II SA 2912/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie: NSA Anna Robotowska (spraw.) Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant Konrad Bonisławski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. sprawy ze skargi H.P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na posłużenie się przedstawionymi dokumentami celem potwierdzenia znajomości języka rosyjskiego i umiejętności tłumaczenia oddala skargę Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] lipca 2003r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] maja 2002r., w którym nie wyraził zgody na posłużenie się przez Panią H.P. złożonymi dokumentami, jako potwierdzającymi znajomość języka rosyjskiego oraz umiejętność tłumaczenia w stopniu pozwalającym na ustanowienie jej tłumaczem przysięgłym. Przedłożone przez Panią H.P. dokumenty, tj. świadectwo ukończenia szkoły średniej, kopia stron indeksu zawierająca oceny uzyskane w trakcie studiów z języka rosyjskiego oraz dyplomy ukończenia w Polsce studiów wyższych z zakresu pedagogiki i prawa, nie zawierają żadnych danych na temat poziomu i stopnia porównywalności reprezentowanej przez nią wiedzy z wiedzą posiadaną przez absolwentów studiów filologicznych. Kandydatka nie złożyła innego dokumentu wykazującego znajomość języka i umiejętności tłumaczenia pomimo pouczenia jej o konieczności jego dostarczenia zarówno przez Prezesa Sądu Okręgowego w B., jak i Ministra Sprawiedliwości pismem z dnia [...] lutego 2003r. oraz wyrażenia indywidualnego stanowiska w jej sprawie przez Dyrektora Instytutu Rusycystyki Uniwersytetu [...]. Organ podzielił pogląd Dyrektora Instytutu, że fakt zamieszkiwania przez 17 lat na Białorusi, przy jednoczesnym braku specjalistycznych studiów wyższych wymaganych wobec osób ubiegających się o ustanowienie tłumaczem przysięgłym, nie może być uznany za dowód, iż poziom znajomości języka rosyjskiego reprezentowany przez Panią H. P. jest porównywalny z poziomem wymaganym od absolwentów filologii rosyjskiej lub lingwistyki stosowanej. Minister podniósł, iż nie jest organem uprawnionym do dokonywania oceny poziomu znajomości języka obcego oraz umiejętności tłumaczenia posiadanej przez kandydata na tłumacza przysięgłego ani nie przeprowadza egzaminu, który byłby sprawdzianem takiej wiedzy i umiejętności. Do dokonywania powyższej oceny uprawnione są polskie uniwersyteckie jednostki organizacyjne, kształcące w zakresie języka. Zgodnie z § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1982r. Minister wypowiada się jedynie w przedmiocie zgody na wykazanie znajomości języka obcego oraz umiejętności tłumaczenia złożonymi przez kandydata na tłumacza dokumentami. W skardze na powyższe postanowienie H. P. domagała się jego uchylenia. W uzasadnieniu podniosła m.in., iż żądanie przedstawienia dokumentów uniwersytetu czy katedry językowej polskiej jednostki organizacyjnej kształcącej w zakresie języka rosyjskiego stwierdzającego znajomość języka rosyjskiego na poziomie porównywalnym z poziomem posiadanym przez absolwentów filologii rosyjskiej lub lingwistyki stosowanej jest nonsensem ponieważ poziom w tym zakresie skarżącej jest znacznie wyższy. W ocenie strony organ nie wziął pod uwagę posiadania przez nią odpowiednich umiejętności teoretycznych i praktycznych a domagał się jedynie dokumentów je potwierdzających. Strona podniosła, iż uczyła się przez 10 lat języka rosyjskiego uczęszczając do szkoły i zdała egzamin maturalny z języka rosyjskiego i literatury z oceną bardzo dobrą. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżąca po otrzymaniu odpowiedzi na skargę zmieniła żądania skargi i wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia podnosząc, iż zostało ono wydane z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości przez Podsekretarza Stanu, a więc z naruszeniem przepisów o właściwości. Zdaniem skarżącej skoro postanowienie z dnia [...] maja 2003r. wydał Podsekretarz Stanu, a więc jedynym uprawnionym do wydania postanowienia po ponownym rozpoznaniu sprawy był Minister Sprawiedliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Problematyka związana z ustanowieniem tłumacza przysięgłego była wielokrotnie wyjaśniana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie Sądu trafnie Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż złożonymi dokumentami strona nie wykazała, iż posiada znajomość języka rosyjskiego i umiejętność tłumaczenia na poziomie porównywalnym z wiedzą uzyskaną w wyniku ukończenia studiów wyższych z filologii rosyjskiej. Strona była pouczana przez organ, iż musi złożyć zaświadczenie wydane przez uprawniony instytut lub katedrę językową polskiej uniwersyteckiej jednostki organizacyjnej kształcącej w zakresie języka rosyjskiego, które potwierdziłoby, iż jej poziom znajomości języka rosyjskiego i umiejętności tłumaczenia jest porównywalny z poziomem absolwentów filologii rosyjskiej i lingwistyki stosowanej. Organ nie kwestionował, iż skarżąca zna język rosyjski oraz język polski, bo tę wiedzę potwierdziła złożonymi dokumentami. Tak więc, wbrew zarzutom skargi, przedstawione przez stronę dokumenty zostały przez organ rozważone i Minister uzasadnił dlaczego nie mogą być uznane za równorzędne (porównywalne) z dyplomem ukończenia odpowiednich do danego języka studiów filologicznych lub studiów w zakresie lingwistyki stosowanej. W postanowieniu z dnia 18 października 1991r. II SA 392/91 (ONSA z 1992 z . 3-4 poz. 67) wyrażono pogląd, iż "tłumacz przysięgły to zawód wymagający wysokich kwalifikacji, noszący cechy działalności oficjalnej (urzędowej), którego wykonywanie jest możliwe po stwierdzeniu przez uprawniony organ, że tłumacz spełnia wymagania przewidziane w przepisach prawa powszechnie obowiązującego". Z rozporządzenia wyraźnie wynika, iż tłumacz przysięgły wykonuje swoją funkcję na potrzeby organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości. Z § 21 rozporządzenia wynika, że również jest to zawód koncesjonowany, albowiem tłumacz przysięgły jest uprawniony do sporządzania i dokonywania tłumaczeń na język polski z języka obcego, na ten język z języka polskiego oraz z języka obcego na innym język obcy w zakresie ustanowienia, a także do sprawdzania i poświadczania tłumaczeń z tego zakresu sporządzonych przez inne osoby, a także do sporządzania poświadczonych odpisów pism w języku dla którego został ustanowiony, a także do sprawdzenia i poświadczania odpisów pism z tego zakresu sporządzonych przez inne osoby. Dokonuje tłumaczeń ustnych oraz jest uprawniony do używania przy pełnieniu czynności tytułu tłumacza przysięgłego z oznaczeniem języka, dla którego został ustanowiony. W powołanym wyżej postanowieniu NSA wyraża pogląd, że ustanowienie tłumaczem przysięgłym jest dowodem uznania dla wykazanej wiedzy i dorobku zawodowego kandydata, jego ponadprzeciętnych umiejętności tłumaczenia i znajomości określonego języka. Oznacza to zatem rzeczywiście swoistą nobilitację kandydata na tłumacza. Wysoka ocena swoich kwalifikacji przez stronę nie może być podstawą do przyjęcia, iż poziom znajomości języka obcego i umiejętności tłumaczenia jest porównywalny z poziomem absolwentów wydziałów filologicznych. W rozpatrywanej sprawie, wbrew zarzutom skarżącej, Sąd nie dopatrzył się dowolności postanowienia odmawiającego uznania złożonych dokumentów za wystarczające do wykazania kwalifikacji. Postanowienie zostało wyczerpująco i przekonywująco uzasadnione z wyraźnym zaznaczeniem dlaczego złożone dokumenty nie mogą być uznane za wystarczająco wykazujące konieczne kwalifikacje do ustanowienia tłumaczem przysięgłym. W niniejszej sprawie, na podstawie złożonych dokumentów, organ trafnie uznał, iż złożone przez stronę dokumenty nie zawierając żadnych danych na temat poziomu i stopnia porównywalności reprezentowanej przez nią wiedzy z wiedzą posiadaną przez absolwentów studiów filologicznych i na ich podstawie organ nie mógł uznać, iż znajomość języka rosyjskiego i umiejętność tłumaczenia są porównywalne z umiejętnościami wykazanymi dokumentami o jakich mowa w ust. 1 § 18 rozporządzenia, co dawałoby podstawę do ustanowienia tłumaczem przysięgłym z umiejętnościami, o jakich mowa w przepisach prawa. Nietrafny jest również zarzut, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Organem właściwym do wydania postanowienia na podstawie § 18 ust. 2 rozporządzenia i w trybie art. 106 § 5 k.p.a. jest Minister Sprawiedliwości. Jest on również właściwy do ponownego rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 268 k.p.a. a Minister Sprawiedliwości mógł upoważnić Podsekretarza Stanu do wydawania aktów administracyjnych w swoim imieniu. Reasumując powyższe, skoro zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, należało na podstawie art. 151 u.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalić.