II SA 2870/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-06
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Bronisław Szydło, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres zatrudnienia w jednostce ochrony przeciwpożarowej, bez formalnego mianowania lub powołania na stanowisko służbowe w Państwowej Straży Pożarnej, może być traktowany jako służba w Państwowej Straży Pożarnej dla celów emerytalnych, jeśli osoba zgłosiła akces do służby, ale jej faktycznie nie podjęła?Ratio decidendi
Okres zatrudnienia w jednostce ochrony przeciwpożarowej, bez formalnego mianowania lub powołania na stanowisko służbowe w Państwowej Straży Pożarnej do dnia 30 czerwca 1999 r., nie może być traktowany jako służba w Państwowej Straży Pożarnej dla celów emerytalnych, nawet jeśli osoba zgłosiła akces do służby. Utrata statusu strażaka PSP następuje z upływem tego terminu, a decyzja Komendanta Głównego PSP o stwierdzeniu zakończenia okresu zatrudnienia jest traktowana jako decyzja o zwolnieniu ze służby.Stan faktyczny
Skarżący M. I. uzyskał status strażaka Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 129 ust. 1 ustawy o PSP, ale nigdy nie został mianowany ani powołany na stanowisko służbowe. Pracował w jednostce ochrony przeciwpożarowej. Po złożeniu deklaracji akcesu do służby, nie otrzymał propozycji pracy w PSP. Komendant Główny PSP stwierdził zakończenie okresu zatrudnienia skarżącego traktowanego dla celów emerytalnych jako służba w PSP z dniem 30 czerwca 1999 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się unieważnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spraw.) Sędzia WSA Bronisław Szydło asesor WSA Janusz Walawski Protokolant Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia zakończenia okresu zatrudnienia w Państwowej Straży Pożarnej oddala skargę
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] maja 2002 r. na podstawie art. 129 ust. 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400 ze zm.) stwierdził zakończenie okresu zatrudnienia p. M. I. traktowanego dla celów emerytalnych jako służba w Państwowej Straży Pożarnej z dniem 30 czerwca 1999 r.
W uzasadnieniu decyzji podano m. in., iż p. M. I. uzyskał status strażaka PSP na podstawie art. 129 ust. 1 powołanej ustawy. Nigdy nie był mianowany (powołany na stanowisko służbowe w PSP).
Po uzyskaniu statusu strażaka PSP pracował w jednostce ochrony przeciwpożarowej (lub na stanowiskach, na których wykonywał czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej).
Od powyższej decyzji p. M. I. złożył odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wskazał, iż w styczniu 1999 r. złożył deklarację, wyrażając zgodę na podjęcie służby w Państwowej Straży Pożarnej. Do czerwca 2002 r. nie otrzymał żadnej propozycji pracy w Państwowej Straży Pożarnej. Wielokrotnie od 1992 r. do 30 czerwca 1999 r. deklarował Komendantowi Powiatowemu PSP w G. gotowość pracy - służby w PSP. Podkreślił, iż w 2001 r. ukończył Szkołę [...] w P..
W związku z powyższym wniósł o powołanie i mianowanie na stanowisko służbowe w PSP oraz zaliczenie okresu pracy w jednostce ochrony przeciwpożarowej jako służby w PSP.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stwierdził, że zgodnie z art. 129 ust. 8 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej Komendant Główny PSP, wobec osób, które zgłosiły akces do służby w PSP, ale jej faktycznie w jednostkach PSP nie podjęły, stwierdził jedynie zakończenie zatrudnienia w jednostkach ochrony przeciwpożarowej po dniu 1 lutego 1992 r., nie dłużej niż do 30 czerwca 1999 r. i ten okres traktowany jest dla celów emerytalnych jako służba w PSP.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. M. I. wniósł o unieważnienie decyzji organów obu instancji.
W uzasadnieniu skargi podtrzymał w całości argumenty wskazane w odwołaniu.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż na obszarze tego sądu znajduje się siedziba organu, którego decyzję zaskarżono – art. 13 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Oznacza to, że jeżeli zaskarżona decyzja prawa nie narusza, sąd obowiązany jest skargę oddalić.
Zauważyć należy, iż przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 81, poz. 351 ze zm.) zadania z zakresu ochrony przeciwpożarowej wypełniali funkcjonariusze pożarnictwa, których status był regulowany dekretem z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. U. Nr 50, poz. 321 ze zm.).
W dacie utworzenia ustawą z dnia 24 sierpnia 1991 r. - Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400 ze zm.), tj. w dniu 1 stycznia 1992 r. ustawodawca wymagał od dotychczasowych funkcjonariuszy zgody na podjęcie służby, wyrażonej pisemnie – do dnia 31 stycznia 1992 r. Zgodnie z art. 129 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ci funkcjonariusze pożarnictwa, którzy wyrazili wskazaną zgodę, stawali się strażakami Państwowej Straży Pożarnej.
Jednakże uprawnienia strażaka Państwowej Straży Pożarnej, płynące ze stosunku służbowego uzyskać mogli tylko strażacy mianowani lub powołani, po zgłoszeniu akcesu do służby.
Ustawą z dnia 8 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 152, poz. 723) dokonano zmiany ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. W wyniku tej zmiany art. 129 ustawy został uzupełniony o przepis ust. 6, który stanowi, że strażacy o których mowa w ust. 1, niepowołani lub niemianowani na stanowisko służbowe w Państwowej Straży Pożarnej do dnia 30 czerwca 1998 r. tracą status strażaka Państwowej Straży Pożarnej z upływem tego terminu.
Kolejna zmiana tego artykułu została dokonana ustawą z dnia 8 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 45, poz. 436). Uzupełniła jego brzmienie o ust. 7-11 w kierunku potraktowania (wyłącznie w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Granicznej) jako okresu zatrudnienia strażaków, o których mowa w ust. 1 w jednostkach ochrony przeciwpożarowej lub na stanowiskach, na których wykonywali czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej od dnia 1 lutego 1992 r. do dnia powołania lub mianowania na stanowisko służbowe w PSP, a także niepowołanych lub niemianowanych na stanowiska służbowe w PSP przed dniem 30 czerwca 1999 r.
Zmieniona ustawa powierzyła Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej stwierdzenie zakończenia okresu zatrudnienia strażaków, traktowanego jako służba w Państwowej Straży Pożarnej, a decyzję tę nakazała traktować dla celów emerytalnych jako decyzję o zwolnieniu ze służby w Państwowej Straży Pożarnej.
Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż wprawdzie skarżący przed dniem 1 lutego 1992 r. wyraził zgodę na wstąpienie do Państwowej Straży Pożarnej, to fakt niemianowania go i niepowołania na stanowisko służbowe do dnia 30 czerwca 1999 r. spowodował, iż utracił on możliwość uzyskania statusu służbowego strażaka PSP i płynących z niego uprawnień. Trafnie zatem organ stwierdził zakończenie okresu zatrudnienia skarżącego traktowanego dla celów emerytalnych jako służby w PSP z dniem 30 czerwca 1999 r.
Jak wyżej wskazano, przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie przewidują możliwości zaliczenia skarżącemu okresu służby w jednostce ochrony przeciwpożarowej jako służby w Państwowej Straży Pożarnej dłużej niż do 30 czerwca 1999 r. Kwestię ewentualnego przyjęcia do służby w Państwowej Straży Pożarnej rozstrzyga właściwy komendant wojewódzki, powiatowy lub inny przełożony służbowy uprawniony do mianowania w miarę posiadanych możliwości etatowych.
Z przytoczonych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wydane w sprawie decyzje prawa nie naruszają i na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło