami/. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zatrzymano dokumenty pojazdu a pojazd skierowano na parking strzeżony. Już po wydaniu wskazanej decyzji organ ustalił, że "P." Spółka z o.o. jest spółką prawa polskiego, zarejestrowaną w KRS pod numerem [...] z siedzibą w O. Spółka ma zarejestrowane i wpisane do KRS dwa oddziały: jeden w K. a drugi w W. w Niemczech. Oddział w Niemczech nie posiada odrębnej osobowości prawnej. Właścicielem całości majątku, w tym środków transportu, jest "P." Spółka z o.o. z siedzibą w O. Samochody należące do "P." spółka z o.o., które pracują w Niemczech muszą być zarejestrowane w Niemczech i mają niemiecką rejestrację ze względu na przepisy niemieckiego prawa drogowego. Zatrzymany pojazd był własnością "P." spółka z o.o. z siedzibą w O. i posiadał rejestrację niemiecką. W dniu kontroli przewoził towary między budowami prowadzonymi przez "P." w Polsce. "P." Spółka z o.o. wniósł odwołanie od wskazanej decyzji podnosząc, że zatrzymany samochód jest jego własnością a użytkowany jest w Niemczech. Dla prawidłowej gospodarki spółka wykonuje przewozy materiałów i maszyn pomiędzy oddziałami swojej firmy w kraju i za granicą używając do tego swoich samochodów zarejestrowanych w kraju i za granicą. Na wykonywanie przewozów na potrzeby własne samochodami zarejestrowanymi w kraju spółka uzyskuje potrzebne zezwolenia, uzyskuje również zezwolenia na przewóz towarów z Niemiec do Polski samochodami zarejestrowanymi w Niemczech, jednak żaden organ nie chce jej wydać zezwolenia na wykonanie przewozu na terenie polski, samochodami zarejestrowanymi w Niemczech. Zdaniem "P." spółki z o.o. wskazany przewóz nie spełniał warunków przewozu kabotażowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 2 KPA oraz art. 92 ust. 1 p.3 i art.29 ust.1 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115 z 2002r. poz. 999 z późn. zmianami/. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że ustawa o transporcie drogowym zawiera definicję przewozu kabotażowego stanowiąc w art. 4 p.12, że jest to przewóz wykonywany pojazdem samochodowym zarejestrowanym za granicą lub przez przedsiębiorcę zagranicznego między miejscami położonymi na terytorium RP. Następnie wyjaśnił, że zgodnie z lp.3 cytowanego wyżej załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2002r. , za wykonywanie przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia wymierzana jest kara pieniężna w wysokości 15.000zł. Skoro przewóz spełniał warunki ustawowe przewozu kabotażowego, a pojazd nie miał zezwolenia na jego wykonywanie, kara jest zasadna. Organ wyjaśnił również, że wykonywanie transportu drogowego w Polsce wymaga rejestracji pojazdów w kraju, zaś wykonywanie transportu międzynarodowego wymaga przekroczenia granicy. W sprawie niniejszej żadna z tych sytuacji nie miała miejsca, co jest naganne, gdyż może prowadzić do obejścia prawa przez podmioty zagraniczne, które będą chciały wykonywać transport w Polsce samochodami zarejestrowanymi za granicą. Organ też sprostował ustalenie organu I instancji i uznał, że ukarany właściciel pojazdu jest przedsiębiorcą krajowym. Na powyższą decyzję skargę do NSA wniosła "P." spółka z o.o. Wnosiła o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie ich wykonalności i zwolnienie zatrzymanego samochodu. W uzasadnieniu skargi podnosiła, że przewóz nie był kabotażowy i nie wymagał od polskiego przewoźnika żadnego zezwolenia. Podnosiła też, że na skutek luki w przepisach nie mogła uzyskać zezwolenia na wykonanie przewozu na potrzeby własne własnymi samochodami zarejestrowanymi za granicą, gdyż takie zaświadczenie może być wydane tylko dla samochodu zarejestrowanego w kraju. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Podnosił, że istotnie zgodnie z art. 29 ustawy o transporcie drogowym, skarżący nie może uzyskać zezwolenia na wykonywanie przewozu kabotażowego, bo nie jest przewoźnikiem zagranicznym w rozumieniu art. 4 p.16 ustawy, a wobec tego nie powinien go wykonywać. Może wykonywać przewozy tylko swoimi samochodami zarejestrowanymi w kraju, nie zaś tymi, które są co prawda jego własnością, ale zarejestrowane są za granicą. Wyjaśnił też, że zatrzymany pojazd został wydany skarżącemu. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którego siedziba znajduje się w Warszawie, sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona. Zasadne jest twierdzenie organu II instancji, że zakwestionowany przewóz mieścił się w definicji ustawowej przewozu kabotażowego z art. 4 p.12 ustawy o transporcie drogowym, był bowiem przewozem wykonywanym przez pojazd zarejestrowany za granicą między miejscami położonymi w RP. Organ nie dostrzegł jednak, że nie każdy przewóz kabotażowy wymaga zezwolenia. Z art. 29 ust. 1 ustawy wynika wprost, że tylko wykonywanie takiego przewozu przez przewoźnika zagranicznego wymaga zezwolenia. Skoro ustawa nie nakłada takiego obowiązku na innych przewoźników, to w żadnym razie nie wolno domniemywać jego istnienia. Ustawa definiuje przewóz kabotażowy, jednak z jej przepisów nie wynika, że może on być wykonywany tylko za zezwoleniem. Obowiązek uzyskania zezwolenia nałożony jest tylko na jedną grupę przewoźników tj. przewoźników zagranicznych. Z takiej redakcji przepisów wynika, że pozostali przewoźnicy mogą wykonywać ten przewóz bez konieczności uzyskiwania specjalnego zezwolenia na wykonywanie przewozu kabotażowego. Wniosek organu, że skoro ustawa nie nakłada obowiązku uzyskania zezwolenia na wykonywanie przewozu kabotażowego, to przewóz ten jest niedopuszczalny jest nieuprawniony. Nałożona na skarżącego kara wymierzana może być za wykonywanie przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia, tymczasem w sprawie niniejszej zezwolenie nie było od przedsiębiorcy polskiego wymagane, a jeśli nie było wymagane, to nie można karać za jego brak. W tym stanie rzeczy decyzja o wymierzeniu kary i decyzja utrzymująca ją w mocy wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego. Zważywszy powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 p.1 lit.a p.p.s.a. uchylił obie decyzje, o kosztach postępowania orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło